Ο Υπουργός Υγείας, Θάνος Πλεύρης, προέβη σε μια κρίσιμη προειδοποίηση σχετικά με την πιθανή εξέλιξη των μεταναστευτικών ροών, τονίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε εγρήγορση. “Είναι προφανές ότι εάν βρεθούμε σε καταστάσεις εργαλειοποίησης υπάρχει πάντοτε ο παράγοντας της ανωτέρας βίας”, ανέφερε χαρακτηριστικά κατά την ομιλία του στο 1ο Blue Heritage Summit, που διεξήχθη στη Θεσσαλονίκη. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ξαναπάρει την ανηφόρα, προκαλώντας ανησυχία για πιθανές νέες προσφυγικές και μεταναστευτικές εξάρσεις. Η κυβέρνηση, όπως φαίνεται, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο νέων πιέσεων στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και κατ’ επέκταση της Ελλάδας. Συνεχίζοντας, ο κ. Πλεύρης υπενθύμισε την εμπειρία που έχει αποκομίσει η χώρα από παρόμοιες καταστάσεις στο παρελθόν.
“Την οποία τη ζήσαμε το προηγούμενο καλοκαίρι που κάναμε αναστολή ασύλου”, σημείωσε, παραπέμποντας εμμέσως στην απόφαση αναστολής της χορήγησης ασύλου που είχε ληφθεί το 2020, ως απάντηση σε αυξημένες προσφυγικές ροές, ιδίως από την πλευρά του Έβρου. Αυτή η αναφορά υπογραμμίζει την πάγια θέση της χώρας ότι η αξιοποίηση ή η εκμετάλλευση μεταναστευτικών ροών για την άσκηση πίεσης αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας και απαιτεί ισχυρές και άμεσες αντιδράσεις, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν και τη λήψη έκτακτων μέτρων, εκτός του συνηθισμένου πλαισίου. Η έννοια της “ανωτέρας βίας” στο διεθνές και εθνικό δίκαιο, χρησιμοποιείται για να περιγράψει γεγονότα απρόβλεπτα και αναπότρεπτα, τα οποία καθιστούν αδύνατη την εκτέλεση μιας υποχρέωσης, όπως ακριβώς η διαχείριση μιας έκτακτης προσφυγικής κρίσης. Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η Ελλάδα δεν θα διστάσει να λάβει σκληρά μέτρα, αν οι συνθήκες το απαιτήσουν, για τη διαφύλαξη των συνόρων της και την προστασία των πολιτών της.
Η αναφορά στην “εργαλειοποίηση” υποδηλώνει την αντίληψη ότι κάποιες χώρες ή οργανώσεις μπορεί να προσπαθήσουν να χειραγωγήσουν τη μεταναστευτική ροή προς όφελός τους, δημιουργώντας τεχνητά προβλήματα. Μια τέτοια προσέγγιση, σύμφωνα με τον Υπουργό, αντιμετωπίζεται με αποφασιστικότητα και την προσφυγή σε κάθε διαθέσιμο εργαλείο, ακόμη και αν αυτό σημαίνει την προσωρινή αναστολή ή τροποποίηση των υφιστάμενων διαδικασιών. Η διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και η αποφυγή φαινομένων κοινωνικής αναταραχής αποτελούν πρωταρχικούς στόχους, και οι αποφάσεις λαμβάνονται με γνώμονα την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων. Επιπλέον, ο κ. Πλεύρης άφησε να εννοηθεί ότι η κυβέρνηση είναι προετοιμασμένη να ενεργοποιήσει όλους τους μηχανισμούς προστασίας, καθώς και να ενισχύσει τη συνεργασία με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά οποιαδήποτε προσπάθεια αποσταθεροποίησης μέσω της μεταναστευτικής πολιτικής.
Η διεθνής διάσταση του θέματος, η ανάγκη συντονισμού και η κοινή αντιμετώπιση της πρόκλησης, αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για την επιτυχία. Η προώθηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής είναι, αναμφίβολα, ένας από τους βασικούς πυλώνες της εξωτερικής πολιτικής, με άμεσο αντίκτυπο στην εθνική ασφάλεια και τη διαχείριση θεμάτων που αφορούν την εσωτερική πολιτική, όπως η μετανάστευση. Ο φόβος μιας νέας μεγάλης προσφυγικής κρίσης, που μπορεί να αποβεί και οικονομικά δυσβάστακτος, επηρεάζει τη γενικότερη αίσθηση ασφάλειας και την κοινωνική ειρήνη, καθιστώντας την επαγρύπνηση επιτακτική.