Η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από μια επιλογή που προκαλεί έντονο προβληματισμό, αλλά και, παραδόξως, στιγμές πικρού χιούμορ. Ο λεγόμενος «πολιτικός αστυνόμος» των πλαστών πτυχίων, Μακάριος Λαζαρίδης, βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής, με την ανέλιξή του να συνδέεται άμεσα με την τότε πρωθυπουργική απόφαση. Ήταν η εποχή που το υπουργείο entrusted του ανέθεσε, μεταξύ άλλων, το δύσκολο έργο της αντιμετώπισης της μάστιγας των πλαστών ακαδημαϊκών τίτλων, ένα θέμα που διαχρονικά πλήττει την αξιοπιστία του εκπαιδευτικού συστήματος. Η τοποθέτηση ενός προσώπου σε τέτοιον καίριο ρόλο, χωρίς προφανείς ακαδημαϊκές περγαμηνές ή εκτενή ενασχόληση με θέματα παιδείας, πυροδοτεί αναπόφευκτα ερωτηματικά και σχόλια σχετικά με τα κριτήρια που επικράτησαν. Το γεγονός αυτό, πέραν της προσωπικής πορείας του κ. Λαζαρίδη, αναδεικνύει μια ευρύτερη συζήτηση για την επάρκεια, την αξιοκρατία και τη διαφάνεια στην επιλογή στελεχών για θέσεις ευθύνης.
Η απόφαση για την ανάθεση του «δύσκολου» ρόλου του εντοπισμού και της δίωξης ατόμων που κατέχουν ή χρησιμοποιούν πλαστά πτυχία, στον κ. Λαζαρίδη, ερμηνεύεται ως μια τολμηρή, αλλά αμφιλεγόμενη, κίνηση. Πολλοί σχολιαστές εξέφρασαν απορίες για το αν οι εκάστοτε αρμόδιοι «μετρούσαν» την καταλληλότητα των προσώπων που τοποθετούνταν σε θέσεις κλειδιά, με γνώμονα την ουσιαστική τους ικανότητα να επιλύσουν σύνθετα προβλήματα. Το «φαινόμενο Λαζαρίδης» έγινε αντικείμενο ποικίλων αναλύσεων, με πολλούς να αναρωτιούνται κατά πόσο η πρωθυπουργική «σφραγίδα» σε μια τέτοια πρόσληψη αιτιολογείταν επαρκώς. Η φαινομενική αντίφαση μεταξύ του απαιτούμενου εύρους γνώσεων και της επαγγελματικής διαδρομής του, δημιουργεί εύλογα την εντύπωση ότι είχαν προηγηθεί άλλες, μη φανερές, σκέψεις ή στρατηγικές. Η ενασχόληση με την πλαστογραφία πτυχίων είναι ένα σύνθετο ζήτημα που απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις, νομική κατάρτιση και, κυρίως, μια αδιάπτωτη προσήλωση στην προστασία της ακαδημαϊκής ακεραιότητας.
Η ανάθεση αυτού του έργου σε ένα πρόσωπο, το οποίο, όπως προκύπτει από την πορεία του, δεν είχε άμεση εμπειρία ή εκπαιδευτική εξειδίκευση σε αυτόν τον τομέα, άνοιξε τον δρόμο για τη δημιουργία ενός «περιβόητου» προφίλ. Το γεγονός ότι η πρωθυπουργική γραμμή «ενέκρινε» τη συγκεκριμένη πρόσληψη, εκτοξεύει ακόμα περισσότερο τα ερωτήματα που αφορούν την εσωτερική λειτουργία των διοικητικών μηχανισμών και την ικανότητα τους να αξιολογούν αντικειμενικά τους υποψηφίους. Η κοινή γνώμη, παρακολουθώντας τέτοιες εξελίξεις, εύλογα αναζητά υπεύθυνες και εμπεριστατωμένες απαντήσεις. Επιπλέον, η υπόθεση αυτή φέρνει στην επιφάνεια το ευρύτερο ζήτημα της διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού στον δημόσιο τομέα. Πώς γίνεται η επιλογή προσώπων για θέσεις που απαιτούν συγκεκριμένες δεξιότητες και ακαδημαϊκή επάρκεια; Υπάρχει επαρκής έλεγχος και αξιολόγηση των κριτηρίων; Ο «πολιτικός προϊστάμενος» του αγώνα κατά των πλαστών πτυχίων, ο πρωθυπουργός, ουσιαστικά «σφράγισε» την τοποθέτηση ενός ατόμου, του οποίου το όνομα έκτοτε συνδέεται με αυτή την ιδιαίτερη αποστολή.
Η πρωτοβουλία αυτή, αν και προφανώς είχε σκοπό την αντιμετώπιση μιας υπαρκτής και σοβαρής πρόκλησης, προκάλεσε ερωτηματικά για την αποτελεσματικότητα και την ορθότητα της επιλογής. Η ευθύνη, σε τέτοιες περιπτώσεις, βαραίνει εξίσου τους επιγέντες και τους επικεφαλής που λαμβάνουν τις τελικές αποφάσεις. Στην ουσία, το «φαινόμενο Λαζαρίδης» αποτελεί μια αφορμή για περαιτέρω διερεύνηση των μηχανισμών επιλογής προσωπικού στην ελληνική δημόσια διοίκηση. Όταν ένας πρωθυπουργός αναθέτει ένα τόσο σοβαρό έργο, όπως η καταπολέμηση των πλαστών πτυχίων, σε συγκεκριμένο άτομο, τότε η κοινή γνώμη δικαιούται να γνωρίζει την αιτιολόγηση αυτής της επιλογής. Η απουσία σαφών και δημόσια διατυπωμένων κριτηρίων, σε συνδυασμό με την αμφιλεγόμενη πορεία του ατόμου, δημιουργούν ένα προηγούμενο που χρήζει επισταμένης προσοχής. Η ανάγκη για επαγγελματισμό, αξιοκρατία και διαφάνεια στην τοποθέτηση στελεχών δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική διακήρυξη, αλλά μια ουσιαστική προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία του κράτους και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς.
