Μια εγκάρδια συζήτηση με μια αγαπημένη μου φίλη, καθώς ανακαλούσαμε ευφρόσυνα τις ημέρες της παιδικής μας ηλικίας, με τα αδέλφια μας να γαβγίζουν γύρω μας, μου αποκάλυψε μια σημαντική διαφοροποίηση: «Αυτό που μας έλειπε, ξέρεις, ήταν η πολυτέλεια της αμφιβολίας. Ζούσαμε στο παρόν, με μια αίσθηση αυθόρμητης ευτυχίας». Αυτή η ατάκα, απλή στην επιφάνεια, κρύβει βαθύτερα συμπεράσματα για την αλλαγή στην έκφραση και διαχείριση των συναισθημάτων από γενιά σε γενιά. Τα παιδικά χρόνια, γεμάτα ανεμελιά και απλές χαρές, μοιάζουν να διαφέρουν ριζικά από την πολυπλοκότητα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι νέοι, όπου η «αφθονία» υλικών αγαθών συχνά συνοδεύεται από μια δυσκολία στην πλοήγηση του συναισθηματικού τοπίου. Η αίσθηση της «παιδικής αφθονίας» που περιέγραψε η φίλη μου, δεν αφορούσε μόνο την υλική ευμάρεια, αλλά κυρίως την αφθονία της ελευθερίας, της περιπέτειας και της δημιουργικότητας που άνθιζε μέσα από το παιχνίδι, συχνά χωρίς επίβλεψη.
Αυτό επέτρεπε την ανάπτυξη της εφευρετικότητας, την απόκτηση δεξιοτήτων επίλυσης προβλημάτων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας. Σήμερα, όμως, οι γονείς, με την καλύτερη πρόθεση, τείνουν να προσφέρουν ένα πιο ελεγχόμενο περιβάλλον, απομονώνοντας τα παιδιά από οτιδήποτε θα μπορούσε να θεωρηθεί ως «κίνδυνος» ή «δυσκολία». Αυτή η υπερβολική προστασία, ενώ εξασφαλίζει την σωματική ασφάλεια, ενδέχεται να στερεί από τα παιδιά την ευκαιρία να αναπτύξουν την απαραίτητη ψυχική ανθεκτικότητα και την ικανότητα να αντιμετωπίζουν απογοητεύσεις και προκλήσεις, αφήνοντάς τα πιο ευάλωτα σε μεταγενέστερες δυσκολίες. Η πρόκληση, λοιπόν, είναι διπλή: πώς να διατηρήσουμε την παραδοσιακή έννοια της παιδικής αθωότητας και της χαράς, ενώ ταυτόχρονα προετοιμάζουμε τα παιδιά για έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις; Η «συναισθηματική παράλυση» που υπαινίσσεται η συζήτηση, μπορεί να είναι αποτέλεσμα της έλλειψης πρακτικής εξάσκησης στην αντιμετώπιση δυσκολιών.
Όταν οι γονείς παρεμβαίνουν σε κάθε πιθανή δυσκολία, δεν επιτρέπουν στα παιδιά να μάθουν από τα λάθη τους, να δοκιμάσουν δικές τους λύσεις και να αναπτύξουν την αίσθηση της αυτοπεποίθησης που προκύπτει από την επιτυχημένη αντιμετώπιση ενός προβλήματος. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μια γενιά που νιώθει αδύναμη και ανίκανη cuando αντιμετωπίζει ανατροπές. Η μετάβαση από την παιδική ηλικία στην ενηλικίωση απαιτεί την ανάπτυξη ενός ισχυρού συναισθηματικού «οπλοστασίου». Αυτό δεν χτίζεται με την αποφυγή των δυσκολιών, αλλά με την αντιμετώπισή τους. Η ενθάρρυνση για ελεύθερο παιχνίδι, η αποδοχή των λαθών ως ευκαιρίες μάθησης και η παροχή υποστήριξης χωρίς υπερβολικό έλεγχο, είναι ζωτικής σημασίας. Το ζητούμενο δεν είναι η επιστροφή σε ένα παρελθόν που ίσως ήταν πιο δύσκολο, αλλά η εύρεση της χρυσής τομής, όπου η σύγχρονη γονεϊκότητα θα εξοπλίζει τα παιδιά με τα εσωτερικά εργαλεία που χρειάζονται για να αντιμετωπίσουν την πολυπλοκότητα της ζωής, αποφεύγοντας την παγίδα της συναισθηματικής αδράνειας και καλλιεργώντας την προσωπική τους δύναμη.