Στην καρδιά της ιστορικής «Grecia Salentina», στη χερσόνησο του Σαλέντο, περιοχή που σφύζει από τη διαχρονική παρουσία του ελληνισμού της Κάτω Ιταλίας και όπου η αρχαία διάλεκτος των γκρίκο εξακολουθεί να αντηχεί, διεξήχθη με μεγάλη επιτυχία το 10ο Διεθνές Συνέδριο με θέμα «Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία πέρα από τα ελληνικά σύνορα». Η σημαντική αυτή επιστημονική συνάντηση, η οποία τελούσε υπό την υψηλή αιγίδα της Πρεσβείας της Ελλάδας στη Ρώμη, λειτούργησε ως ένα ζωντανό forum ανταλλαγής ιδεών, γνώσεων και ερευνητικών πορισμάτων, επικεντρωμένο στη διατήρηση και την προβολή της μοναδικής πολιτισμικής κληρονομιάς που εκπροσωπεί η ελληνική γλώσσα στην περιοχή. Το συνέδριο, που οργανώθηκε μεθοδικά και με γνώμονα την ανάδειξη της ευρύτερης σημασίας της ελληνικής γλώσσας εκτός των γεωγραφικών συνόρων της Ελλάδας, προσέλκυσε ένα πολυπληθές ακροατήριο ακαδημαϊκών, ερευνητών, φιλολόγων, αλλά και εκπροσώπων των τοπικών ελληνόφωνων κοινοτήτων.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν η διαχρονική πορεία της ελληνικής γλώσσας στη Νότια Ιταλία, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η διατήρηση της γκρίκο διαλέκτου στον σύγχρονο κόσμο, καθώς και οι νέες τάσεις και οι στρατηγικές που μπορούν να συμβάλλουν στην αναζωογόνηση και την περαιτέρω διάδοσή της. Η αλληλεπίδραση μεταξύ των επιστημόνων και των μελών της ομογένειας αποτέλεσε έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της επιτυχίας του συνεδρίου, ενισχύοντας τον διάλογο και τη συνεργασία. Οι παρουσιάσεις και οι ομιλίες που διαδέχθηκαν η μία την άλλη κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα θεματικών ενοτήτων. Από γλωσσολογικές αναλύσεις της εξέλιξης και των ιδιαιτεροτήτων της γκρίκο διαλέκτου, μέχρι τη διερεύνηση της λογοτεχνικής παραγωγής και της προφορικής παράδοσης. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις παιδαγωγικές προσεγγίσεις και στις καινοτόμες μεθόδους που μπορούν να υιοθετηθούν για την εκμάθηση και την αγάπη προς την ελληνική γλώσσα από τις νεότερες γενιές, τόσο στην Κάτω Ιταλία όσο και σε άλλα μέρη του κόσμου όπου ζουν ελληνόφωνες κοινότητες.
Η τεχνολογία και τα ψηφιακά εργαλεία παρουσιάστηκαν ως ισχυροί σύμμαχοι στη διατήρηση και διάδοση της γλώσσας. Η εκδήλωση κατέδειξε εμφατικά τον ρόλο της γλώσσας ως θεμελιώδους πυλώνα της εθνικής ταυτότητας και ως γέφυρας που συνδέει το παρελθόν με το μέλλον. Τονίστηκε η αξία της ακαδημαϊκής έρευνας στην τεκμηρίωση και την ανάδειξη της πλούσιας γλωσσικής και πολιτισμικής κληρονομιάς, αλλά και η σημασία της ενεργού συμμετοχής των ίδιων των ομογενών στην προσπάθεια διατήρησης και μεταλαμπάδευσης αυτής της κληρονομιάς. Το συνέδριο απέδειξε ότι η ελληνική γλώσσα, ακόμη και μακριά από την Ελλάδα, παραμένει ζωντανή, δυναμική και πηγή έμπνευσης, ενισχύοντας την αίσθηση του ανήκειν και την πολιτισμική συνέχεια.
