Τη δέσμευσή της χώρας απέναντι στην πρόκληση της κλιματικής αλλαγής και τις επιπτώσεις της στην ανεκτίμητη πολιτιστική μας κληρονομιά, επισφράγισε η Υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, με την παρουσίαση της Εθνικής Στρατηγικής για την προστασία της. Η κ. Μενδώνη υπογράμμισε με νόημα ότι η Ελλάδα πρωτοπορεί, καθώς είναι από τις ελάχιστες χώρες διεθνώς που διαθέτουν ένα τόσο ολοκληρωμένο και προσαρμοσμένο πλαίσιο δράσης. Η στρατηγική αυτή, που εκπονήθηκε στο πλαίσιο του σημαντικού έργου «Προστασία Εμβληματικών Τόπων και Μνημείων Πολιτιστικής Κληρονομιάς από την Κλιματική Αλλαγή», αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της κυβερνητικής βούλησης για τη διαφύλαξη του εθνικού μας πλούτου έναντι των περιβαλλοντικών απειλών. Το εγχείρημα αυτό τυγχάνει σημαντικής οικονομικής υποστήριξης, με τη χρηματοδότηση να ανέρχεται στα 22.000.000 ευρώ, προερχόμενη από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, τονίζοντας την επείγουσα ανάγκη για επενδύσεις στην ανθεκτικότητα και τη μακροπρόθεσμη προστασία.
Η Εθνική Στρατηγική δεν περιορίζεται σε απλές διαπιστώσεις, αλλά προσφέρει συγκεκριμένα εργαλεία και στοχευμένα σχέδια προσαρμογής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σύνθετες προκλήσεις που θέτει η κλιματική αλλαγή. Αυτές περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις ακραίες καιρικές συνθήκες, την άνοδο της στάθμης της θάλασσας, την ερημοποίηση και τις αλλαγές στην υγρασία, που αποτελούν άμεσες απειλές για μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους, παραδοσιακούς οικισμούς και άλλα εμβληματικά σημεία της ελληνικής πολιτιστικής μας ταυτότητας. Η έμφαση δίνεται στην ανάγκη για επιστημονική τεκμηρίωση, στην υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων και στην ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης και αντιμετώπισης κρίσεων, ώστε να διασφαλιστεί η ανθεκτικότητα και η μακροβιότητα της πολιτιστικής μας κληρονομιάς για τις επόμενες γενιές. Η προσέγγιση είναι πολυεπίπεδη, συνδυάζοντας τη διατήρηση με τη βιώσιμη διαχείριση. Η υλοποίηση αυτής της στρατηγικής αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην ενίσχυση της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας, της επιστημονικής κοινότητας και των φορέων διαχείρισης, σχετικά με τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η πολιτιστική μας κληρονομιά.
Μέσω στοχευμένων δράσεων, όπως η διενέργεια επιστημονικών μελετών, η ανάπτυξη εξειδικευμένων εργαλείων και η εφαρμογή πρωτότυπων μεθόδων προστασίας, η Ελλάδα τοποθετείται στην πρώτη γραμμή της παγκόσμιας προσπάθειας για την αντιμετώπιση των κλιματικών επιπτώσεων. Η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σε συνδυασμό με την εθνική προσπάθεια, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα φιλόδοξο και αποτελεσματικό μέλλον, όπου η πολιτιστική μας κληρονομιά θα είναι προστατευμένη και ανθεκτική στις περιβαλλοντικές αλλαγές. Η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών υπουργείων και η εμπλοκή εξειδικευμένων οργανισμών είναι κρίσιμη για την επιτυχία του εγχειρήματος. Ειδικότερα, η Εθνική Στρατηγική περιλαμβάνει την εκπόνηση λεπτομερών εκτιμήσεων κινδύνου για πληθώρα εμβληματικών μνημείων και τόπων, την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνικών προστασίας, την ενσωμάτωση της κλιματικής αλλαγής στις διαδικασίες διαχείρισης και προγραμματισμού έργων πολιτισμού, καθώς και την ενίσχυση της έρευνας και της ανάπτυξης νέων υλικών και μεθόδων συντήρησης.
Στόχος είναι η θωράκιση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, από τα αρχαία μνημεία μέχρι τα νεότερα νεοκλασικά κτίρια και τους οικισμούς, απέναντι σε φαινόμενα όπως η διάβρωση, οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές και η διάβρωση από την υγρασία. Η διασφάλιση της συνέχειας και της αυθεντικότητας των πολιτιστικών μας αγαθών είναι θεμελιώδης προτεραιότητα, ανταποκρινόμενη στις επιταγές της σύγχρονης εποχής και στις προκλήσεις που θέτει το περιβάλλον. Η εστίαση αφορά τόσο την υλική όσο και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά.
