Η Ελλάδα αντιμετωπίζει μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα, καθώς αναδεικνύεται ως μία από τις ελάχιστες ευρωπαϊκές χώρες όπου οι στατιστικές καταγράφουν μια αισθητή και σταθερή αύξηση τόσο του κλασικού καπνίσματος όσο και της χρήσης ηλεκτρονικών συσκευών ατμίσματος μεταξύ των εφήβων. Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα αυτή προκαλεί σοβαρό προβληματισμό στους ειδικούς δημόσιας υγείας, οι οποίοι βλέπουν να εδραιώνεται μια τάση που αντιτίθεται στις προσπάθειες πολλών άλλων χωρών να περιορίσουν επιθετικά τις συνήθειες αυτές στους νεότερους πολίτες. Η αυξημένη διείσδυση των νέων τεχνολογιών ατμίσματος, συχνά με ελκυστικές γεύσεις και αισθητική, φαίνεται να προσελκύει νεαρότερες ηλικίες, ενώ το παραδοσιακό τσιγάρο, παρά τις εκστρατείες ενημέρωσης, παραμένει ευρέως διαδεδομένο. Η αύξηση αυτή δεν είναι απλά ένα ενδιαφέρον αριθμητικό στοιχείο, αλλά αντανακλά βαθύτερα κοινωνικά και ατομικά προβλήματα, όπως η αυξημένη έκθεση σε παράγοντες κινδύνου, η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις ή ακόμη και η επιρροή του κοινωνικού περιβάλλοντος και των προτύπων.
Οι νέοι, όντας σε μια κρίσιμη περίοδο ανάπτυξης και διαμόρφωσης ταυτότητας, είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε εθισμούς, και η πρώιμη έκθεσή τους σε ουσίες όπως η νικοτίνη μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες για την υγεία και την ευημερία τους στο μέλλον. Η δυσκολία κόψης αυτών των συνηθειών, όταν έχουν εδραιωθεί σε νεαρή ηλικία, αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών ασθενειών αργότερα στη ζωή τους. Η κατάσταση αυτή απαιτεί την άμεση επανεξέταση και ενίσχυση των υφιστάμενων προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης, τα οποία θα πρέπει να στοχεύουν αποτελεσματικότερα στους εφήβους και να λαμβάνουν υπόψη τις σύγχρονες εξελίξεις. Η εκπαίδευση στα σχολεία, οι ενημερωτικές καμπάνιες που χρησιμοποιούν γλώσσα και μέσα προσβάσιμα στους νέους, καθώς και η αυστηροποίηση των ελέγχων για την πώληση προϊόντων καπνού και ατμίσματος σε ανηλίκους, είναι μερικές από τις κατευθύνσεις που πρέπει να ακολουθηθούν.
Επιπλέον, είναι σημαντικό να εξεταστούν παράγοντες όπως η ψυχολογική υποστήριξη και η παροχή εναλλακτικών δραστηριοτήτων που θα αποσπάσουν τους νέους από ανθυγιεινές συνήθειες. Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι η Ελλάδα, σε αντίθεση με πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης που παρουσιάζουν μείωση, βλέπει τον αριθμό των εφήβων που καπνίζουν ή ατμίζουν να αυξάνεται. Αυτή η δυσμενής εξέλιξη υποδηλώνει ότι οι τρέχουσες στρατηγικές δεν επαρκούν ή δεν είναι προσαρμοσμένες στις σημερινές προκλήσεις. Η αυξημένη προσβασιμότητα σε προϊόντα ατμίσματος, συχνά με φαινομενικά ακίνδυνες γεύσεις, καθώς και η άγνοια ή η υποτίμηση των κινδύνων που ενέχουν, φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η δημιουργία νέων, στοχευμένων και πολυεπίπεδων δράσεων, πέρα από τις κλασικές μεθόδους, κρίνεται απαραίτητη για την αντιστροφή αυτής της επικίνδυνης τάσης και την προστασία της υγείας της νεότερης γενιάς.
Η διακοπή του καπνίσματος και της χρήσης ηλεκτρονικών τσιγάρων σε νεαρή ηλικία μπορεί να είναι δύσκολη, καθώς η νικοτίνη είναι εξαιρετικά εθιστική, ενώ οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, ο οποίος συνεχίζει να διαμορφώνεται μέχρι τα 25 περίπου χρόνια, είναι σημαντικές. Στη χώρα μας, η κατάσταση αυτή επιδεινώνεται από το γεγονός ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται πλέον στις λίγες χώρες που βλέπουν αύξηση, στέλνοντας ένα επείγον μήνυμα για την ανάγκη ενίσχυσης των προληπτικών μέτρων. Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η παροχή κατάλληλης υποστήριξης σε εφήβους και γονείς είναι κρίσιμης σημασίας για την αντιμετώπιση αυτής της σοβαρής πρόκλησης για τη δημόσια υγεία.
