Η φράση “η αρχή είναι το ήμισυ του παντός” αντηχεί σε κάθε προσπάθεια για πρόοδο, θέτοντας τις βάσεις για την υλοποίηση στόχων. Ωστόσο, όταν αναφερόμαστε στην ελληνική πραγματικότητα, η έννοια της “αρχής” αποκτά μια ιδιαίτερη, σχεδόν ειρωνική διάσταση. Σε μια χώρα όπου η έννοια της “ολοκλήρωσης” φαίνεται συχνά να χάνεται στην πορεία, και οι “μεταρρυθμίσεις” αποτελούν ένα ατελείωτο, αέναο κύκλο, η αναζήτηση του σημείου εκκίνησης για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου φαντάζει ρητορική άσκηση. Οι 60 ημέρες, ως ένα αυστηρό χρονικό πλαίσιο, φαντάζουν ιδανικές για τη γρήγορη επίτευξη αποτελεσμάτων. Όμως, η ουσιαστική υλοποίησή τους σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από δομικές δυσκολίες και μια διαρκή προσπάθεια επαναπροσδιορισμού, γίνεται ένα πραγματικό στοίχημα. Η χώρα φαίνεται να βρίσκεται σε μια διαρκή κατάσταση μετάβασης, όπου η έναρξη μιας διαδικασίας, είτε αυτή αφορά ένα δημόσιο έργο, είτε μια οικονομική πολιτική, είτε ακόμα και μια απλή γραφειοκρατική διεκπεραίωση, σπάνια οδηγεί στην ομαλή και έγκαιρη ολοκλήρωσή της.
Η ελληνική κοινωνία έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερη σχέση με τον χρόνο και την παραγωγικότητα. Η φιλοσοφία της “σιγά σιγά”, αν και μπορεί να έχει τις ρίζες της σε ένα διαφορετικό ρυθμό ζωής, συχνά μετατρέπεται σε καθυστέρηση και αναβλητικότητα. Η έννοια της “αρχής” ως ημίσεος του έργου, στη χώρα μας, μοιάζει να έχει μεταλλαχθεί σε μια διαρκή προετοιμασία, χωρίς την κατάληξη. Οι στόχοι, ακόμα και οι πιο καλά διατυπωμένοι, συχνά παρασύρονται από έναν κυκεώνα γραφειοκρατικών διαδικασιών, πολιτικών αλλαγών και κοινωνικών αντιστάσεων. Η δέσμευση για 60 ημέρες, αν και δείχνει πρόθεση για αποτελεσματικότητα, αντιμετωπίζει το ανυπέρβλητο εμπόδιο της εδραιωμένης πρακτικής της αναβολής και της πολυδιάσπασης. Είναι σαν να προσπαθούμε να τρέξουμε έναν μαραθώνιο με αφετηρία που αλλάζει συνεχώς, και με εμπόδια που εμφανίζονται απρόοπτα.
Αυτή η πραγματικότητα καθιστά την απόδοση των 60 ημερών, όσο ελκυστική και αν ακούγεται, μια διαρκή πρόκληση. Η διαρκής ανάγκη για μεταρρυθμίσεις, αν και εκ πρώτης όψεως δείχνει μια υγιή διάθεση για βελτίωση, στην πράξη συχνά λειτουργεί ως τροχοπέδη. Κάθε νέα κυβέρνηση, κάθε νέο σχέδιο, επαναφέρει τον κύκλο των αλλαγών, ακυρώνοντας συχνά τις προσπάθειες που προηγήθηκαν. Αυτή η αέναη αναμόρφωση, αντί να οδηγεί σε σταθερή πρόοδο, δημιουργεί ένα αίσθημα ανασφάλειας και αποθαρρύνει την ολοκλήρωση. Οι 60 ημέρες, λοιπόν, σε αυτό το πλαίσιο, φαντάζουν σαν μια μικρή ανάσα, μια σύντομη περίοδος κατά την οποία ίσως κάτι να μπορέσει να δει το φως της ολοκλήρωσης, προτού οι επόμενες μεταρρυθμιστικές ορμές το θέσουν στο περιθώριο. Η πρόκληση δεν είναι απλώς η ταχύτητα, αλλά η ικανότητα να “κλειδώσει” μια κατάσταση, να ολοκληρωθεί ένα έργο, να επιτευχθεί ένας στόχος, πριν οι εσωτερικές δυναμικές της χώρας επιστρέψουν στο γνώριμο μοτίβο της αλλαγής και της αναβολής.
Είναι η πάλη ενάντια στον χρόνο, αλλά και ενάντια σε μια συσσωρευμένη κουλτούρα αναποτελεσματικότητας. Η πραγματική πρόκληση έγκειται στην κατανόηση αυτής της ιδιοσυγκρασίας. Δεν αρκεί να θέτουμε φιλόδοξους στόχους για 60 ημέρες. Χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε τις ρίζες του προβλήματος: την πολυνομία, την έλλειψη αποφασιστικότητας, την απουσία σαφούς σχεδιασμού και, κυρίως, την αντίσταση στην αλλαγή που έχει βαθιά ριζώσει. Η επιτυχία, επομένως, δεν θα έρθει απλώς με την επιβολή χρονοδιαγραμμάτων, αλλά με τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου οι στόχοι μπορούν να επιτευχθούν, οι μεταρρυθμίσεις να ολοκληρώνονται και οι “αρχές” να οδηγούν πράγματι στο “τέλος”. Μέχρι τότε, οι 60 ημέρες θα παραμένουν μια ωραία ιδέα, ένας ελκυστικός, αλλά συχνά ανεκπλήρωτος, στόχος σε μια χώρα που συνεχίζει να αναζητά την ταυτότητα της αποτελεσματικότητάς της.
