Τις τελευταίες μέρες έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για την περίφημη «παγίδα του Θουκυδίδη» μετά τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζιπίνγκ.
Πέρα από την τάση των υπερδυνάμεων να θέλουν να διευρύνουν συνεχώς την επιρροή τους για να διασφαλίσουν την ηγεμονία τους, έχει σημασία για την ελληνική περίπτωση να θυμηθούμε την περίφημη φράση του «θεμελιωτή της Ιστορίας», ότι το δρων υποκείμενο προχωράει μέχρι εκεί που του επιτρέπει η δύναμή του και υποχωρεί μέχρι εκεί που του επιβάλλει η αδυναμία του.
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη σε μία σειρά από κρίσεις και γεωπολιτικές προκλήσεις έχει δείξει ότι κινείται χωρίς σχέδιο, ενώ έχει πάρει διαζύγιο από την πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, δομικό στοιχείο όλων των κυβερνήσεων κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο.
Αυτό είναι σαφές και από το ντροπιαστικό συμβάν με το θαλάσσιο drone το οποίο εντοπίστηκε από αλιείς σε σπηλιά στο νότιο άκρο της Λευκάδας. Το σκάφος USV βρέθηκε έμφορτο με εκρηκτικά σε παράκτια ζώνη κι όχι απλώς σε ελληνικά χωρικά ύδατα, σε μια βασική θαλάσσια αρτηρία, με την ελληνική κυβέρνηση να μην έχει προβεί –μέχρι αργά το βράδυ της Παρασκευής– σε καμία σοβαρή ενημέρωση ούτε σε κοινοβουλευτικό επίπεδο αλλά ούτε απέναντι στους πολίτες.
Διπλωματικές πηγές μιλώντας στο Documento τόνιζαν ότι πρόκειται για «ευαίσθητο θέμα» και ότι η Αθήνα ετοιμάζεται να δώσει ένα αυστηρό μήνυμα προς την ουκρανική πλευρά.
Εξετάζεται μάλιστα το ύφος να είναι τέτοιο ώστε να μην αποτελέσει έναυσμα για πιέσεις προς την αλλαγή πλεύσης της διπλωματικής τακτικής διότι υπάρχει ο φόβος, όπως σημείωναν, να αναζωπυρωθεί φιλορωσική ρητορική που ιντριγκάρει παραδοσιακά τα ακροατήρια στη χώρα μας.
Οι κυβιστήσεις του Μαξίμου
Τη στιγμή που θα μπορούσαν να κινδυνέψουν ζωές πολιτών, καθώς το πλωτό όπλο ρυμουλκήθηκε γεμάτο εκρηκτικά στο λιμάνι από τους ψαράδες, και η ασφάλεια των ελληνικών θαλάσσιων συνόρων έγινε ανέκδοτο διακυβεύοντας και τη φετινή δυναμική του τουρισμού λίγες μέρες πριν από το καλοκαίρι, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας βγήκε με περίσσια αλαζονεία στο τελευταίο προσυνέδριο της ΝΔ στη Θεσσαλονίκη (9/5) και δήλωσε ότι το μη επανδρωμένο σκάφος «αλιεύτηκε έξω από ελληνικά χωρικά ύδατα».
Μετά τις αντιδράσεις και σε ερώτηση του Documento ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης προσπάθησε να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα απαντώντας στην ενημέρωση την περασμένη Δευτέρα (11/5) ότι «απομονώθηκε μία φράση» για να δημιουργηθούν εντυπώσεις.
Λόγω της σοβαρότητας του περιστατικού όμως ο Ν. Δένδιας στη συνέχεια εξαναγκάστηκε να προβεί σε συνεχείς κυβιστήσεις. Επανήλθε την επομένη (12/5) και δήλωσε προσερχόμενος στη συνάντηση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ στις Βρυξέλλες ότι «πρόκειται για ένα σοβαρό θέμα», ενώ από το Αγαθονήσι (14/5) εμφανίστηκε πιο αυστηρός σημειώνοντας πως «περιμένω εξηγήσεις από τον υπουργό Άμυνας της Ουκρανίας».
Μία μέρα μετά, την περασμένη Παρασκευή, τα διεθνή πρακτορεία φιλοξενούσαν μια είδηση που δεν πρέπει να ακούστηκε ευχάριστα στο Μαξίμου και το υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Η κεντροδεξιά πρωθυπουργός της Λετονίας Εβίκα Σιλίνια παραιτήθηκε καθώς απώλεσε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία επειδή το Κόμμα των Προοδευτικών απέσυρε την υποστήριξη λόγω των χειρισμών του υπουργού Αμυνας στην πρόσφατη είσοδο ουκρανικών drones στο έδαφός της. Στις 7 Μαΐου είχε εξωθήσει σε αποχώρηση τον υπουργό ο οποίος θεωρήθηκε υπεύθυνος για την αποτυχία αποτροπής τους.
Τα σενάρια και η συμφωνία
Για το πώς βρέθηκε το θαλάσσιο drone στη Λευκάδα έχουν ακουστεί αρκετά σενάρια. Όπως αναφέρει ο ειδησεογραφικός ιστότοπος Politico εξετάζεται αν το USV αποτελούσε φορτίο «μητρικού» πλοίου και ποντίστηκε στην περιοχή.
Πηγές του υπουργείου Εθνικής Αμυνας συντείνουν σε αυτό το σενάριο αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπήρχε ομάδα Ουκρανών σε περιοχή ελληνικής ευθύνης με σκοπό τον καλύτερο χειρισμό του και την τακτική επίγνωση της κατάστασης στην περιοχή.
Παράλληλα εξετάζεται το γεγονός να παρασύρθηκε και να χάθηκε ο έλεγχός του ενώ ανήκε σε σμήνος USV –τα συγκεκριμένα μη επανδρωμένα συνήθως επιχειρούν κατά τέσσερα έως οκτώ προκειμένου να επιφέρουν συντριπτικό πλήγμα στο σκάφος-στόχο– και να εκτοξεύτηκε από βάση στις ακτές της δυτικής Λιβύης κοντά στη Μισράτα, όπου φέρεται να δρα μονάδα ειδικών αποστολών της Ουκρανίας με την επωνυμία Group13.
Μάλιστα, άλλοι μιλούν και για εμπλοκή της Τουρκίας, καθώς η περιοχή της Μισράτα βρίσκεται υπό τον έλεγχο και την επιρροή της γειτονικής χώρας.
Το ενδεχόμενο εμπλοκής και τουρκικών δυνάμεων, το οποίο μπορεί να συνδεόταν με προβοκάτσια, εκτίμησε και ο αμυντικός αναλυτής και ναύαρχος ε.α. Δημήτρης Τσαϊλάς μιλώντας στο newsbomb.gr: «Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επαληθευμένες δημόσιες πληροφορίες που να συνδέουν οποιοδήποτε drone που βρέθηκε κοντά στη Λευκάδα είτε με τη SADAT International Defense Consultancy (ενός ιδιωτικού στρατού της Τουρκίας του Ερντογάν) είτε οποιασδήποτε άλλης συγκεκριμένης ομάδας τύπου Wagner. Ωστόσο εξακολουθεί να είναι χρήσιμο να εξετάσουμε ένα αναλυτικό σενάριο τύπου “τι θα γινόταν αν”, επειδή αυτό ακριβώς είναι το είδος της ασάφειας που μπορεί να δημιουργήσει κρίσεις».
Άλλοι συνδέουν το περιστατικό του drone με φερόμενη βάση που χρησιμοποιούν ουκρανικές δυνάμεις στην περιοχή του Αυλώνα της Αλβανίας.
Διπλωματικές πηγές που μίλησαν στο Documento ανέφεραν ότι εξετάζεται το ντεπόζιτο καυσίμων του USV για να δοθεί απάντηση στο αν το drone ποντίστηκε από τα ανοιχτά της δυτικής Λιβύης ή από γειτονική βάση στα νότια της Αλβανίας.
Ήδη έχει εκφραστεί δυσαρέσκεια σε συντηρητικούς πολιτικούς κύκλους για την εμφάνισή του, καθώς η ελληνική κυβέρνηση υποστηρίζει την Ουκρανία από την αρχή της ρωσικής εισβολής προσφέροντας πολεμικό υλικό ή κρίσιμη δίοδο για τη μεταφορά του από την Αλεξανδρούπολη.
Από το 2022 μάλιστα η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει ταυτιστεί διπλωματικά αρκετές φορές με το Κίεβο, σε σημείο να εμφανίζεται η Ελλάδα εμπόλεμη με τη Ρωσία, και τώρα η ενόχληση έγκειται στο ότι η Αθήνα εμφανίζεται να αιφνιδιάζεται από μυστικές πολεμικές ενέργειες των Ουκρανών στο έδαφός της.
Το χάος και η προχειρότητα με τα οποία κινείται η κυβέρνηση φαίνεται και από τη συμφωνία που συνήφθη για τη συμπαραγωγή μη επανδρωμένων σκαφών επιφανείας στα μέσα του περασμένου Νοεμβρίου μεταξύ Κυρ. Μητσοτάκη και Βολοντίμιρ Ζελένσκι τόσο για τις ουκρανικές όσο και για τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις.
Τη στιγμή που τα κυβερνητικά στελέχη «πανηγυρίζουν» για την εξωτερική πολιτική της χώρας, το Κίεβο φέρεται να ζήτησε δικαίωμα έγκρισης (βέτο) για το πώς και πότε θα χρησιμοποιούνται τα εν λόγω drones από την Ελλάδα σε περίπτωση πολεμικής εμπλοκής. Ουσιαστικά η ουκρανική πλευρά ζήτησε να μη χρησιμοποιηθούν τα USV κατά της Τουρκίας, εκθέτοντας έτσι την ελληνική κυβέρνηση και επιβεβαιώνοντας όσους μιλούν για ΙΧ εξωτερική πολιτική του Κυρ. Μητσοτάκη.
Τα συγκεκριμένα μη επανδρωμένα θαλάσσια σκάφη θεωρούνται επιτυχημένα στις αποστολές τους στη Μαύρη Θάλασσα απέναντι σε ρωσικούς στόχους. Στη Μεσόγειο δρουν εναντίον του σκιώδους ρωσικού στόλου μεταφοράς πετρελαίου και έχουν καταφέρει τουλάχιστον δύο γνωστά πλήγματα, το τελευταίο ανοιχτά της Μάλτας τον περασμένο Μάρτιο και το προηγούμενο, λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, εναντίον ρωσικού τάνκερ ανοιχτά της Κρήτης. Ήταν η πρώτη φορά που ο πόλεμος Ουκρανίας – Ρωσίας βγήκε σε θαλάσσια περιοχή μακριά από τη Μαύρη Θάλασσα.
«Χώρα ξέφραγο αμπέλι»
Μετά το κυβερνητικό αλαλούμ τα κόμματα της αντιπολίτευσης αντέδρασαν, με το ΠΑΣΟΚ να αναφέρει ότι «όλες οι Ελληνίδες και όλοι οι Έλληνες διαπιστώνουν ότι η χώρα είναι ξέφραγο αμπέλι» και να σημειώνει με αιχμηρό τρόπο πως «ελπίζουμε η κυβέρνηση να μην ακολουθήσει την ίδια πρακτική αντιμετώπισης με αυτή στο σκάνδαλο των υποκλοπών και να χαρακτηρίσει την κυκλοφορία ενός θαλάσσιου μη επανδρωμένου σκάφους επιφανείας (USV) στα ελληνικά χωρικά ύδατα ως μια “υπόθεση ιδιωτών”».
Οι «επτά αποστολές»
Τη στιγμή που κατέρρευσε με ένα drone το αφήγημα περί επιτυχημένης εξωτερικής πολιτικής και άμυνας, ο Ν. Δένδιας «καυχιόταν» για τις «εξωτερικές επιχειρήσεις» της χώρας μας. Είναι απορίας άξιο ότι δεν γνωρίζουμε και τις επτά αποστολές στις οποίες συμμετέχουν ελληνικές δυνάμεις πέρα από τη συστοιχία Patriot στη Σαουδική Αραβία και τη φρεγάτα στο πλαίσιο της επιχείρησης «Aspides» στην Ερυθρά Θάλασσα.
Χαρακτηριστικά, από το «γαλάζιο» προσυνέδριο στη Θεσσαλονίκη ανέφερε ότι «συνολικά διεξάγουμε, είτε μόνοι μας είτε με άλλους, εφτά επιχειρήσεις έξω από τα σύνορά μας», προσθέτοντας μάλιστα ότι «ουδέποτε στην ιστορία του ο ελληνισμός μπόρεσε να το κάνει αυτό».
Από το δόγμα της αποτροπής που ακολουθούσαν οι προηγούμενες κυβερνήσεις, τώρα πλέον τα κυβερνητικά στελέχη «πανηγυρίζουν» που εμπλέκουν τη χώρα σε εξωτερικές υποθέσεις.
Το ρεσάλτο του Ισραήλ
Η ρευστοποίηση του διεθνούς δικαίου η οποία έχει γίνει κανονικότητα και έχει νομιμοποιηθεί και από τον Κυρ. Μητσοτάκη, που δικαιολόγησε την απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο και την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν, απειλεί τα εθνικά συμφέροντα.
Είναι ενδεικτικό ότι πριν από το ουκρανικό USV στα τέλη του προηγούμενου μήνα μέλη πληρώματος του «Global Sumud Flotilla» απήχθησαν από ισραηλινά πολεμικά πλοία ανοιχτά της Κρήτης.
Σε λιμάνι της Κρήτης αποβιβάστηκαν οι ακτιβιστές του στόλου Global Sumud Flotilla έπειτα από την παρέμβαση ισραηλινών στρατιωτικών δυνάμεων τα ξημερώματα της Πέμπτης (30/4), ανοιχτά της Κρήτης, Παρασκευή 1 Μαΐου 2026. (ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΡΑΠΑΝΗΣ/EUROKINISSI)
Τα πλοία βρίσκονταν στην ελληνική ζώνη διάσωσης και έρευνας (SAR) και μάλιστα εκατοντάδες ναυτικά μίλια μακριά από τη Λωρίδα της Γάζας όπου κατευθύνονταν, με την ελληνική κυβέρνηση να μην απαντά για άλλη μία φορά με ηχηρό τρόπο σε θέμα εθνικής κυριαρχίας. Ουσιαστικά η ελληνική κυβέρνηση αποσιώπησε το περιστατικό και απέφυγε τη λογοδοσία.
Τα μηνύματα Καραμανλή
Μηνύματα για την εξωτερική πολιτική έστειλε και ο Κώστας Καραμανλής στην εκδήλωση της ΣΕΚΕ στην Ξάνθη (14/5). Ο πρώην πρωθυπουργός είπε μπροστά στον Κινέζο πρέσβη ότι «η δική μας κυβέρνηση είχε μια πολυδιάστατη προσέγγιση στην εξωτερική της πολιτική» και πρόσθεσε: «Το όραμά μας ήταν να προωθήσουμε τη συνεργασία με διαφορετικές γεωπολιτικές δυνάμεις, προκειμένου να καταστήσουμε την Ελλάδα στρατηγικό κόμβο διεθνούς εμβέλειας».
Μάλιστα, τόνισε ότι «η ανάληψη και η ανάπτυξη του Πειραιά όμως από την Cosco είναι που σήμερα έχει δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, το οποίο έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον και άλλων διεθνών παραγόντων».
Είναι σαφές ότι ο Κ. Καραμανλής άφησε αιχμές για τη λογική του «προβλέψιμου συμμάχου» που ακολουθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη, που έχει γίνει ακολούθημα των ΗΠΑ.
Ταράζονται τα «ήρεμα νερά»
Μέσα στη συνθήκη της γεωπολιτικής ρευστοποίησης η Τουρκία ανεβάζει την ένταση στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο.
Τις τελευταίες μέρες οπλισμένα τουρκικά μαχητικά εισήλθαν στο FIR Αθηνών χωρίς να καταθέσουν σχέδιο πτήσης και προχώρησαν σε παραβάσεις αλλά και σε παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, ενώ είχε προηγηθεί η παρενόχληση μέσω ασυρμάτου του ερευνητικού σκάφους «Ocean Link» ανοιχτά της Αστυπάλαιας.
Παράλληλα, η γειτονική χώρα προαναγγέλλει ψήφιση εντός Ιουνίου νομοσχεδίου που επιχειρεί να δώσει θεσμική υπόσταση στο δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας». Σύμφωνα με τουρκικές πηγές, το νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί στην τουρκική Εθνοσυνέλευση μετά τη σημαντική ισλαμική εορτή της Θυσίας (Kurban Bayramı).
