Σε μια εποχή όπου η παρουσία γυναικών στο καλλιτεχνικό πάλκο αντιμετωπιζόταν με καχυποψία και ξεπερνούσε τα καθιερωμένα κοινωνικά πρότυπα, η Ρίτα Αμπατζή έδωσε μια μάχη και επικράτησε. Η εμβληματική αυτή ερμηνεύτρια του ρεμπέτικου τραγουδιού, με τη σπάνια φωνητική της χροιά και την λιτότητα της εκφραστικότητάς της, κατάφερε να καθιερωθεί ως μια από τις κορυφαίες του είδους, αφήνοντας ανεξίτηλο το στίγμα της. Η λιγομίλητη φύση της στην προσωπική της ζωή, που είχε ως αποτέλεσμα την έλλειψη εκτεταμένων προσωπικών πληροφοριών, δεν στάθηκε εμπόδιο στο να διατηρηθεί ζωντανή η καλλιτεχνική της παρακαταθήκη. Η μουσική της πορεία είναι αδιαχώριστα συνδεδεμένη με την εξέλιξη και την καθιέρωση του ρεμπέτικου, καταδεικνύοντας την αδιαμφισβήτητη συμβολή της στη διαμόρφωση του μουσικού του τοπίου. Η Ρίτα Αμπατζή, με τις ρίζες της να απλώνονται στη Σμύρνη, υπήρξε ουσιαστικά ο πολιτιστικός συνδετικός κρίκος μεταξύ της ανατολίτικης μουσικής παράδοσης και των λιμανιών του Πειραιά, που τότε αποτελούσαν το κέντρο του ρεμπέτικου.
Η μετακίνηση πληθυσμών μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή έφερε μαζί της νέες μουσικές επιρροές, τις οποίες η Αμπατζή αγκάλιασε και ανέδειξε με μοναδικό τρόπο. Η ικανότητά της να ερμηνεύει τραγούδια με αυθεντικότητα και βαθιά συγκίνηση, αποτυπώνοντας τη ζωή και τα βιώματα των απλών ανθρώπων, την έκανε αγαπητή στο ευρύ κοινό. Η φωνή της, που κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα εκφραστικών αποχρώσεων, μπορούσε να μεταδώσει τόσο την απέραντη θλίψη όσο και την αντοχή της ψυχής, στοιχεία που χαρακτήριζαν το ρεμπέτικο τραγούδι. Η σκηνική της παρουσία, αν και σεμνή και μακριά από τις εκκεντρικότητες, ήταν πάντα αφοπλιστική. Δεν χρειάστηκε ποτέ έντονα σκηνικά ή θεαματικά κοστούμια για να κερδίσει το ενδιαφέρον του κοινού. Η ουσία της ερμηνείας της, η ειλικρίνεια της φωνής της και η αδιαμφισβήτητη της τεχνική – η δωρική της παρουσία – ήταν αρκετά για να την αναδείξουν σε ξεχωριστή καλλιτέχνιδα.
Συχνά, η εσωστρέφεια της Ρίτας Αμπατζή, που την κρατούσε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τις κοσμικές εμφανίσεις, αφήνει σήμερα ένα κενό στην αποτύπωση της προσωπικής της ζωής. Ωστόσο, αυτή η ίδια ιδιότητα, η αποφυγή της επιτήδευσης, ενίσχυσε την αυθεντικότητα της καλλιτεχνικής της έκφρασης, καθιστώντας την μια πιο προσιτή και ταυτόχρονα μυστηριώδη φιγούρα. Η αναγνώριση της Ρίτας Αμπατζή δεν περιορίστηκε στην Ελλάδα. Ορισμένοι μελετητές και ερευνητές του ρεμπέτικου αναγνωρίζουν την επιρροή της ακόμη και σε μεταγενέστερους καλλιτέχνες, καθώς η ερμηνεία της έθεσε νέα πρότυπα. Η ικανότητά της να ενσωματώνει στοιχεία από τις παραδοσιακές ανατολίτικες μελωδίες, συνδυάζοντάς τα με τη νέα ελληνική πραγματικότητα, δημιούργησε ένα μοναδικό μουσικό ιδίωμα. Η δισκογραφία της, αν και δεν απαριθμεί τον τεράστιο αριθμό ηχογραφήσεων που έχουν κάποιοι σύγχρονοί της, παραμένει μια πολύτιμη συλλογή που δείχνει την εξέλιξη της φωνής και της ερμηνείας της.
Η ανάδειξη τέτοιων μορφών, όπως η Ρίτα Αμπατζή, είναι απαραίτητη για την κατανόηση της ιστορίας της ελληνικής μουσικής και των κοινωνικών αλλαγών που συνέβαιναν παράλληλα.
