Από τη Λυών, όπου συμμετείχε ως μέλος της επιστημονικής ομάδας στην κορυφαία συνάντηση One Health Summit, ο καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης, Πρόεδρος του ΕΙΕ και Διευθυντής του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικής Μηχανικής EnVeLab του ΑΠΘ, έκανε συγκλονιστικές αποκαλύψεις σχετικά με την ασφάλεια των χημικών ουσιών που διακινούνται στην αγορά. Η συνάντηση, που διεξήχθη το διήμερο 5 με 7 Απριλίου, ανέδειξε το τεράστιο κενό στην επιστημονική αξιολόγηση χιλιάδων προϊόντων. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα που παρουσίασε, από τις άνω των 100.000 χημικών ουσιών που είναι διαθέσιμες προς χρήση, ένα ελάχιστο ποσοστό, μόλις το 0,5%, έχει υποστεί πλήρη και διεξοδική επιστημονική εξέταση. Αυτό σημαίνει ότι η συντριπτική πλειονότητα των προϊόντων που χρησιμοποιούμε καθημερινά, είτε για οικιακούς σκοπούς, είτε στη βιομηχανία, είτε ακόμη και σε προϊόντα προσωπικής φροντίδας, δεν έχει αξιολογηθεί επαρκώς ως προς τις πιθανές επιπτώσεις της στην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον.
Ο καθηγητής Σαρηγιάννης, μιλώντας σε δημοσιογράφο, επισήμανε την κρισιμότητα της κατάστασης, τονίζοντας ότι η έλλειψη ενός ολοκληρωμένου συστήματος ελέγχου δημιουργεί ένα αόρατο περιβάλλον κινδύνου για τους καταναλωτές. Πολλές από αυτές τις ουσίες, εξηγεί, μπορεί να έχουν μακροπρόθεσμες επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, οι οποίες δεν είναι άμεσα αντιληπτές, αλλά μπορεί να εκδηλωθούν ως χρόνιες παθήσεις ή διαταραχές της υγείας. Η προσέγγιση ‘One Health’, που επικεντρώνεται στην αλληλεξάρτηση της υγείας ανθρώπων, ζώων και του περιβάλλοντος, καθίσταται ιδιαίτερα επιτακτική υπό αυτό το πρίσμα. Η ανάγκη για ενίσχυση της έρευνας, της νομοθεσίας και των μηχανισμών ελέγχου για την ασφαλή χρήση και διάθεση χημικών προϊόντων είναι πλέον αδιαμφισβήτητη, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα υγιέστερο μέλλον για όλους. Η έλλειψη επαρκούς ελέγχου εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των τροφίμων, των υλικών δόμησης, των πλαστικών, των καλλυντικών, των φαρμάκων και πολλών άλλων προϊόντων που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της σύγχρονης καθημερινότητας.
Ενώ η επιστημονική κοινότητα έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα, οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί φαίνεται να υστερούν σημαντικά στην κάλυψη του τεράστιου όγκου των νέων χημικών ενώσεων που συνεχώς εισέρχονται στην αγορά. Η Σύνοδος Κορυφής One Health Summit έθεσε, ωστόσο, τις βάσεις για μια πιο συντονισμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση. Η έμφαση δόθηκε στην ανάγκη για διαδραστική συνεργασία μεταξύ των επιστημονικών φορέων, των κρατικών αρχών και της βιομηχανίας, ώστε να δημιουργηθούν νέα, πιο αυστηρά πρότυπα αξιολόγησης κινδύνων και να αναπτυχθούν εναλλακτικές, ασφαλέστερες χημικές ουσίες. Η επένδυση στην έρευνα και την καινοτομία αναδεικνύεται ως μονόδρομος για την προστασία της δημόσιας υγείας.
