Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο παίρνουν πλέον σκευάσματα όπως το Ozempic. Πρόκειται για ένα «ζωντανό» παγκόσμιο πείραμα, που προσφέρει στους επιστήμονες πολύ περισσότερα δεδομένα από οποιαδήποτε ελεγχόμενη κλινική δοκιμή, καθώς η ραγδαία εξάπλωση των φαρμάκων τύπου GLP-1 μας δίνει πλέον μια πιο ξεκάθαρη εικόνα από ποτέ για την πραγματική τους επίδραση, αλλά και για τις προκλήσεις που κρύβει η χρήση τους.
«Συνήθως, όταν κυκλοφορεί ένα νέο φάρμακο, έχουμε χρόνο να μάθουμε πώς να το χρησιμοποιούμε», δηλώνει στους The New York Times η Δρ. Melanie Jay, διευθύντρια του Ολοκληρωμένου Προγράμματος Παχυσαρκίας στο NYU Langone, που αντιμετωπίζει την παχυσαρκία ως πολύπλοκη χρόνια νόσο. Ωστόσο, με τα φάρμακα GLP-1, συμπλήρωσε, «όλοι πειραματίζονται και προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο».
Αυτά είναι τα βασικότερα συμπεράσματα που έχουν προκύψει έως τώρα:
Θεραπεύουν πολλά περισσότερα από τον διαβήτη και την παχυσαρκία
Αν και αρχικά εγκρίθηκαν για τον διαβήτη και στη συνέχεια για την παχυσαρκία, ορισμένα από αυτά τα σκευάσματα έχουν πλέον λάβει έγκριση για τη μείωση του κινδύνου καρδιακών προσβολών, καθώς και για την αντιμετώπιση της υπνικής άπνοιας, των σοβαρών ηπατικών παθήσεων και της νεφρικής νόσου.
Κάποια από αυτά τα οφέλη προέρχονται ξεκάθαρα από την απώλεια βάρους. Ωστόσο, οι ερευνητές πιστεύουν όλο και περισσότερο ότι τα φάρμακα αυτά προσφέρουν πλεονεκτήματα, που είναι εντελώς ανεξάρτητα από τα κιλά που χάνει κανείς. Μια βασική θεωρία είναι ότι καταστέλλουν τα υψηλά επίπεδα φλεγμονής, η οποία συνδέεται με πολλές χρόνιες παθήσεις.
Παράλληλα, οι επιστήμονες μελετούν την πιθανότητα χρήσης τους για τη θεραπεία του long Covid, αλλά και των εξαρτήσεων. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι οι ασθενείς που λαμβάνουν αυτά τα φάρμακα, πίνουν και καπνίζουν λιγότερο, αν και απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές για ασφαλή συμπεράσματα.
Τι συμβαίνει αν τα σταματήσεις: Ξαναπαίρνεις βάρος;
Στις κλινικές δοκιμές, οι ασθενείς έχασαν κατά μέσο όρο το 15% έως 20% του σωματικού τους βάρους μετά από 72 εβδομάδες. Στον «πραγματικό κόσμο», ωστόσο, η απώλεια τείνει να είναι ελαφρώς μικρότερη (κυμαίνεται μεταξύ 8% και 17%), κυρίως επειδή πολλοί άνθρωποι διακόπτουν τη θεραπεία λόγω κόστους ή παρενεργειών.
Αν και οι περισσότεροι που σταματούν τα φάρμακα, ανακτούν ένα μέρος των κιλών, τα δεδομένα δείχνουν ότι δεν τα ξαναπαίρνουν όλοι. Μια ανάλυση σε 180.000 ασθενείς έδειξε ότι πάνω από τους μισούς που διέκοψαν τη σεμαγλουτίδη (Wegovy) ή την τιρζεπατίδη (Zepbound) κατάφεραν να διατηρήσουν την απώλεια βάρους ή και να χάσουν επιπλέον κιλά δύο χρόνια μετά.
Όπως εξηγούν οι ειδικοί, όσοι διακόπτουν τη θεραπεία, στρέφονται συχνά σε άλλες μεθόδους, όπως η εντατική γυμναστική, η βαριατρική χειρουργική ή παλαιότερα, φθηνότερα φάρμακα απώλειας βάρους.
Δε λειτουργούν σε όλους με τον ίδιο τρόπο
Περίπου 1 στους 10 ανθρώπους ανήκει στην κατηγορία των «μη ανταποκρινόμενων» (non-responders), χάνοντας λιγότερο από το 5% του βάρους του. Αντίθετα, υπάρχει μια μικρή κατηγορία «σούπερ-ανταποκρινόμενων», που χάνουν τεράστιο βάρος σε ελάχιστο χρόνο. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η γενετική, καθώς και η απόλαυση που αντλεί φυσικά κανείς από το φαγητό, παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτές τις διαφορές.
Οι απρόσμενες παρενέργειες: Από το «Ozempic breath» στην τριχόπτωση
Οι γνωστές παρενέργειες περιλαμβάνουν ναυτία, κόπωση, εμετούς και διάρροια. Όσο όμως αυξάνονται οι χρήστες, έρχονται στο φως και πιο ιδιαίτερα συμπτώματα.
Ορολογίες όπως το «Ozempic breath» (κακοσμία του στόματος που προκαλείται εν μέρει από την αφυδάτωση, καθώς οι ασθενείς ξεχνούν να πιουν νερό) ή το «Ozempic face» (όταν η γρήγορη απώλεια λίπους αφήνει το πρόσωπο να φαίνεται «γερασμένο» και άδειο) έχουν γίνει viral στα social media.
After all the headlines about “Ozempic mouth” — and “Ozempic breath” and “Ozempic teeth” — emerging research points to possible explanations, notably how GLP-1 drugs delay the emptying of the stomach and intestines.
As more patients taking GLP-1 report oral changes, reflected in… pic.twitter.com/ts7AxYJ2ug
— Medscape (@Medscape) June 15, 2026
Παράλληλα, ορισμένοι ασθενείς αναφέρουν έντονη τριχόπτωση, κάτι που οι γιατροί συνδέουν με το σοκ της απότομης απώλειας βάρους, όπως συμβαίνει και στην ανορεξία.
Πιο σοβαρές μελέτες έχουν συνδέσει τα GLP-1 με μια ελαφρώς αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης μιας σπάνιας πάθησης των ματιών, καθώς και με μικρό κίνδυνο παγκρεατίτιδας. Επιπλέον, η ακραία μείωση της όρεξης μπορεί να οδηγήσει σε διατροφικές ελλείψεις και απώλεια μυϊκής μάζας, γεγονός που κάνει τους ηλικιωμένους πιο ευάλωτους σε πτώσεις.
Ποια είναι τελικά η «σωστή δόση»;
Η τακτική θέλει τους ασθενείς να ξεκινούν από τη χαμηλότερη δόση και να την αυξάνουν σταδιακά. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η μέγιστη δόση δεν είναι πάντα η ιδανική για όλους.
«Βρισκόμαστε σε αχαρτογράφητα νερά», επισημαίνουν οι γιατροί. Η παραμονή σε υπερβολικά υψηλή δόση μπορεί να εκμηδενίσει την όρεξη σε ανθυγιεινά επίπεδα, μειώνοντας την οστική πυκνότητα, προκαλώντας ορμονικές διαταραχές και αυξάνοντας τον κίνδυνο χολολιθίασης.
Επηρεάζουν τον χαρακτήρα και τη σεξουαλική ζωή
Τα φάρμακα αυτά δεν αλλάζουν μόνο το σώμα, αλλά και την ψυχολογία. Πολλοί χρήστες αναφέρουν αλλαγές στη σεξουαλική τους ζωή: άλλοι νιώθουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και επιθυμία, ενώ άλλοι βιώνουν κατακόρυφη πτώση της λίμπιντο.
Υπάρχει όμως και μια άλλη, πιο λεπτή επίδραση: η απώλεια της χαράς. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ σημειώνουν ότι ορισμένοι ασθενείς νιώθουν «συναισθηματικά επίπεδοι» (flat), καθώς στερούνται την απόλαυση του φαγητού και την κοινωνική διάσταση των γευμάτων. Άλλοι πάλι αναφέρουν ότι νιώθουν την προσωπικότητά τους πιο «θαμπή» ή βιώνουν έντονο λήθαργο.
Έχει περάσει λιγότερο από μία δεκαετία από τότε που το Ozempic μπήκε στην αγορά. Όσο η χρήση του επεκτείνεται, τόσο περισσότερα θα μαθαίνουμε για το πώς αυτά τα σκευάσματα αλλάζουν την υγεία, τη διάθεση και τον τρόπο που ζούμε.
