Δριμεία κριτική ασκείται από νομικούς κύκλους σχετικά με τη σκανδαλώδη νομοθετική ρύθμιση που υιοθετήθηκε, η οποία – σύμφωνα με έγκριτους νομικούς – φαίνεται να υποκύπτει σε έντονες αμερικανικές πιέσεις. Η τροπολογία αυτή, που ουσιαστικά μπλοκάρει την πιθανή αποφυλάκιση καταδικασμένων σε ισόβια, όπως εν προκειμένω στην περίπτωση του Σάββα Ξηρού, προκαλεί σοβαρές ανησυχίες για την ανεξαρτησία του δικαστικού συστήματος. Οι νομικοί εκφράζουν την απορία τους για τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, επισημαίνοντας ότι τέτοιες ενέργειες υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στην ομαλή λειτουργία των θεσμών και θίγουν την αρχή του κράτους δικαίου. Η αίσθηση της παρέμβασης εξωτερικών δυνάμεων σε εσωτερικές δικαστικές υποθέσεις είναι ισχυρή, γεννώντας ερωτήματα σχετικά με την εθνική κυριαρχία και την αυτονομία της ελληνικής δικαιοσύνης. Η ουσία της εν λόγω νομοθετικής τροπολογίας, η οποία φέρεται να συντάχθηκε υπό την επήρεια εξωτερικών παρεμβάσεων, εστιάζει στον αναδρομικό αποκλεισμό της δυνατότητας αποφυλάκισης για πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί σε πολυετείς ποινές κάθειρξης, συμπεριλαμβανομένων των ισοβιτών.
Αυτή η κίνηση, πέραν του τεχνικού της σκέλους, ερμηνεύεται από πολλούς ως μια επιβεβαίωση της επιρροής που ασκούνται από τρίτες χώρες, εν προκειμένω τις Ηνωμένες Πολιτείες, στις αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης. Οι νομικοί που σχολιάζουν το θέμα στο Documento, υπογραμμίζουν ότι τέτοιες τροπολογίες, ειδικά όταν προκύπτουν ξαφνικά και υπό αμφισβητούμενες συνθήκες, δημιουργούν επικίνδυνα προηγούμενα για τη νομολογία και την ερμηνεία του νόμου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο πολιτικής σκοπιμότητας να υπερισχύει της δικαστικής κρίσης. Το βάρος της ευθύνης πέφτει στην κυβέρνηση να διαχειριστεί αυτή την κρίσιμη κατάσταση με διαφάνεια και σεβασμό στις αρχές της ανεξάρτητης δικαιοσύνης. Η αντιμετώπιση της εν λόγω υπόθεσης από την ελληνική κυβέρνηση πυροδοτεί έντονες συζητήσεις αναφορικά με την ισορροπία μεταξύ των εθνικών συμφερόντων και των διεθνών δεσμεύσεων, καθώς και με τη γραμμή που πρέπει να χαράζει η χώρα όσον αφορά την προάσπιση της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης.
Η τροπολογία, η οποία αφορά την άρνηση αποφυλάκισης ατόμων που έχουν καταδικαστεί για σοβαρά αδικήματα, όπως ο Σάββας Ξηρός, έχει προκαλέσει την αντίδραση νομικών και πολιτικών παραγόντων. Ουσιαστικά, το μέτρο αυτό επανεισάγει ή ενισχύει περιορισμούς στην ευχέρεια των δικαστηρίων να αξιολογούν τις αιτήσεις αποφυλάκισης, βασιζόμενοι σε αυστηρότερα κριτήρια και, όπως εκτιμάται, υπό την πίεση εξωτερικών παραγόντων. Αυτή η εξέλιξη αφήνει στην άκρη την ουσιαστική και δίκαιη εξέταση κάθε υπόθεσης ξεχωριστά, δημιουργώντας την εντύπωση ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με βάση άλλα, μη δικαστικά, κριτήρια, γεγονός που πλήττει το κύρος της δικαστικής εξουσίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις νομικών που παρακολουθούν στενά την υπόθεση, η συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία φέρει τη σφραγίδα της υποχωρητικότητας προς αμερικανικές απαιτήσεις, επηρεάζοντας άμεσα την πιθανότητα αποφυλάκισης ενός πολυισοβίτη.
Αυτή η παρέμβαση, εάν αποδειχθεί, θέτει σοβαρά ερωτήματα για το ποιος πραγματικά διαμορφώνει την πολιτική στην Ελλάδα και εάν οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα το εθνικό συμφέρον και την τήρηση του νόμου, ή υπό το φως πιέσεων που προέρχονται από άλλες χώρες. Οι νομικοί εκφράζουν την ανησυχία τους για το ενδεχόμενο να καθιερωθεί ένα νέο μοντέλο λήψης αποφάσεων, όπου εξωτερικοί παράγοντες θα έχουν τον καθοριστικό λόγο, υποβαθμίζοντας τον ρόλο των εγχώριων θεσμών. Η ανατροπή των δικαστικών διαδικασιών, με τρόπο που να μοιάζει προδιαγεγραμμένος, αποτελεί σοβαρή πληγή στην εμπιστοσύνη προς το κράτος δικαίου και την αντίληψη της δικαιοσύνης στην ελληνική κοινωνία.
