Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωστοποίησε την Τετάρτη την έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει εις βάρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αποστέλλοντας ως πρώτο βήμα μια επίσημη προειδοποιητική επιστολή. Ο λόγος αυτής της νομικής ενέργειας είναι η φερόμενη μη συμμόρφωση της Κύπρου με τις θεσμοθετημένες της υποχρεώσεις, οι οποίες αφορούν την συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF). Σύμφωνα με τους επιτόπιους ελέγχους και τις αξιολογήσεις της Κομισιόν, η υφιστάμενη κυπριακή νομοθεσία παρουσιάζει σημαντικά κενά, καθιστώντας δυσχερή έως αδύνατη την απρόσκοπτη πρόσβαση της OLAF σε κρίσιμα τραπεζικά στοιχεία. Αυτή η έλλειψη διαφάνειας καθιστά την αποτελεσματική διεξαγωγή ερευνών της υπηρεσίας, ειδικά σε περιπτώσεις που υπάρχουν σοβαρές υποψίες για τη διάπραξη ποινικών αδικημάτων, εξαιρετικά περίπλοκη. Η απόφαση αυτή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύει την προσπάθεια άρσης εμποδίων και ενίσχυσης των εποπτικών μηχανισμών σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω αυτής της επιθετικής κίνησης, αποσκοπεί στην διασφάλιση της πλήρους και αδιαπραγμάτευτης εφαρμογής των κοινοτικών κανονισμών που διέπουν την λειτουργία της OLAF. Η υπηρεσία αυτή διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διερευνώντας περιπτώσεις απάτης, διαφθοράς και άλλων σοβαρών παραπτωμάτων που επηρεάζουν τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και την ορθή λειτουργία των θεσμών. Η αδυναμία πρόσβασης σε τραπεζικά δεδομένα, όπως στην περίπτωση της Κύπρου, ουσιαστικά υπονομεύει την ικανότητα της OLAF να ολοκληρώνει τις έρευνές της, να εντοπίζει τους υπεύθυνους και να αποτρέπει μελλοντικές απάτες. Επομένως, η πίεση που ασκείται τώρα στην Κύπρο είναι μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση του πλαισίου ακεραιότητας και διαφάνειας στην ΕΕ. Συγκεκριμένα, οι αρμόδιες υπηρεσίες της Κομισιόν, έχοντας διεξαγάγει ενδελεχή ανάλυση της κυπριακής νομοθεσίας, εντόπισαν νομοθετικά εμπόδια τα οποία δεν επιτρέπουν στην OLAF να λάβει απευθείας πρόσβαση σε τραπεζικά δεδομένα, ακόμη και όταν η διερεύνηση αφορά κατ’ εξοχήν κακουργήματα.
Η Κομισιόν τονίζει ότι τέτοιου είδους περιορισμοί, πέραν του ότι δημιουργούν επικίνδυνες προϋποθέσεις για την ατιμωρησία, έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τις αρχές της αποτελεσματικής συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών που διέπουν την λειτουργία των ευρωπαϊκών θεσμών. Η έλλειψη ενός κατάλληλου νομικού πλαισίου που να επιτρέπει στην OLAF να συλλέγει τα απαραίτητα στοιχεία, περιορίζει σημαντικά τις δυνατότητες της υπηρεσίας να προστατεύει αποτελεσματικά τα ευρωπαϊκά κονδύλια και να καταπολεμά την εγκληματική δραστηριότητα στην επικράτειά της. Η Κύπρος καλείται πλέον να επικαιροποιήσει την νομοθεσία της. Η διαδικασία επί παραβάσει, στην οποία εισήλθε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα. Η πρώτη επιστολή αποτελεί μια τυπική ειδοποίηση, ζητώντας από την Κυπριακή Δημοκρατία να παράσχει εξηγήσεις και να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την άρση των εντοπισθέντων παραβάσεων εντός συγκεκριμένης προθεσμίας.
Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή αν οι παρεχόμενες εξηγήσεις κριθούν αδικαιολόγητες, η Κομισιόν δύναται να προχωρήσει σε περαιτέρω στάδια, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής αιτιολογημένης γνώμης και, εν τέλει, της παραπομπής της υπόθεσης στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί σαφές μήνυμα προς όλες τις χώρες μέλη ότι η ευρωπαϊκή εποπτεία εντείνεται και ότι η συνεργασία σε θέματα καταπολέμησης της απάτης και της διαφθοράς είναι αδιαπραγμάτευτη, με σκοπό την ενίσχυση της εμπιστοσύνης και της ακεραιότητας. Η ανταπόκριση της Κύπρου αναμένεται με ενδιαφέρον.
