Ένα φιλόδοξο σχέδιο που φιλοδοξεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύουν οι Ευρωπαίοι βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης το τελευταίο διάστημα. Πρόκειται για το project Starline, μια πρόταση που περιγράφεται ως ένα «μεγα-μετρό ευρωπαϊκής κλίμακας» και υπόσχεται να ενώσει την ήπειρο με ταχύτητες και ευκολία που μέχρι σήμερα θυμίζουν περισσότερο… αστικό μετρό παρά διεθνείς μετακινήσεις.
Η ιδέα αναπτύχθηκε από το think tank 21st Europe, με έδρα την Κοπεγχάγη, και παρουσιάζεται ως ένα ενιαίο, υπερσύγχρονο δίκτυο σιδηροδρομικών γραμμών υψηλής ταχύτητας. Το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία πέντε βασικών γραμμών συνολικού μήκους περίπου 22.000 χιλιομέτρων, που θα συνδέουν σχεδόν 40 μεγάλες πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Από τη Μαδρίτη έως το Βερολίνο, μέσω Παρισιού και Ρώμης, αλλά και με επεκτάσεις προς το Κίεβο και την Κωνσταντινούπολη, το Starline φιλοδοξεί να μετατρέψει τις διασυνοριακές μετακινήσεις σε μια απλή και γρήγορη διαδικασία, παρόμοια με αυτή ενός μετρό μέσα σε μια πόλη.
Το σχέδιο περιλαμβάνει πέντε βασικές γραμμές:
Η γραμμή Α, από Νάπολη έως Ελσίνκι.
Η γραμμή Β, από Λισαβόνα έως Κίεβο, με ενδιάμεση στάση στη Μαδρίτη αλλά και στην Αθήνα.
Η γραμμή Γ, από Μαδρίτη έως Κωνσταντινούπολη, με στάση στη Βαρκελώνη.
Η γραμμή Δ, από Δουβλίνο έως Κίεβο.
Η γραμμή Ε, από Μιλάνο έως Όσλο.
Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο του σχεδίου είναι η ταχύτητα. Οι συρμοί προβλέπεται να κινούνται με 300 έως 400 χιλιόμετρα την ώρα, μειώνοντας δραστικά τους χρόνους ταξιδιού. Έτσι, διαδρομές που σήμερα απαιτούν πολλές ώρες ή ακόμα και αεροπορικά ταξίδια, θα μπορούσαν να πραγματοποιούνται μέσα σε λίγες μόνο ώρες, καθιστώντας το τρένο ανταγωνιστικό των αεροπλάνων.
Πέρα από την ταχύτητα, το Starline δίνει έμφαση και στην απλότητα. Το όραμα των δημιουργών του είναι ένα ενιαίο σύστημα μετακινήσεων με κοινά εισιτήρια, συγχρονισμένα δρομολόγια και ομοιόμορφη εμπειρία ταξιδιού, ανεξάρτητα από τη χώρα. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να αντιμετωπίσει ένα από τα βασικά προβλήματα της ευρωπαϊκής σιδηροδρομικής πραγματικότητας: την πολυπλοκότητα και τον κατακερματισμό μεταξύ διαφορετικών εθνικών δικτύων.
Ταυτόχρονα, το σχέδιο εντάσσεται και στη γενικότερη προσπάθεια για πιο βιώσιμες μετακινήσεις. Η ενίσχυση του σιδηροδρόμου θεωρείται κρίσιμη για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, ιδιαίτερα σε μια εποχή που η Ευρώπη επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτηση από τις αεροπορικές μεταφορές μικρών και μεσαίων αποστάσεων.
Ωστόσο, παρά τον εντυπωσιακό σχεδιασμό, το Starline πρόκειται για ένα όραμα που απαιτεί τεράστια πολιτική συνεργασία, συντονισμό μεταξύ κρατών και σημαντικούς οικονομικούς πόρους για να γίνει πραγματικότητα.
Ακόμη κι έτσι, το Starline έχει ήδη καταφέρει κάτι σημαντικό: να ανοίξει τη συζήτηση για το μέλλον των μετακινήσεων στην Ευρώπη. Αν τελικά υλοποιηθεί, θα μπορούσε να μεταμορφώσει την ήπειρο, φέρνοντας τις πόλεις πιο κοντά από ποτέ και αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται τις αποστάσεις.
Σε έναν κόσμο που κινείται όλο και πιο γρήγορα, το «ευρωπαϊκό μετρό» ίσως να μην είναι απλώς ένα όραμα, αλλά μια ματιά στο μέλλον των ταξιδιών.
