Η Περιφέρεια Ηπείρου σημειώνει πρόοδο στην υλοποίηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ήπειρος 2021-2027», με την ενεργοποίηση του προγράμματος να ανέρχεται αυτή τη στιγμή στο 75,8%. Η επίδοση αυτή ανακοινώθηκε κατά την 5η Συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του εν λόγω Προγράμματος, η οποία πραγματοποιήθηκε στα Ιωάννινα. Μέχρι στιγμής, 150 έργα έχουν λάβει το «πράσινο φως» και έχουν ενταχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος, γεγονός που σηματοδοτεί την έναρξη σημαντικών παρεμβάσεων στην περιοχή. Η πορεία του προγράμματος, σύμφωνα με τις τοποθετήσεις που ακούστηκαν κατά τη διάρκεια της Συνεδρίασης, κρίνεται σε πολύ καλό επίπεδο, αποτυπώνοντας την προσπάθεια για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων που έχουν τεθεί για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ηπείρου. Η σταδιακή ένταξη έργων δείχνει τη δέσμευση για την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων.
Παρά την ικανοποιητική πορεία ενεργοποίησης του προγράμματος, ένα σημαντικό ζήτημα που προκύπτει αφορά την οικονομική διάσταση της υλοποίησης. Διαπιστώθηκε ότι τα 150 έργα που έχουν ενταχθεί μέχρι σήμερα στο ΕΣΠΑ Ηπείρου αντιστοιχούν μόλις στο 54% του συνολικού προϋπολογισμού που έχει διατεθεί. Αυτή η αναλογία, αν και δεν υποδηλώνει άμεση αποτυχία, χρήζει ιδιαίτερης προσοχής για τη συνέχεια. Η έλλειψη πλήρους χρηματοδότησης ή η πιθανή χαμηλότερη αξία των ενταγμένων έργων σε σχέση με τον αρχικό προγραμματισμό, εγείρει ερωτήματα για τον βαθμό στον οποίο αξιοποιούνται πλήρως οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Η επίτευξη υψηλότερου ποσοστού απορρόφησης πόρων είναι κρίσιμη για τη μεγιστοποίηση του αντίκτυπου των αναπτυξιακών πρωτοβουλιών. Η ουσιαστική πρόοδος και η αποτελεσματική απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων είναι αλληλένδετες. Η Επιτροπή Παρακολούθησης, αφού αναγνώρισε τη θετική πορεία, έθεσε ως κύριο ζητούμενο για την επόμενη φάση της υλοποίησης του ΕΣΠΑ Ηπείρου την προώθηση και την ένταξη «σοβαρών ολοκληρωμένων προτάσεων».
Αυτό σημαίνει ότι η επικέντρωση πρέπει να στραφεί στην ποιότητα των προτεινόμενων έργων, στην ωριμότητά τους, στην τεκμηρίωση της αναγκαιότητάς τους και κυρίως στην ικανότητά τους να επιφέρουν απτά και μετρήσιμα αποτελέσματα. Η απλή ποσότητα των ενταγμένων έργων δεν αρκεί. Η εστίαση σε έργα που θα έχουν πολλαπλασιαστικό όφελος για την τοπική οικονομία, την κοινωνία και το περιβάλλον είναι επιβεβλημένη για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης. Στο πλαίσιο αυτό, η συζήτηση κατά τη Συνεδρίαση τόνισε την ανάγκη για εντατικοποίηση των προσπαθειών από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς – δημόσιες υπηρεσίες, αυτοδιοίκηση, επιχειρήσεις και κοινωνία των πολιτών. Η προετοιμασία προτάσεων υψηλής ποιότητας, η έγκαιρη υποβολή τους και η αποτελεσματική διαχείρισή τους είναι κλειδιά για την επιτυχή αξιοποίηση του ΕΣΠΑ. Η περιφέρεια Ηπείρου διαθέτει σημαντικές δυνατότητες, ωστόσο η επιτυχία της θα κριθεί στον βαθμό που θα καταφέρει να μετατρέψει τα χρηματοδοτικά εργαλεία σε ουσιαστική ανάπτυξη.
Η επόμενη περίοδος απαιτεί στρατηγικό σχεδιασμό και άμεση δράση για την πλήρη απορρόφηση των πόρων και τη μεγιστοποίηση του θετικού τους αντίκτυπου. Η ολοκληρωμένη προσέγγιση στην ανάπτυξη, που συνδυάζει την ποσοτική αύξηση των ενταγμένων έργων με την ποιοτική τους διάσταση και την πλήρη χρηματοδοτική τους κάλυψη, αποτελεί τον πυρήνα της επιτυχίας του ΕΣΠΑ. Η περαιτέρω ανάλυση των λόγων που οδηγούν σε αυτή την αναλογία μεταξύ ενταγμένων έργων και απορροφούμενων πόρων θα είναι απαραίτητη. Η διοίκηση της Επιτροπής Παρακολούθησης και οι αρμόδιοι φορείς της Περιφέρειας καλούνται να διασφαλίσουν ότι οι προτάσεις που θα προωθηθούν στο εξής θα είναι πλήρως επαρκείς, τόσο τεχνικά όσο και οικονομικά, ώστε να προάγουν πραγματική και βιώσιμη ανάπτυξη, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο ευρωπαϊκό εργαλείο στο έπακρο.
