Στο επίκεντρο νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μπαίνουν οι τρόποι με τους οποίους ορισμένες ψηφιακές πλατφόρμες επηρεάζουν τις επιλογές των χρηστών. Στις 11 Νοεμβρίου 2026 παρουσιάστηκε πρόταση που είναι γνωστή ως Digital Fairness Act, με στόχο την αντιμετώπιση παραπλανητικών πρακτικών στις διαδικτυακές αγορές και υπηρεσίες.
Τι θεωρεί η ΕΕ πρόβλημα
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν για την πρόταση, το ενδιαφέρον στρέφεται στα λεγόμενα «dark patterns»: σχεδιαστικές πρακτικές που μπορεί να ωθούν τον καταναλωτή προς μια επιλογή χωρίς να την έχει αξιολογήσει επαρκώς. Τέτοια παραδείγματα είναι η τεχνητή πίεση για άμεση αγορά, οι δυσνόητες επιλογές ακύρωσης μιας συνδρομής και μηνύματα που δημιουργούν παραπλανητική εντύπωση σπανιότητας.
Άλλο πεδίο είναι η εμπορική επιρροή στα κοινωνικά δίκτυα, μαζί με τις τεχνικές που επιδιώκουν να κρατούν τους χρήστες περισσότερο χρόνο στις εφαρμογές. Η συζήτηση αφορά και την προστασία των ανηλίκων από πρακτικές που εκμεταλλεύονται την ηλικία και την ευαλωτότητά τους.
Τι θα μπορούσε να αλλάξει για καταναλωτές και επιχειρήσεις
Αν εγκριθεί το τελικό νομοθετικό κείμενο, οι επιχειρήσεις που προσφέρουν ψηφιακές υπηρεσίες στην ευρωπαϊκή αγορά ενδέχεται να χρειαστεί να αναθεωρήσουν στοιχεία του σχεδιασμού εφαρμογών, διαδικασίες εγγραφής και ακύρωσης συνδρομών, καθώς και τον τρόπο παρουσίασης εμπορικών προσφορών.
Για τους καταναλωτές, το ζητούμενο είναι να μπορούν να αναγνωρίζουν ευκολότερα τι αγοράζουν, πόσο θα πληρώσουν και με ποιους όρους. Για τις επιχειρήσεις, μια ενιαία προσέγγιση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης θα μπορούσε να περιορίσει τις αποκλίσεις κανόνων μεταξύ διαφορετικών κρατών-μελών.
Δεν πρόκειται ακόμη για ισχύοντα νόμο
Το βασικό σημείο που πρέπει να αποσαφηνιστεί είναι το στάδιο της διαδικασίας: η νομοθετική πρόταση δεν αποτελεί από μόνη της εφαρμοστέο κανονισμό. Το κείμενο θα πρέπει να εξεταστεί και να συμφωνηθεί από τα ευρωπαϊκά νομοθετικά όργανα. Οι τελικές υποχρεώσεις, τα όρια και οι κυρώσεις μπορεί να διαφέρουν από την αρχική πρόταση.
Διεθνή δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η πρωτοβουλία προβλέπει ενδεχόμενες σημαντικές κυρώσεις, έως και 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών για ορισμένες παραβάσεις. Το ποσοστό αυτό αφορά την προτεινόμενη ρύθμιση και όχι πρόστιμα που έχουν ήδη επιβληθεί.
Οι εξελίξεις καταγράφηκαν σε δημοσιεύματα των Reuters και Wall Street Journal στις 11 Νοεμβρίου 2026.