Με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και την αποτροπή κάθε μορφής πιθανής κομματικής επίδρασης στις διαδικασίες απόδοσης ευθυνών, το ΠΑΣΟΚ προτείνει μια ουσιαστική αναθεώρηση του άρθρου 86 του Ελληνικού Συντάγματος. Η θεμελιώδης πρόταση του κόμματος είναι η ολική αποδέσμευση της Βουλής των Ελλήνων από τον ρόλο του αποφασίζοντος οργάνου στη διαδικασία ελέγχου και επιβολής κυρώσεων σε μέλη της κυβέρνησης. Αντί δηλαδή η Βουλή να εμπλέκεται, όπως συμβαίνει σήμερα, στην απόφαση για το αν θα ασκηθεί δίωξη εναντίον υπουργών ή υφυπουργών, η πρόταση προβλέπει τη σύσταση ενός εξειδικευμένου, ανεξάρτητου συμβουλίου. Αυτό το συμβούλιο θα αναλαμβάνει την αποκλειστική αρμοδιότητα της διερεύνησης, της συλλογής αποδεικτικών στοιχείων και της εισήγησης για την άσκηση ποινικής δίωξης, εφόσον αυτό κρίνεται απαραίτητο. Έτσι, διασφαλίζεται η αμεροληψία και η αντικειμενικότητα από τα πρώτα κιόλας στάδια της διαδικασίας, απομακρύνοντας την πολιτική διάσταση από μία κρίση που θα πρέπει να έχει αποκλειστικά νομικό χαρακτήρα.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ προχωράει ένα βήμα παραπέρα, προβλέποντας ότι η τελική δίκη για τέτοιες υποθέσεις θα διεξάγεται ενώπιον ενός Ειδικού Δικαστηρίου. Αυτό το δικαστικό όργανο θα είναι στελεχωμένο αποκλειστικά από έμπειρους δικαστικούς λειτουργούς, ανεξάρτητους από οποιαδήποτε πολιτική παρέμβαση ή πίεση. Η λογική πίσω από αυτή την πρόταση είναι σαφής: υπουργοί και υφυπουργοί, ασκώντας καίριες αρμοδιότητες στη λήψη αποφάσεων και στη διαχείριση δημοσίων πόρων, θα πρέπει να κρίνονται με βάση αποκλειστικά νομικά και πραγματικά περιστατικά, από δικαστές που θα λειτουργούν με τη δέουσα εχεμύθεια και αμεροληψία. Η αλλαγή αυτή στοχεύει στο να διαχωρίσει με σαφήνεια τη σφαίρα της πολιτικής από τη σφαίρα της δικαιοσύνης, αποτρέποντας την αλληλοεπικάλυψη και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη του πολίτη τόσο στο πολιτικό σύστημα όσο και στο δικαστικό σώμα.
Η καθιέρωση ενός τέτοιου πλαισίου θεωρείται από το κόμμα ζωτικής σημασίας για την ενδυνάμωση της λαϊκής αντιπροσώπευσης και την εμπέδωση μιας κουλτούρας λογοδοσίας σε όλα τα επίπεδα της διακυβέρνησης. Η αναθεώρηση του άρθρου 86, όπως προτείνεται, φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει το νομικό πλαίσιο που διέπει την ποινική ευθύνη πολιτικών προσώπων, ευθυγραμμίζοντάς το με διεθνείς βέλτιστες πρακτικές. Η απομάκρυνση της Βουλής από τη διαδικασία έκδοσης της απόφασης για άσκηση ποινικής δίωξης, και η ανάθεση αυτής της αρμοδιότητας σε ένα ειδικό συμβούλιο, αποσκοπεί στην εξασφάλιση της αντικειμενικής αξιολόγησης των κάθε είδους καταγγελιών ή κατηγοριών. Αυτό το συμβούλιο, στελεχωμένο κατά προτίμηση με νομικούς και εμπειρογνώμονες, θα εξετάζει τα δεδομένα χωρίς την πίεση του πολιτικού χρονοδιαγράμματος ή της κομματικής πειθαρχίας, προσδίδοντας έτσι μεγαλύτερη βαρύτητα και αξιοπιστία στην αρχική φάση του ελέγχου.
Είναι μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι οι αποφάσεις για την έναρξη μιας ποινικής διαδικασίας λαμβάνονται με γνώμονα αποκλειστικά την αλήθεια και το δημόσιο συμφέρον, και όχι με κριτήρια που μπορεί να είναι πολιτικά ή κομματικά χρωματισμένα. Η πρόταση αυτή αντανακλά μια βαθύτερη επιθυμία για την ενίσχυση του κράτους δικαίου και την προάσπιση των αρχών της ισονομίας και της ίσης μεταχείρισης όλων των πολιτών ενώπιον του νόμου. Επιπλέον, η θέσπιση ενός Ειδικού Δικαστηρίου για την εκδίκαση των υποθέσεων αυτών, απαλλαγμένου από τις συνήθεις διαδικασίες και συνθέσεις των ποινικών δικαστηρίων, επιδιώκει να εγγυηθεί την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα στην απονομή δικαιοσύνης. Η σύσταση ενός τέτοιου σώματος, το οποίο θα απαρτίζεται από δικαστές με εξειδικευμένη γνώση και εμπειρία σε θέματα δημόσιου και ποινικού δικαίου, θα συμβάλλει στην αποφυγή αχρείαστων καθυστερήσεων ή αμφισβητήσεων της εγκυρότητας των αποφάσεων.
Στόχος είναι οι υπουργοί και οι υφυπουργοί να αντιμετωπίζουν τις κατηγορίες που τους αποδίδονται σε ένα περιβάλλον όπου η κρίση βασίζεται στις αρχές της νομολογίας και στην αυστηρή εφαρμογή του νόμου. Με αυτό τον τρόπο, το ΠΑΣΟΚ επιδιώκει να ενισχύσει την αίσθηση της ασφάλειας δικαίου για όλους, διασφαλίζοντας ότι η δικαιοσύνη θα λειτουργεί ανεπηρέαστη και αδιάφθορη, ειδικά όταν αφορά άτομα που κατέχουν θέσεις υψηλής δημόσιας ευθύνης. Η πρόταση αυτή, στο σύνολό της, σηματοδοτεί μια φιλόδοξη προσπάθεια για την αναβάθμιση των θεσμών και την ενίσχυση της λογοδοσίας στην πολιτική ζωή της χώρας.
