Η περίοδος της νηπιακής και προσχολικής ηλικίας αποτελεί μια κρίσιμη καμπή για την εκμάθηση και την ανάπτυξη του λόγου. Ωστόσο, μια πρόσφατη επιστημονική έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Μεγάλη Βρετανία εγείρει σημαντικές ανησυχίες σχετικά με την αυξανόμενη έκθεση των μικρών παιδιών στις ψηφιακές οθόνες. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, ο υπέρμετρος χρόνος που δαπανάται καθημερινά μπροστά από tablets, smartphones, τηλεοράσεις και υπολογιστές συνδέεται άμεσα με μια αισθητή υστέρηση στην ανάπτυξη του λεξιλογίου των νηπίων. Αυτή η συσχέτιση δεν είναι απλώς μια θεωρητική υπόθεση, αλλά βασίζεται σε συστηματική παρατήρηση και ανάλυση συμπεριφορών και γλωσσικών δεξιοτήτων. Η ερευνητική ομάδα επικεντρώθηκε στον τρόπο με τον οποίο η συνεχής, και συχνά παθητική, ενασχόληση με οπτικοακουστικό περιεχόμενο μπορεί να ανταγωνιστεί και να μειώσει τις ευκαιρίες για αλληλεπίδραση πρόσωπο με πρόσωπο.
Η ουσιαστική γλωσσική ανάπτυξη τροφοδοτείται από συζητήσεις, αλληλεπιδράσεις με τους γονείς και το περιβάλλον, εκφράσεις συναισθημάτων και πειραματισμό με ήχους και λέξεις. Όταν ο χρόνος αυτός αντικαθίσταται από την αδιάκοπη ροή ψηφιακών εικόνων και ήχων, οι νευρικές συνδέσεις που είναι υπεύθυνες για την επεξεργασία της γλώσσας μπορεί να μην λαμβάνουν την απαραίτητη ερεθιστική δόση, οδηγώντας σε πιο αργή και λιγότερο εκτεταμένη απόκτηση λεξιλογίου. Οι ερευνητές τόνισαν την ανάγκη για εστιασμένη προσοχή σε αυτό το θέμα, καθώς η γλώσσα αποτελεί θεμελιώδες εργαλείο για τη γνωστική και κοινωνική εξέλιξη. Η μελέτη υπογραμμίζει ότι η ποσότητα του χρόνου μπροστά στις οθόνες είναι ένας σημαντικός παράγοντας, αλλά εξίσου κρίσιμη είναι και η ποιότητα του περιεχομένου. Ενώ ορισμένες εφαρμογές και εκπαιδευτικά προγράμματα μπορεί να προσφέρουν οφέλη, η πλειονότητα της ψηφιακής ψυχαγωγίας που καταναλώνουν τα μικρά παιδιά είναι σχεδιασμένη για παθητική θέαση, με ελάχιστες ευκαιρίες για ουσιαστική συμμετοχή ή ενεργητική αντίδραση.
Αυτό το είδος έκθεσης, σε αντίθεση με τις διαδραστικές συνομιλίες, το διάβασμα βιβλίων ή το παιχνίδι, δεν ενθαρρύνει την ενεργή αναζήτηση, την κατανόηση και την παραγωγή λόγου, παράγοντες απαραίτητοι για τη δημιουργία ενός πλούσιου γλωσσικού οπλοστασίου. Τα ευρήματα αυτά προσφέρουν πολύτιμη πληροφόρηση στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, προτρέποντας τους να επανεξετάσουν τις συνήθειες χρήσης της τεχνολογίας στην καθημερινότητα των παιδιών τους. Επιπλέον, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η υπερβολική ενασχόληση με τις οθόνες μπορεί να επηρεάσει και άλλες πτυχές της ανάπτυξης, όπως η ικανότητα συγκέντρωσης, η ανάπτυξη της φαντασίας και η διαμόρφωση κοινωνικών δεξιοτήτων. Η απουσία φυσικής αλληλεπίδρασης, εκφραστικών κινήσεων και άμεσης επικοινωνίας περιορίζει τις ευκαιρίες για τα παιδιά να κατανοήσουν σύνθετα κοινωνικά σήματα και να αναπτύξουν ενσυναίσθηση. Η βρετανική έρευνα, καθιστά σαφές ότι η ισορροπία είναι το κλειδί.
Η τεχνολογία μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να υποκαθιστά τις θεμελιώδεις ανθρώπινες αλληλεπιδράσεις που είναι απαραίτητες για την υγιή και ολοκληρωμένη ανάπτυξη ενός παιδιού, ιδιαίτερα κατά τα κρίσιμα πρώτα χρόνια της ζωής του.