Στις ανθρώπινες σχέσεις, και ιδιαίτερα στις συντροφικές, υπάρχει μια λέξη που συχνά χρησιμοποιείται με ευκολία: «γκρίνια».
Της Θεοδοσίας Κυριάκου
Πόσες φορές έχουμε ακούσει ή έχουμε πει τη φράση «πάλι γκρινιάζει»; Πόσες φορές έχουμε απορρίψει ένα παράπονο, μια επαναλαμβανόμενη αναφορά ή μια έκφραση δυσαρέσκειας, θεωρώντας ότι πρόκειται απλώς για γκρίνια;
Κι όμως, πολλές φορές αυτό που ονομάζουμε γκρίνια δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ανάγκη που δεν έχει ακουστεί. Είναι μια προσπάθεια επικοινωνίας που επαναλαμβάνεται, επειδή δεν έχει βρει πραγματική ανταπόκριση.
Τι κρύβεται πίσω από τη γκρίνια;
Όταν ένας άνθρωπος επανέρχεται ξανά και ξανά στο ίδιο θέμα, συνήθως δεν το κάνει επειδή απολαμβάνει τη σύγκρουση ή επειδή θέλει να δυσκολέψει τον σύντροφό του. Συχνά προσπαθεί να εκφράσει κάτι βαθύτερο: την ανάγκη για προσοχή, ασφάλεια, σεβασμό, σύνδεση, αναγνώριση ή συναισθηματική εγγύτητα.
Η «γκρίνια» είναι πολλές φορές η επιφάνεια. Κάτω από αυτήν βρίσκεται ένα μήνυμα που ζητά να ακουστεί.
Όταν, αντί να ακούσουμε το μήνυμα, κολλάμε στην ετικέτα της γκρίνιας τότε ουσιαστικά κλείνουμε τον δρόμο προς την κατανόηση. Σταματάμε να αναρωτιόμαστε: «Τι είναι αυτό που πραγματικά χρειάζεται ο άνθρωπός μου; Τι προσπαθεί να μου πει;»
Η αλλαγή συμπεριφοράς δεν είναι πάντα λύση
Συχνά, για να αποφύγουμε την ένταση ή την επανάληψη ενός παραπόνου, αλλάζουμε προσωρινά μια συμπεριφορά. Όχι επειδή κατανοήσαμε την ανάγκη του άλλου, αλλά επειδή δεν θέλουμε να ξανακούσουμε τη γκρίνια.
Εξωτερικά, μπορεί να φαίνεται ότι το πρόβλημα λύθηκε αλλά στην πραγματικότητα έχει απλώς σιγήσει για λίγο.
Όταν η αλλαγή γίνεται μόνο για να σταματήσει η ενόχληση και όχι επειδή κατανοήθηκε η ουσία του ζητήματος τότε η βαθύτερη ανάγκη παραμένει ανεκπλήρωτη. Και αργά ή γρήγορα θα εμφανιστεί ξανά, ίσως με διαφορετική μορφή, ίσως μέσα από απογοήτευση, απόσταση ή συναισθηματική απομάκρυνση.
Όταν σταματά η γκρίνια
Ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που κάνουμε στις σχέσεις είναι να θεωρούμε ότι η σιωπή σημαίνει λύση.
Το γεγονός ότι κάποιος σταμάτησε να παραπονιέται δεν σημαίνει απαραίτητα ότι νιώθει καλύτερα. Μπορεί απλώς να έχει κουραστεί να προσπαθεί. Μπορεί να έχει πειστεί ότι δεν ακούγεται. Μπορεί να έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια να επικοινωνήσει την ανάγκη του.
Η απουσία της γκρίνιας δεν αποτελεί απόδειξη ότι το πρόβλημα έχει λυθεί. Μερικές φορές αποτελεί ένδειξη ότι η επικοινωνία έχει σταματήσει.
Και όταν σταματά η ουσιαστική επικοινωνία, η σχέση δεν προχωρά. Απλώς συντηρείται επιφανειακά.
Η δύναμη της πραγματικής ακρόασης
Η ουσιαστική αλλαγή στις σχέσεις δεν έρχεται όταν καταφέρνουμε να σταματήσουμε τον άλλον από το να εκφράζεται. Έρχεται όταν καταφέρνουμε να ακούσουμε αυτό που προσπαθεί να εκφράσει.
Αυτό απαιτεί να αφήσουμε για λίγο στην άκρη την άμυνα, την ανάγκη να έχουμε δίκιο ή την παρόρμηση να διορθώσουμε γρήγορα την κατάσταση. Χρειάζεται να αφουγκραστούμε το συναίσθημα και την ανάγκη που κρύβονται πίσω από τα λόγια.
Να ρωτήσουμε:
Τι είναι αυτό που σε πονά; Τι σου λείπει; Τι θα σε έκανε να νιώσεις πιο κοντά μου; Τι προσπαθείς να μου επικοινωνήσεις;
Αυτές οι ερωτήσεις ανοίγουν τον δρόμο προς τη σύνδεση. Και η σύνδεση είναι η βάση κάθε υγιούς σχέσης.
Οι σχέσεις προχωρούν μέσα από την κατανόηση
Οι σχέσεις δεν εξελίσσονται επειδή αποφεύγουμε τις δύσκολες συζητήσεις. Εξελίσσονται όταν έχουμε το θάρρος να τις κάνουμε.
Η πραγματική πρόοδος δεν βρίσκεται στο να εξαφανίσουμε τη γκρίνια, αλλά στο να κατανοήσουμε τι την προκαλεί. Όταν ακούμε τις ανάγκες πίσω από τα παράπονα, όταν βλέπουμε τον άνθρωπο πίσω από τις λέξεις και όταν επιλέγουμε να κατανοήσουμε αντί να αμυνθούμε, τότε δημιουργείται χώρος για αληθινή αλλαγή.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν ζητούν να κερδίσουν μια διαφωνία. Ζητούν να νιώσουν ότι ακούγονται, ότι γίνονται κατανοητοί και ότι οι ανάγκες τους έχουν αξία.
Και όταν αυτό συμβαίνει, η γκρίνια δεν σταματά επειδή την καταπνίξαμε αλλά επειδή η ανάγκη που την τροφοδοτούσε βρήκε επιτέλους χώρο να ακουστεί. Εκεί αρχίζει η πραγματική οικειότητα και εκεί αρχίζει η πραγματική εξέλιξη μιας σχέσης.
Ακολουθήστε την Θεοδοσία Κυριάκου
Facebook page εδώ
Instagram εδώ
