Έχει έρθει η ώρα να αντιμετωπίσουμε μια πραγματικότητα που, αν και δυσαρεστή, είναι πλέον επιτακτική: στην Ελλάδα, η άσκηση της πολιτικής φαίνεται να έχει αποκτήσει μια δική της, αυτόνομη σφαίρα λειτουργίας, αποκομμένη από τους κανόνες δικαίου και ηθικής που διέπουν την υπόλοιπη κοινωνία. Αυτή η ιδιότυπη συνθήκη, η οποία παρατηρείται διαχρονικά, αφήνει απροστάτευτο το ευρύτερο κοινωνικό σώμα από αποφάσεις και πράξεις που, αν τελούσαν υπό κανονικές συνθήκες, θα επισύρουν αυστηρές συνέπειες. Είναι εμφανές πως η εξουσία, σε πολλές περιπτώσεις, λειτουργεί ως υπεράνω του νόμου, δημιουργώντας ένα περίκλειστο περιβάλλον όπου οι παραβιάσεις γίνονται ανεκτές ή, ακόμα χειρότερα, ενσωματώνονται ως μέρος της πολιτικής πρακτικής. Αυτή η κατάσταση, μακριά από οποιαδήποτε έννοια κοινού μέτρου, δημιουργεί ένα δυσμενές προηγούμενο και εκθέτει την κοινωνία σε κινδύνους.
Η συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι η βαθμιαία διάβρωση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τους θεσμούς και το κράτος δικαίου. Όταν παρατηρείται συστηματικά ότι οι κυβερνώντες ή όσοι κατέχουν θέσεις ισχύος – ανεξαρτήτως πολιτικής προέλευσης – δύνανται να κινούνται σε ένα νομικό και ηθικό κενό, η αντίληψη περί ισονομίας κλονίζεται συθέμελα. Η κοινή γνώμη, παρακολουθώντας τέτοιες πρακτικές, αρχίζει να αναρωτιέται για την αποτελεσματικότητα των νόμων και την ύπαρξη πραγματικής λογοδοσίας. Αυτό το αίσθημα αδικίας και ανισότητας, αν μείνει χωρίς ουσιαστική αντιμετώπιση, μπορεί να οδηγήσει σε αποξένωση, αυξημένη δυσφορία και, εν τέλει, σε αποδυνάμωση της δημοκρατικής διαδικασίας. Η αποκλειστική εστίαση στην διατήρηση της εξουσίας, παρακάμπτοντας τις θεμελιώδεις αρχές, αποτελεί μια επικίνδυνη τροχιά. Η αποδοχή αυτής της «εξαίρεσης» της πολιτικής από τους κοινούς κανόνες δημοκρατίας και δικαίου, όσο και αν έχει εδραιωθεί ως συνήθεια, δεν παύει να είναι προβληματική.
Θεμελιώδης αρχή κάθε σύγχρονου πολιτεύματος είναι η ισχύς του νόμου για όλους, ανεξαιρέτως θέσης, αξιώματος ή επιρροής. Όταν αυτό παραβιάζεται, έστω και υπό μία μορφή, ο πυρήνας της δημοκρατίας τίθεται εν αμφιβόλω. Η επακόλουθη αίσθηση ότι οι πολιτικοί έχουν ένα «ελεύθερο πάσο» για πράξεις που για τους πολίτες θα είχαν σοβαρές νομικές και κοινωνικές συνέπειες, οδηγεί σε απογοήτευση και απάθεια. Ενισχύει, δε, την πεποίθηση ότι το πολιτικό σύστημα λειτουργεί κατά προτεραιότητα για τα συμφέροντα των λίγων, παρά για το κοινό καλό. Η απουσία ουσιαστικών ελέγχων και η ατιμωρησία, όπου αυτή υπάρχει, δηλητηριάζει την πολιτική ζωή. Είναι επιτακτική ανάγκη να αναγνωρίσουμε ότι η πολιτική δραστηριότητα δεν μπορεί να παραμένει ένα «άβατο» ή μια «μαύρη τρύπα» όπου οι κανόνες δικαίου και ηθικής ατόνως.
Η ανάγκη για διαφάνεια, λογοδοσία και ισονομία είναι θεμελιώδης για την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας και την εδραίωση της εμπιστοσύνης. Η προσαρμογή των πολιτικών στην υποχρέωση να υπόκεινται στους ίδιους νόμους και ηθικές αρχές που διέπουν τους υπόλοιπους πολίτες, δεν αποτελεί αίτημα, αλλά αυτονόητη προϋπόθεση για κάθε υγιή δημοκρατία. Η οποιαδήποτε απόκλιση από αυτή την αρχή υπονομεύει την ίδια την έννοια της πολιτικής ως υπηρεσίας προς τον πολίτη και ανοίγει τον δρόμο για παθογένειες που είναι δύσκολο να αντιστραφούν. Η στιγμή για την αλλαγή πλεύσης είναι τώρα.
