Υπάρχουν καλλιτέχνες που ακολουθούν τις τάσεις της εποχής και άλλοι που αφιερώνουν τη ζωή τους στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο Θανάσης Κλεώπας ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Μακριά από το εφήμερο lifestyle της σύγχρονης μουσικής βιομηχανίας, ο Έλληνας μουσουργός έχει αφιερώσει την πορεία του στην ανάδειξη της αρχαίας ελληνικής μουσικής, χαρίζοντας νέα πνοή σε ένα από τα σημαντικότερα σύμβολα του ελληνικού πολιτισμού: την αρχαία ελληνική λύρα.
Ένα από τα πιο γνωστά έργα του, που συνεχίζει να συγκινεί χιλιάδες θεατές στο διαδίκτυο, ο Ύμνος στη Μούσα Καλλιόπη και στον Απόλλωνα, παρουσιάζει τον ίδιο στα Στάγειρα, τον τόπο γέννησης τού Αριστοτέλη, να ερμηνεύει με την αρχαία λύρα μια μουσική που μοιάζει να ταξιδεύει τον ακροατή χιλιάδες χρόνια πίσω στον χρόνο. Οι μελωδίες, λιτές αλλά βαθιά εκφραστικές, δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που δύσκολα περιγράφεται με λόγια, αποδεικνύοντας πως η μουσική μπορεί να αποτελέσει γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν.
«Ἄειδε μοῦσά μου φίλη, μολπῆς δ’ ἐμῆς κατάρχου αὔρη δὲ σῶν ἀπ’ ἀλσέων, ἐμὰς φρενάς δονείτω. Καλλιόπεια σοφά, μουσῶν προκαθαγέτι τερπνῶν, σοφὲ μυστοδότα, Δήλιε, Παιάν, εὐμενεῖς πάρεστέ μοι»
Το συγκεκριμένο βίντεο έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως μια εμπειρία που «λέει περισσότερα από εκατό βιβλία ιστορίας». Και όχι άδικα. Η εικόνα της αρχαίας λύρας, σε συνδυασμό με τον αυθεντικό τρόπο ερμηνείας του Θανάση Κλεώπα, υπενθυμίζει ότι η πολιτιστική κληρονομιά της Ελλάδας δεν περιορίζεται στα μάρμαρα των αρχαιολογικών χώρων, αλλά συνεχίζει να ζει μέσα από ανθρώπους που επιλέγουν να την υπηρετούν με σεβασμό και αφοσίωση.
Η αρχαία ελληνική λύρα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μουσικά όργανα της αρχαιότητας. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, κατασκευάστηκε από τον θεό Ερμή και προσφέρθηκε ως δώρο στον Απόλλωνα, τον θεό της μουσικής, της ποίησης και των τεχνών. Από τότε, η λύρα συνδέθηκε άρρηκτα με την παιδεία, τη φιλοσοφία και την καλλιτεχνική έκφραση των αρχαίων Ελλήνων, αποτελώντας σύμβολο αρμονίας και πνευματικής καλλιέργειας.
Ο Θανάσης Κλεώπας δεν αντιμετωπίζει τη λύρα ως ένα μουσειακό έκθεμα. Αντίθετα, την επαναφέρει στο σήμερα, δημιουργώντας πρωτότυπες συνθέσεις αλλά και ερμηνείες εμπνευσμένες από την αρχαία ελληνική παράδοση. Η μουσική του συνδυάζει ιστορική έρευνα, καλλιτεχνική ευαισθησία και σύγχρονη αισθητική, αποδεικνύοντας ότι η παράδοση μπορεί να παραμένει ζωντανή όταν εξελίσσεται με σεβασμό στις ρίζες της.
Έχει μιλήσει πολλές φορές για τη σχέση του με τη μουσική, περιγράφοντάς την όχι ως επάγγελμα, αλλά ως έναν τρόπο ζωής και έκφρασης. Σε συνέντευξή του στον Ηλία Τσέχο εξηγεί πως η σχέση του με την τέχνη είναι βαθιά βιωματική:
«Νομίζω πως η ποίηση και η μουσική με διάλεξαν αλλά και τις διάλεξα. Είναι μια αμφίδρομη σχέση, όπου η μούσα αναζητά τον τραγουδοποιό για να εκφραστεί κι ο τραγουδοποιός τη μούσα για να εμπνευστεί.»
Ο Έλληνας μουσικός θεωρεί ότι η αποστολή του είναι να ταξιδεύει την αρχαία ελληνική λύρα σε κάθε γωνιά του κόσμου, ώστε όλο και περισσότεροι άνθρωποι να γνωρίσουν τον μοναδικό ήχο και την ιστορία της.
«Επιθυμώ αυτό που συμβαίνει ήδη – δηλαδή να ταξιδεύω ανά τον κόσμο και να μοιράζομαι τη μουσική μου – να ξεδιπλωθεί ακόμη περισσότερο και να είμαι γερός και υγιής ώστε να το υπηρετώ με την καλύτερη εκδοχή του εαυτού μου.»
Παράλληλα, δεν αντιμετωπίζει την παράδοση ως κάτι στατικό ή μουσειακό. Αντίθετα, πιστεύει ότι μπορεί να συνομιλήσει δημιουργικά με το σήμερα, χωρίς να χάσει την αυθεντικότητά της.
«Υπάρχει πάντα η διάθεση μελοποίησης… ακόμη και σε συνεργασία με σύγχρονους ποιητές. Φτάνει μόνο να συντονίζονται οι ψυχικές μας χορδές.»
Η πορεία του επιβεβαιώνει αυτή τη φιλοσοφία. Έχει ταξιδέψει σε δεκάδες χώρες, διδάσκει αρχαιοελληνική λύρα και φωνή, ενώ από το 2017 προσφέρει εθελοντικά μουσικοθεραπευτικές δράσεις σε παιδιά με αυτισμό. Παράλληλα, οι συνθέσεις του έχουν παρουσιαστεί σε σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, με κορυφαία στιγμή τη συμμετοχή του στο εντυπωσιακό σόου των Dolce & Gabbana στη Σικελία, όπου η αρχαία ελληνική λύρα βρέθηκε στο επίκεντρο ενός θεάματος αφιερωμένου στον ελληνικό πολιτισμό.
Ίσως τελικά αυτή να είναι και η μεγαλύτερη προσφορά του Θανάση Κλεώπα: δεν αναπαράγει απλώς ήχους μιας άλλης εποχής, αλλά αποδεικνύει ότι η αρχαία ελληνική μουσική μπορεί να συγκινήσει τον σύγχρονο άνθρωπο με την ίδια δύναμη που συγκινούσε πριν από χιλιάδες χρόνια. Μέσα από τις χορδές της λύρας του, η ιστορία παύει να είναι ένα κεφάλαιο σε ένα σχολικό βιβλίο και μετατρέπεται σε μια ζωντανή εμπειρία που μιλά κατευθείαν στην καρδιά.
