Σημαντικές αδυναμίες στην καταγραφή θανάτων και στην αξιοποίηση ιατρικών δεδομένων αναδεικνύει νέα έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που παρουσιάστηκε στις 10 Νοεμβρίου 2026 στο Ναϊρόμπι. Η αξιολόγηση αφορά 40 χώρες της αφρικανικής περιφέρειας του ΠΟΥ και δείχνει πόσο δύσκολο είναι να σχεδιάζονται αποτελεσματικές παρεμβάσεις όταν οι βασικές πληροφορίες παραμένουν ελλιπείς.
Τα βασικά ευρήματα
Μόνο 19 από τις 40 χώρες ανέφεραν ότι καταγράφουν στις αρμόδιες υπηρεσίες τουλάχιστον το 80% των θανάτων. Σε 21 χώρες καταγράφεται η αιτία θανάτου για τουλάχιστον 80% των ήδη δηλωμένων θανάτων. Πρόκειται για δύο διαφορετικούς δείκτες: η δεύτερη μέτρηση δεν σημαίνει ότι έχουν καταγραφεί όλοι οι θάνατοι. Η διάκριση είναι κρίσιμη, καθώς χωρίς στοιχεία για τη θνησιμότητα είναι δυσκολότερο να εντοπιστούν αίτια που θα μπορούσαν να προληφθούν.
Η πρόκληση δεν είναι μόνο τεχνολογική
Στην έκθεση αναφέρεται ότι το 43% των χωρών που εξετάστηκαν δήλωσαν επαρκή δυνατότητα ανάλυσης πληροφοριών στο επίπεδο των μονάδων υγείας. Ακόμη λιγότερες, το 25%, δήλωσαν αντίστοιχη επάρκεια στον έλεγχο της ποιότητας των δεδομένων. Χωρίς εκπαιδευμένο προσωπικό, επαρκείς πόρους και συντονισμό ανάμεσα σε υπηρεσίες, ακόμη και ένα ψηφιακό σύστημα μπορεί να αποτυπώνει μια αποσπασματική εικόνα των αναγκών του πληθυσμού.
Η συνολική βαθμολογία ωριμότητας των συστημάτων διαμορφώθηκε σε 59/100, με μεγάλες διαφορές μεταξύ χωρών. Αν και 43 από τα 47 κράτη της περιφέρειας διαθέτουν πλατφόρμα ψηφιακής αναφοράς δεδομένων ρουτίνας, η ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ νοσοκομείων, εργαστηρίων και άλλων δομών δεν είναι ακόμη αυτονόητη.
Τι ακολουθεί
Τα αποτελέσματα συζητούνται στο πρώτο Africa Health Data Forum από τις 10 έως τις 12 Νοεμβρίου. Ο ΠΟΥ επισημαίνει την ανάγκη επενδύσεων σε ανθρώπινο δυναμικό, διαλειτουργικότητα και αξιόπιστη δημόσια πληροφόρηση. Τα ευρήματα δεν αφορούν το ελληνικό σύστημα υγείας· αποτελούν όμως χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η ποιότητα των δεδομένων επηρεάζει τις αποφάσεις πρόληψης και περίθαλψης.
Πηγή στοιχείων: ΠΟΥ, 10/11/2026. Ενδεικτική φωτογραφία υγειονομικού προσωπικού: Pexels.