Ελεύθεροι επαγγελματίες: Στο τέλος Φεβρουαρίου 2026 θα κληθούν να καταβάλλουν τις νέες αυξημένες εισφορές 1,4 εκ. ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες, οι οποίοι πρέπει να επιλέξουν την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία επιθυμούν να ενταχθούν έως το τέλος Ιανουαρίου 2026. Αν δε δηλώσουν επιλογή, θα παραμείνουν στην ίδια κατηγορία που είχαν ενταχθεί το 2025.
Οι εισφορές τη νέα χρονιά θα αυξηθούν με βάση το ποσοστό του πληθωρισμού, κατά περίπου 2,8%, αφού σε αυτό το επίπεδο αναμένεται να διαμορφωθεί ο πληθωρισμός για το 2025. Επομένως, η χαμηλότερη εισφορά που πλήρωνε ο ελεύθερος επαγγελματίας από τα 244,65 ευρώ θα αυξηθεί στα 251,26 ευρώ, και η ετήσια αύξηση θα ανέλθει στα 79,27 ευρώ.
Από τα στοιχεία του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης διαπιστώνεται ότι σχεδόν οι εννέα στους δέκα επαγγελματίες επιλέγουν τη χαμηλότερη ασφαλιστική κατηγορία.
Στην εξέλιξη αυτή έχουν παίξει ρόλο δύο σημαντικοί παράγοντες. Ο πρώτος είναι η σημαντική αύξηση των εισφορών κατά 16,5% από το 2020 μέχρι και το 2025. Ο δεύτερος λόγος που οδηγεί τους ελεύθερους επαγγελματίες στην επιλογή της χαμηλότερης ασφαλιστικής κλάσης, και ειδικότερα τις νέες γενιές, απορρέει από την αντίληψη ότι το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης έχει «χρεοκοπήσει» και ότι οι νέες γενιές δεν πρόκειται να λάβουν σύνταξη λόγω του δημογραφικού και της γήρανσης του πληθυσμού.
Σημειώνουμε ότι η αναπροσαρμογή των εισφορών με βάση τον δείκτη μεταβολής των μισθών πήρε παράταση και δεν εμφανίζεται στην ατζέντα του υπουργείου το 2026, καθώς η εφαρμογή του θα διπλασίαζε το ποσό της εισφοράς.
Σύμφωνα με την ανάλυση του δόκτορα του Παντείου, Βασίλη Μπέτση, η ετήσια αναπροσαρμογή με βάση τον δείκτη μεταβολής των μισθών συνήθως υπερβαίνει τον δείκτη τιμών καταναλωτή, αφού περιλαμβάνει τόσο τον πληθωρισμό όσο και μέρος της ανάπτυξης και της παραγωγικότητας.
Για παράδειγμα, για το 2025, οι εισφορές των μη μισθωτών αυξήθηκαν κατά 2,7% σε σχέση με το 2024, όσο δηλαδή ήταν ο πληθωρισμός. Εάν όμως ίσχυε η διάταξη για μεταβολή με βάση τον δείκτη μεταβολής των μισθών, τότε, λαμβάνοντας υπόψη ότι το μέσο επίπεδο των μισθών αυξήθηκε το 2024 κατά 7,2%, η αύξηση θα ήταν υπερδιπλάσια του 2,7%.
