Νέους, σταδιακούς περιορισμούς για τον μόλυβδο σε συγκεκριμένα αλιευτικά βαρίδια και τεχνητά δολώματα υιοθέτησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 12 Νοεμβρίου 2026. Η παρέμβαση εντάσσεται στον ευρωπαϊκό κανονισμό REACH για τις χημικές ουσίες και στοχεύει κυρίως στη μείωση της επιβάρυνσης των υδάτινων οικοσυστημάτων και της άγριας ζωής.
Τι προβλέπει η απόφαση
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο περιορισμός αφορά την τοποθέτηση στην αγορά και την εμπορική χρήση βαρών και τεχνητών δολωμάτων που περιέχουν μόλυβδο σε ποσοστό τουλάχιστον 1% κατά βάρος. Δεν εφαρμόζεται ταυτόχρονα σε όλα τα είδη εξοπλισμού, αλλά σε φάσεις, ώστε να δοθεί χρόνος προσαρμογής.
Οι τρεις βασικές ημερομηνίες
Από τις 3 Ιουνίου 2027 οι διατάξεις θα ισχύουν για βαρίδια που προορίζονται να απελευθερώνονται κατά τη χρήση και για αλιευτικά σύρματα. Στις 3 Δεκεμβρίου 2029 ακολουθούν τα μικρά είδη βάρους έως 50 γραμμαρίων, ενώ στις 3 Δεκεμβρίου 2031 εντάσσονται τα μεγαλύτερα, άνω των 50 γραμμαρίων και έως 1 κιλό.
Ποια χρήση εξαιρείται
Η Επιτροπή διευκρινίζει ότι εξαιρούνται τα αλιευτικά δίχτυα, εξαρτήματα ενσωματωμένα σε δίχτυα και πετονιές, είδη από χαλκό ή ορείχαλκο και πολύ μικρά βάρη έως 0,06 γραμμάρια. Η ερασιτεχνική χρήση μολυβδούχου εξοπλισμού επίσης δεν περιλαμβάνεται στον συγκεκριμένο περιορισμό, χωρίς να αποκλείονται αυστηρότεροι εθνικοί κανόνες. Επομένως δεν πρόκειται για γενική απαγόρευση κάθε χρήσης βαριδιού στην αλιεία.
Γιατί επιλέχθηκε η σταδιακή εφαρμογή
Κατά τις εκτιμήσεις της Κομισιόν, οι αλλαγές μπορούν να αποτρέψουν τη διασπορά περίπου 50.000 τόνων μολύβδου σε ορίζοντα είκοσι ετών και να συμβάλουν στην προστασία εκατομμυρίων πτηνών. Ο μόλυβδος είναι τοξικός για τον άνθρωπο και την πανίδα, ιδιαίτερα όταν καταπίνεται κατά λάθος από ζώα. Οι μεταβατικές περίοδοι έχουν σχεδιαστεί ώστε προμηθευτές, κατασκευαστές και επαγγελματίες να αναζητήσουν εναλλακτικές λύσεις χωρίς αιφνίδιες μαζικές αποσύρσεις.
Ενδεικτική φωτογραφία υδάτινου οικοσυστήματος: Roman Klementschitz / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.