Σφοδρή κριτική εξαπολύει ο νομικός Γιάννης Ξανθόπουλος, στρέφοντας τα βέλη του προς την κυβέρνηση για μια στρατηγική που, όπως τονίζει, αποσκοπεί στην περαιτέρω απαξίωση της Δικαιοσύνης. Σύμφωνα με την ανάλυσή του, οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες και οι δημόσιες τοποθετήσεις τροφοδοτούν ένα κλίμα αμφισβήτησης και υπονόμευσης του κύρους των δικαστικών θεσμών, στερώντας τους από την αναγκαία λαϊκή εμπιστοσύνη. Η στόχευση, όπως υποστηρίζεται, δεν είναι τυχαία, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο αποδυνάμωσης της ανεξαρτησίας και της αυτενέργειας της δικαστικής εξουσίας, κάτι που αποτελεί θεμελιώδη λίθο κάθε δημοκρατικού πολιτεύματος. Η στάση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τις προθέσεις όσων κυβερνούν και τις επιπτώσεις τους στη λειτουργία του κράτους δικαίου. Η ανησυχία του κ. Ξανθόπουλου επικεντρώνεται όχι μόνο στις πολιτικές αποφάσεις, αλλά και στη δυνητική στάση των ίδιων των λειτουργών της Δικαιοσύνης.
Αναρωτιέται πώς οι δικαστές, οι εισαγγελείς και γενικότερα οι άνθρωποι που υπηρετούν τη δικαιοσύνη αντιλαμβάνονται και διαχειρίζονται αυτήν την πίεση. Υπάρχει κίνδυνος αδράνειας, ή μήπως η πίεση οδηγεί σε συμμορφώσεις και παραγκωνίσεις αρχών; Η αυτονομία και η αμεροληψία είναι οι πυλώνες πάνω στους οποίους χτίζεται η εμπιστοσύνη των πολιτών στην απονομή της δικαιοσύνης, και κάθε παρέμβαση ή υποψία παρέμβασης κλονίζει αυτή τη σχέση. Η συζήτηση εστιάζει στην εσωτερική εγρήγορση και στην ηθική ακεραιότητα των επαγγελματιών της νομικής οδού. Ο νομικός επισημαίνει ότι η προσπάθεια απαξίωσης της Δικαιοσύνης μπορεί να εξυπηρετεί συγκεκριμένες πολιτικές ατζέντες, ιδιαίτερα όταν η τελευταία καλείται να επεξεργαστεί ευαίσθητα ζητήματα ή να ερευνήσει υποθέσεις που αφορούν την εξουσία. Η τακτική της συνεχούς αμφισβήτησης της νομιμότητας των αποφάσεων ή της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών, χωρίς ουσιαστικό λόγο, δημιουργεί ένα τοξικό περιβάλλον, όπου η νομική κρίση υποκαθίσταται από την πολιτική αντίληψη.
Αυτή η εξέλιξη αποδυναμώνει δυνητικά τον ρόλο του δικαστή ως κριτή και αυξάνει την πιθανότητα επιρροής από εξωγενείς παράγοντες, θέτοντας σε κίνδυνο την ίδια την έννοια της δικαιοσύνης ως αντικειμενικής και αμερόληπτης δύναμης. Είναι επιτακτική ανάγκη να διερευνηθεί η έκταση της κυβερνητικής επιρροής και ο αντίκτυπός της στη θεσμική αυτονομία. Ένα κράτος δικαίου βασίζεται στην αλληλεξάρτηση και τον έλεγχο των εξουσιών, αλλά ταυτόχρονα στην ανεξαρτησία κάθε μίας από αυτές. Όταν η δικαστική εξουσία τίθεται υπό καθεστώς διαρκούς αμφισβήτησης, ακόμα και ως προς την ίδια της την ύπαρξη ή την ορθότητα των λειτουργών της, τότε τίθεται το ερώτημα της ίδιας της δημοκρατικής λειτουργίας. Οι δημόσιοι θεσμοί, ιδίως αυτών που αφορούν την απόδοση δικαίου, χρειάζονται σεβασμό και θωράκιση, όχι πολεμική ρητορική που οδηγεί στην αποξένωση και την απαξίωση.
Η συζήτηση αγγίζει την καρδιά της διακυβέρνησης. Η άποψη ότι η κυβέρνηση «βάζει τα δυνατά της για να την απαξιώσει ακόμη περισσότερο» είναι βαρύτατη και απαιτεί από την πλευρά της πολιτικής ηγεσίας ειλικρινή αιτιολόγηση και διαφάνεια. Η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς ένα εργαλείο εξυπηρέτησης της εκάστοτε πολιτικής βούλησης, αλλά ένας από τους βασικούς πυλώνες που διασφαλίζουν την ομαλή λειτουργία της κοινωνίας και την προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών. Η οποιαδήποτε προσπάθεια υπονόμευσής της, είτε με άμεσο είτε με έμμεσο τρόπο, εγκυμονεί κινδύνους για την εύρυθμη λειτουργία του κράτους και την ίδια την συνοχή της κοινωνίας. Η εναγώνια ερώτηση για τους λειτουργούς της δικαιοσύνης παραμένει, αν θα επιλέξουν την αντίσταση και τη διατήρηση των αρχών, ή αν θα παρασυρθούν από τις εξελίξεις.
