Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε ημερίδα που διοργάνωσε το Υπουργείο Πολιτισμού, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη επανεξέτασης και ενίσχυσης των μηχανισμών προστασίας της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η πρόκληση της κλιματικής κρίσης, με τις ολοένα και πιο έντονες και απρόβλεπτες επιπτώσεις της, καθιστά επιτακτική την υιοθέτηση μιας νέας φιλοσοφίας που θα εστιάζει στην ανθεκτικότητα των μνημείων και των αρχαιολογικών χώρων. Αυτή η προσέγγιση, όπως τονίστηκε, οφείλει να θεμελιώνεται σε τρεις αδιαπραγμάτευτους πυλώνες: την ουσιαστική πρόληψη, την άμεση ετοιμότητα απέναντι σε εκτάκτους κινδύνους, και τον ολοκληρωμένο, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η διαφύλαξη του πλούσιου πολιτιστικού μας αποθέματος δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται μόνο ως διατήρηση του παρελθόντος, αλλά ως επένδυση στο μέλλον. Η διασφάλιση της πολιτιστικής κληρονομιάς απέναντι στις κλιματικές αλλαγές απαιτεί μια συντονισμένη και πολυδιάστατη δράση, η οποία προϋποθέτει την ενσωμάτωση περιβαλλοντικών παραμέτρων σε κάθε στάδιο του σχεδιασμού.
Ο κ. Κεφαλογιάννης επεσήμανε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση κινδύνων όπως οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές, οι ακραίες θερμοκρασίες ή οι σεισμοί, οι οποίοι εντείνονται υπό την επίδραση της κλιματικής κρίσης, επιβάλλει τη δημιουργία ενός ευέλικτου πλαισίου προστασίας. Η έγκαιρη αναγνώριση των ευάλωτων σημείων, η εφαρμογή προληπτικών μέτρων για την ελαχιστοποίηση των πιθανών ζημιών, και η ανάπτυξη αποτελεσματικών πρωτοκόλλων αντιμετώπισης σε περίπτωση επικείμενου κινδύνου, αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη διατήρηση της ακεραιότητας των μνημείων. Ο ρόλος της Πολιτικής Προστασίας, σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, είναι καθοριστικός για την προσαρμογή των υφιστάμενων στρατηγικών στις νέες αυτές προκλήσεις. Επιπλέον, ο Υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της επένδυσης σε τεχνολογίες και καινοτόμες μεθόδους που μπορούν να συμβάλλουν στην καλύτερη κατανόηση των κινδύνων και στον αποτελεσματικότερο σχεδιασμό της προστασίας.
Η συστηματική παρακολούθηση των περιβαλλοντικών συνθηκών, η χρήση γεωπληροφοριακών συστημάτων για την αποτύπωση και την ανάλυση των ευπαθειών, καθώς και η ανάπτυξη μοντέλων πρόβλεψης, είναι εργαλεία ζωτικής σημασίας. Μέσα από τον συνεχή διάλογο και τη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων, αλλά και με την επιστημονική κοινότητα, είναι εφικτό να διαμορφωθούν στρατηγικές που θα προσφέρουν ισχυρότερες δικλείδες ασφαλείας. Η προσαρμογή των υποδομών, η εκπαίδευση του προσωπικού και η ευαισθητοποίηση του κοινού, συμπληρώνουν το παζλ μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διατήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, συμβάλλοντας παράλληλα στην ενίσχυση της εθνικής ανθεκτικότητας. Η εθνική στρατηγική για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, όπως οραματίζεται το Υπουργείο, θέτει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ανθεκτικότητας έναντι των περιβαλλοντικών απειλών.
Η προσέγγιση αυτή δεν αφορά μόνο τη διατήρηση ακίνητων μνημείων, αλλά και τη διαφύλαξη του άυλου πολιτιστικού πλούτου, καθώς και των αρχαιολογικών χώρων που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής μας ταυτότητας. Ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι η προληπτική δράση, η ετοιμότητα και ο στρατηγικός σχεδιασμός δεν είναι απλώς θεωρητικές έννοιες, αλλά πρακτικές επιταγές που πρέπει να υλοποιηθούν με ταχύτητα και αποφασιστικότητα. Η επένδυση στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι, στην ουσία, επένδυση στην αειφορία του τόπου μας και στη διασφάλιση ενός ζωντανού παρελθόντος για τις νεότερες γενιές, που θα μπορούν να αντλούν έμπνευση και γνώση από αυτόν τον ανεκτίμητο θησαυρό.