Η υπόθεση της κατάργησης των εθνικών παρελάσεων αποτελεί ένα ζήτημα που πυροδοτεί έντονες συζητήσεις, φέρνοντας στην επιφάνεια βαθιά ριζωμένα ιστορικά και συμβολικά ζητήματα. Η προέλευσή τους εντοπίζεται μακριά, στην Πρωσία του Φρειδερίκου του Μεγάλου, όπου αναπτύχθηκαν ως μέσο στρατιωτικής επίδειξης και ελέγχου. Η εξέλιξή τους κορυφώθηκε στην αυτοκρατορική Γερμανία και, δυστυχώς, στην πιο σκοτεινή τους εκδοχή, στη Γερμανία του Χίτλερ, όπου λειτούργησαν ως επιβλητικό εργαλείο προπαγάνδας και ανάδειξης της ναζιστικής ιδεολογίας. Στην Ελλάδα, οι παρελάσεις συνδέθηκαν άρρηκτα με το καθεστώς της 4ης Αυγούστου και τη δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά, χρησιμοποιούμενες για την ενίσχυση του αυταρχικού λόγου και την προβολή της εθνικιστικής ατζέντας. Αυτή η ιστορική κληρονομιά, φορτισμένη με αρνητικές συνδηλώσεις, αναπόφευκτα θέτει υπό αμφισβήτηση την ορθότητα της συνέχισης αυτής της πρακτικής.
Ωστόσο, η αντίληψη των παρελάσεων δεν είναι μονοσήμαντη. Για μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας, οι παρελάσεις, ιδίως αυτές που αφορούν την 25η Μαρτίου και την 28η Οκτωβρίου, διατηρούν μια ισχυρή συμβολική λειτουργία. Θεωρούνται μια εκδήλωση εθνικής ενότητας, υπερηφάνειας και τιμής προς εκείνους που θυσιάστηκαν για την ελευθερία και την ανεξαρτησία της χώρας. Η παρουσία μαθητών, στρατιωτικών τμημάτων και εθνικοτοπικών συλλόγων, μαζί με την επίδειξη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, δημιουργεί ένα αίσθημα συλλογικής ταυτότητας και κοινής μνήμης. Σε αυτή την οπτική, η κατάργησή τους θα σηματοδοτούσε την απώλεια ενός σημαντικού μέρους της εθνικής μας ταυτότητας και της δυνατότητας να ανανεώνουμε, κάθε χρόνο, τη δέσμευσή μας στις ιδέες που γέννησαν το σύγχρονο ελληνικό κράτος. Η αμφιλεγόμενη, λοιπόν, φύση τους τις καθιστά αντικείμενο συνεχούς διαλόγου.
Η αναθεώρηση της αξίας των παρελάσεων απαιτεί μία αντικειμενική και βαθιά ιστορική ανάλυση, πέρα από συναισθηματικές φορτίσεις. Είναι αδιαμφισβήτητο ότι η σύνδεσή τους με αυταρχικά καθεστώτα προσδίδει μια αρνητική χροιά, ενισχύοντας την επιχειρηματολογία για την κατάργησή τους. Σε πολλές περιπτώσεις, οι έντονες στρατιωτικές επιδείξεις και η αποθέωση ενός κεντρικού, αυστηρά δομημένου λόγου, θυμίζουν εποχές που η συλλογικότητα κατέπνιγε την ατομικότητα. Η ουσία, ωστόσο, της εθνικής μνήμης και του εορτασμού δεν πρέπει να ταυτίζεται αποκλειστικά με μία μόνο μορφή εκδήλωσης. Υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι να τιμούμε την ιστορία μας, να αναδεικνύουμε την εθνική μας ταυτότητα και να καλλιεργούμε το αίσθημα της ενότητας, χωρίς να ανατρέχουμε σε πρακτικές με αμφιλεγόμενο ιστορικό παρελθόν. Η συζήτηση κρίνεται απαραίτητη. Η πρόταση για κατάργηση των παρελάσεων δεν αποτελεί μια απλή απόρριψη ενός εθίμου, αλλά μια ευκαιρία για αναστοχασμό σχετικά με το τι πραγματικά θέλουμε να συμβολίζουν οι εθνικές μας επετείους.
Θέλουμε να είναι στιγμές επιβολής και επίδειξης δύναμης, ή ευκαιρίες για ουσιαστικό διάλογο, εκπαιδευτική προσέγγιση της ιστορίας και γιορτή της δημοκρατίας και του πολιτισμού; Η μετατόπιση του ενδιαφέροντος σε πιο συμμετοχικές και αντίστοιχες της σύγχρονης εποχής δράσεις, μπορεί να ενισχύσει την ουσία των εορτασμών, προσελκύοντας ένα ευρύτερο κοινό και καλλιεργώντας ένα πιο βαθύ και προσωπικό αίσθημα σύνδεσης με την ιστορία και την εθνική ταυτότητα. Η αρχική έμπνευση από στρατιωτικά ιδεώδη δεν πρέπει να εμποδίζει τη μεταμόρφωση τους σε κάτι πιο σύγχρονο και δημοκρατικό, αν αυτό επιθυμεί η κοινωνία.