Η Άγκυρα προχωρά σε ένα φιλόδοξο σχέδιο που αναμένεται να ενισχύσει δραματικά τις εξουσίες του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, δίνοντάς του το δικαίωμα να προβαίνει σε μονομερή καθορισμό Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) εκτεινόμενης έως και 200 ναυτικά μίλια. Συγκεκριμένα, το κυβερνών κόμμα στην Τουρκία προωθεί νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα μεταβιβάσουν στον Τούρκο πρόεδρο την αρμοδιότητα να ορίζει τα θαλάσσια σύνορα της χώρας. Η κίνηση αυτή, εάν τελικά προχωρήσει, δεν αποκλείεται να επεκταθεί και σε περιοχές βαθιά εντός του Αιγαίου, εγείροντας σοβαρές ανησυχίες για τη σταθερότητα και τις θαλάσσιες ισορροπίες στην περιοχή. Η Τουρκία, διαχρονικά, έχει εκφράσει την πρόθεση να διεκδικήσει μεγαλύτερα θαλάσσια δικαιώματα, και αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία αποτελεί ξεκάθαρη ένδειξη αυτής της στρατηγικής, με στόχο την ενίσχυση της παρουσίας και της επιρροής της σε στρατηγικές θαλάσσιες ζώνες.
Η προοπτική αυτή έρχεται να προστεθεί στο ήδη τεταμένο κλίμα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, δίνοντας νέα διάσταση στις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις. Η παροχή αυτών των διευρυμένων αρμοδιοτήτων στον πρόεδρο Ερντογάν, ο οποίος έχει επιδείξει κατά καιρούς αποφασιστικότητα σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και εθνικής κυριαρχίας, προκαλεί προβληματισμό στην Αθήνα. Η Ελλάδα, ως χώρα με εκτεταμένη ακτογραμμή και πολυάριθμα νησιά στο Αιγαίο, παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις αυτές, καθώς οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια της Τουρκίας που αφορά τη χάραξη ΑΟΖ, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Ελλάδας και την τήρηση του διεθνούς δικαίου, μπορεί να απειλήσει τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τα συμφέροντα της στην περιοχή. Αξίζει να σημειωθεί ότι η διεκδίκηση της ΑΟΖ από την Τουρκία αποτελεί πάγιο αίτημα της Άγκυρας. Η ουσιαστική εστίαση του σχεδίου εστιάζεται στην ενίσχυση της εκτελεστικής εξουσίας του Τούρκου προέδρου, αναθέτοντάς του την πρωταρχική ευθύνη για τον καθορισμό των δικαιωμάτων της χώρας στις θάλασσες, συμπεριλαμβανομένων των πλουτοπαραγωγικών πηγών και των ενεργειακών πόρων που μπορεί να βρίσκονται εντός αυτών των ζωνών.
Αυτή η κεντρικοποίηση της εξουσίας, εάν προχωρήσει, θα επιτρέψει στην Τουρκία να εκκινεί διαπραγματεύσεις ή να λαμβάνει αποφάσεις σχετικά με τη θαλάσσια δικαιοδοσία της, χωρίς να χρειάζεται απαραιτήτως τη μεσολάβηση άλλων θεσμικών οργάνων ή την προηγούμενη συναίνεση, ιδίως σε ευαίσθητα σημεία όπως το Αιγαίο. Η ενέργεια αυτή, σε συνδυασμό με τη γενικότερη στάση της Τουρκίας ως προς τη θαλάσσια οριοθέτηση, δημιουργεί ένα κλίμα αβεβαιότητας για την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Ουσιαστικά, η Τουρκία φαίνεται να επιδιώκει μέσω αυτού του μηχανισμού να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση σε μελλοντικές συζητήσεις για τα θαλάσσια σύνορα, έχοντας ήδη «προετοιμάσει το έδαφος» με τη νομοθετική αυτή ρύθμιση. Η πρόθεση για χάραξη ΑΟΖ, ακόμη και σε περιοχές που θεωρούνται αμφισβητούμενες ή που η Ελλάδα θεωρεί ως δικές της θαλάσσιες ζώνες, αποτελεί μία σαφή κίνηση για την επέκταση της επιρροής της.
Η αναμενόμενη αντίδραση από την ελληνική πλευρά είναι η τήρηση της ψυχραιμίας, αλλά και η ετοιμότητα για την υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων, πάντα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις διεθνείς συμβάσεις, που ορίζουν τη διαδικασία οριοθέτησης ΑΟΖ. Η εν λόγω εξέλιξη αναμένεται να εντατικοποιήσει το ενδιαφέρον τόσο των περιφερειακών παραγόντων όσο και της διεθνούς κοινότητας για την εξέλιξη της κατάστασης. Η Τουρκία, με αυτή της την κίνηση, καταδεικνύει την αποφασιστικότητά της να διεκδικήσει ένα μεγαλύτερο μερίδιο στα θαλάσσια περιουσιακά στοιχεία και να επαναπροσδιορίσει τη θέση της στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, θα κληθεί να αντιδράσει με διπλωματική και ίσως και νομική οξύτητα, προκειμένου να αποτρέψει τυχόν προσπάθειες παραβίασης της κυριαρχίας της. Η συνολική εικόνα παραπέμπει σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, όπου οι αποφάσεις για τη χάραξη θαλασσίων συνόρων μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια.
