Η Ελλάδα διανύει μια κρίσιμη περίοδο όσον αφορά το μέλλον του κτιριακού της πλούτου και την ικανότητά του να προστατεύει τους πολίτες από τις ραγδαίες αλλαγές που επιφέρει η κλιματική κρίση. Το συντριπτικό ποσοστό των οικιών που φιλοξενούν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά είναι παλαιωμένο, με ελάχιστη ή και ανύπαρκτη θερμική θωράκιση. Αυτό οφείλεται σε κατασκευαστικές πρακτικές προηγούμενων εποχών, όπου η αντίληψη για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και την ανάγκη διατήρησης σταθερών εσωτερικών θερμοκρασιών ήταν περιορισμένη. Σήμερα, οι συνέπειες αυτής της έλλειψης προνοητικότητας γίνονται εμφανείς, με τις κατοικίες να μετατρέπονται σε αφόρητα ζεστούς χώρους κατά τους θερινούς μήνες, απειλώντας την άνεση και την υγεία των ενοίκων. Οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, μετατρέπουν πολλές ελληνικές κατοικίες σε πραγματικές θερμικές παγίδες.
Έρευνες καταδεικνύουν ότι σε πολλές περιπτώσεις, οι εσωτερικές θερμοκρασίες μπορούν να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τους 38 βαθμούς Κελσίου, καθιστώντας την καθημερινότητα εξαιρετικά δύσκολη και επιβαρυντική. Αυτό το φαινόμενο δεν επηρεάζει μόνο την άνεση, αλλά δημιουργεί και σοβαρούς κινδύνους για την υγεία, ιδίως για ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως ηλικιωμένους, παιδιά και άτομα με χρόνιες παθήσεις. Η έλλειψη επαρκούς μόνωσης, η χρήση ακατάλληλων υλικών και η ανεπαρκής αερισμός συμβάλλουν καθοριστικά σε αυτή την κατάσταση, καθιστώντας την αναβάθμιση των κατοικιών επιτακτική ανάγκη. Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει την κατάσταση, καθιστώντας τις ακραίες θερμοκρασίες όλο και πιο συχνό φαινόμενο. Το παλαιωμένο κτιριακό απόθεμα της χώρας, το οποίο στην πλειονότητά του δεν σχεδιάστηκε με γνώμονα την ανθεκτικότητα σε τέτοιες συνθήκες, αδυνατεί να ανταποκριθεί στις νέες προκλήσεις.
Η έλλειψη επαρκούς θερμομόνωσης, τόσο στους τοίχους όσο και στις στέγες, σε συνδυασμό με τα παλαιάς τεχνολογίας κουφώματα, επιτρέπουν τη συσσώρευση θερμότητας στο εσωτερικό των κτιρίων. Αυτό οδηγεί στην αυξημένη χρήση κλιματιστικών, με πολλαπλά αρνητικά αποτελέσματα, τόσο για το περιβάλλον μέσω της αυξημένης κατανάλωσης ενέργειας, όσο και για τους λογαριασμούς των νοικοκυριών. Η προσαρμογή του κτιριακού αποθέματος είναι πλέον επιτακτική, όχι μόνο για την αντιμετώπιση της τρέχουσας κατάστασης, αλλά και για την προετοιμασία απέναντι σε ακόμη πιο ακραία καιρικά φαινόμενα στο μέλλον. Η αναβάθμιση της ενεργειακής απόδοσης των κατοικιών, μέσω της εφαρμογής σύγχρονων μονώσεων, της αντικατάστασης παλαιών κουφωμάτων με νέα, ενεργειακά αποδοτικότερα, και της υιοθέτησης συστημάτων παθητικής ψύξης, είναι κρίσιμης σημασίας. Η πολιτεία καλείται να αναλάβει δράση, υλοποιώντας προγράμματα κινήτρων και χρηματοδότησης που θα διευκολύνουν τους πολίτες να πραγματοποιήσουν αυτές τις απαραίτητες παρεμβάσεις, εξασφαλίζοντας έτσι ένα πιο ασφαλές, υγιεινό και βιώσιμο περιβάλλον διαβίωσης για όλους.
