Υπάρχουν τραγούδια που ξεπερνούν τα σύνορα, τις γλώσσες και τους πολιτισμούς. Ένα από αυτά είναι το ιστορικό κρητικό ριζίτικο «Σε Ψηλό Βουνό», το οποίο απέκτησε μια ξεχωριστή διάσταση μέσα από το συγκλονιστικό βιντεοκλίπ του μουσικού Pedro Fabián. Το βίντεο, που έχει συγκεντρώσει χιλιάδες προβολές και συνεχίζει να συγκινεί το κοινό σε όλο τον κόσμο, ενώνει δύο λαούς με βαθιές παραδόσεις: τους Κρητικούς και τους αυτόχθονες των Άνδεων.
Με τίτλο «En las montañas» («Στα Βουνά») για το ισπανόφωνο κοινό της Αμερικής, το μουσικό αυτό εγχείρημα αποτελεί μια ιδιαίτερη γέφυρα ανάμεσα στη Μεσόγειο και τη Λατινική Αμερική. Οι στίχοι του αυθεντικού κρητικού ριζίτικου εναλλάσσονται με τη χαρακτηριστική μουσική έκφραση των Άνδεων, δημιουργώντας ένα αποτέλεσμα που αποπνέει σεβασμό στις παραδόσεις και αναδεικνύει τη δύναμη της μουσικής ως παγκόσμιας γλώσσας.
Το βιντεοκλίπ γυρίστηκε στην εντυπωσιακή τοποθεσία Κορακόπετρα στα Ανώγεια, στις πλαγιές του Ψηλορείτη. Το άγριο κρητικό τοπίο, με τους επιβλητικούς βράχους και τις κορυφές του ιστορικού βουνού, λειτουργεί ως ιδανικό σκηνικό για ένα τραγούδι που μιλά για την ελευθερία, τη λεβεντιά και τη στενή σχέση του ανθρώπου με τη φύση.
«Σε ψηλό βουνόσε ριζιμιό χαράκι
Κάθεταί ν’ αετόσ βρεγμένοσ χιονισμένοσ
Και παρακαλεί τον ήλιο ν’ ανατείλει
Ήλιε ανάτειλε ήλιε λάμψε και δώσε
Για να λιώσουνε τα χιόνια απ’τα φτερά μου
Και τα κρούσταλλα από τα ακράνυχά μου»
Η εικόνα Ινδιάνων και Κρητικών να τραγουδούν μαζί ένα από τα πιο εμβληματικά ριζίτικα τραγούδια προκαλεί έντονη συγκίνηση. Παρότι προέρχονται από διαφορετικές ηπείρους και κουβαλούν διαφορετικές μουσικές παραδόσεις, οι φωνές τους ενώνονται με φυσικό τρόπο, αποδεικνύοντας ότι οι αξίες της μνήμης, της γης, της ελευθερίας και της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι κοινές σε όλους τους λαούς.
Το «Σε Ψηλό Βουνό» αποτελεί ένα από τα γνωστότερα ριζίτικα τραγούδια της Κρήτης, είδος που γεννήθηκε στους πρόποδες των Λευκών Ορέων και μεταφέρεται προφορικά από γενιά σε γενιά. Τα ριζίτικα τραγούδια είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την ιστορία, τους αγώνες και την ταυτότητα των Κρητικών και τραγουδιούνται παραδοσιακά χωρίς τη συνοδεία μουσικών οργάνων, αναδεικνύοντας τη δύναμη της ανθρώπινης φωνής.
Η ερμηνεία του Pedro Fabián δεν επιχειρεί να αλλοιώσει το αυθεντικό κρητικό τραγούδι. Αντίθετα, το προσεγγίζει με βαθύ σεβασμό, συνδυάζοντάς το με τα μουσικά στοιχεία της λατινοαμερικανικής παράδοσης και δημιουργώντας ένα έργο που αναδεικνύει τις πολιτιστικές συγγένειες δύο λαών που, αν και βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, μοιράζονται κοινές αξίες και έντονη σχέση με τα βουνά, τη φύση και την ελευθερία.
Πίσω από αυτό το ιδιαίτερο μουσικό εγχείρημα βρίσκονται άνθρωποι που ένωσαν τις δυνάμεις, τις παραδόσεις και την αγάπη τους για τη μουσική. Την Μουσική επιμέλεια – Ενορχήστρωση ο Pedro Fabián ο οποίος ερμηνεύει το τραγούδι παρέα με τον Βασίλη Δραμουντάνη.
Παίζουν επίσης: Λύρα ο Γιώργος Κοντογιάννης, κιθάρα και τραγούδι ο Alejandro Díaz Quenas ενώ τραγουδούν επίσης οι Oscar Pozo Sikus, Toyos Luis Carrera Charango και Toyos Pedro Fabián
Ιδιαίτερα συγκινητική είναι και η ανάρτηση του Κρητικού ερμηνευτή Βασίλη Δραμουντάνη, ο οποίος περιέγραψε με λόγια καρδιάς την εμπειρία αυτής της συνεργασίας:
«Αισθάνομαι τυχερός που τραγούδησα αυτό το ιερό τραγούδι και που συνεργάστηκα με αξιόλογους ανθρώπους και μουσικούς όπως τον Πέδρο με την παρέα του. Είναι τιμή μου που γνώρισα και συνεργάστηκα με αυτόν τον άνθρωπο, που κουβαλάει μέσα του τον πολιτισμό και την παράδοση του τόπου του. Κάθε παράδοση είναι ένα βαρύ φορτίο γι’ αυτόν που θέλει να τη σηκώσει στις πλάτες του και ο Πέδρο είναι ένας άνθρωπος που τιμά την παράδοσή του. Εδώ δύο παραδόσεις, στην ουσία, έπιασαν την κουβέντα και τόσο αρμονικά συνομίλησαν και συνεννοήθηκαν. Δεν σας κρύβω ότι όταν ηχογραφούσαμε αυτό το τραγούδι μας είχαν πλημμυρίσει έντονα και βαθιά συναισθήματα, που στην ουσία μας καθοδήγησαν. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ όλους που μπήκατε στον κόπο να το ακούσετε, να το σχολιάσετε ή να προβληματιστείτε. Και με τιμά που η χώρα μου φιλοξενεί ανθρώπους σαν τον Πέδρο.»
Τα λόγια του Βασίλη Δραμουντάνη αποτυπώνουν με τον πιο αυθεντικό τρόπο το νόημα αυτής της συνεργασίας. Δεν πρόκειται απλώς για μια μουσική σύμπραξη, αλλά για μια συνάντηση δύο λαών που μοιράζονται την ίδια αγάπη για την παράδοση, τις ρίζες και την πολιτιστική τους κληρονομιά. Ο Ψηλορείτης και οι Άνδεις γίνονται το κοινό σημείο αναφοράς δύο διαφορετικών κόσμων, αποδεικνύοντας ότι η μουσική μπορεί να καταργήσει κάθε σύνορο και να ενώσει ανθρώπους που μιλούν διαφορετικές γλώσσες, αλλά εκφράζουν τα ίδια συναισθήματα.
Δεν είναι τυχαίο ότι το βίντεο εξακολουθεί να αναπαράγεται και να μοιράζεται ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αποσπώντας εγκωμιαστικά σχόλια από θεατές σε πολλές χώρες. Πολλοί κάνουν λόγο για μια «κατάθεση ψυχής», ενώ άλλοι σημειώνουν πως πρόκειται για έναν από τους πιο όμορφους μουσικούς διαλόγους ανάμεσα σε δύο τόσο διαφορετικούς πολιτισμούς.
Το αποτέλεσμα είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένα μουσικό βίντεο. Είναι μια υπενθύμιση ότι η παράδοση δεν αποτελεί μουσειακό έκθεμα, αλλά μια ζωντανή δύναμη που μπορεί να ταξιδεύει, να εξελίσσεται και να ενώνει ανθρώπους σε κάθε γωνιά του κόσμου. Και όταν οι ήχοι των Άνδεων συναντούν τις κορυφές του Ψηλορείτη, γεννιέται ένα έργο που δύσκολα αφήνει κάποιον ασυγκίνητο.
