Τις διαδικτυακές απάτες και τον ρόλο των παραπλανητικών διαφημίσεων εξετάζει εκ νέου η Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην 21η συνεδρίασή του, στις 19 Νοεμβρίου 2026 στις Βρυξέλλες, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών έθεσε στο επίκεντρο την προστασία των χρηστών των πλατφορμών, την εφαρμογή του Digital Services Act (DSA) και το πρόγραμμα εργασίας για το 2027.
Γιατί οι διαφημίσεις συνδέονται με τις ηλεκτρονικές απάτες
Οι απατεώνες αξιοποιούν συχνά τη διαφήμιση στο διαδίκτυο για να οδηγήσουν χρήστες σε ιστοσελίδες που μοιάζουν με νόμιμες υπηρεσίες, επενδυτικές πλατφόρμες ή εμπορικά καταστήματα. Το συμβούλιο τόνισε ότι χρειάζεται μεγαλύτερη διαφάνεια στα μητρώα διαφημίσεων, ώστε οι εποπτικές αρχές και ανεξάρτητοι ερευνητές να μπορούν να εξετάζουν αποτελεσματικότερα την προέλευση και το περιεχόμενό τους.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της 19ης Νοεμβρίου, η Επιτροπή εξετάζει κατευθυντήριες γραμμές για το άρθρο 39 παράγραφος 3 του DSA και διερευνά τη δυνατότητα ενός κώδικα δεοντολογίας κατά της ηλεκτρονικής απάτης. Πρόκειται για εργασίες που συζητούνται ή προετοιμάζονται, όχι για νέες απαγορεύσεις που έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ.
Οι προτεραιότητες για το 2027
Στο ετήσιο πρόγραμμα εργασίας που υιοθετήθηκε περιλαμβάνονται η προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών, η αντιμετώπιση παράνομου περιεχομένου και η εμπιστοσύνη στον ψηφιακό χώρο. Παράλληλα εξετάστηκαν η αναθεώρηση οδηγιών για τις εκλογές και η δημιουργία πρωτοκόλλου διαχείρισης συμβάντων και κρίσεων.
Τι μπορούν να προσέχουν οι πολίτες
Έως ότου προχωρήσουν οι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ο χρήστης πρέπει να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικός με υπερβολικά καλές επενδυτικές αποδόσεις, προσφορές που απαιτούν άμεση πληρωμή και διαφημίσεις που μιμούνται γνωστές εταιρείες ή δημόσιους φορείς. Μια διαφημιστική καταχώριση σε μεγάλη πλατφόρμα δεν αποτελεί εγγύηση αξιοπιστίας.
Σημαντική είναι η ανεξάρτητη επιβεβαίωση του επίσημου διαδικτυακού τόπου μιας υπηρεσίας, χωρίς χρήση συνδέσμων από ύποπτα μηνύματα. Ο στόχος της ευρωπαϊκής εποπτείας είναι η μεγαλύτερη λογοδοσία των πλατφορμών, όχι η μεταφορά όλης της ευθύνης στον πολίτη.
Τι προβλέπει ήδη η ευρωπαϊκή νομοθεσία
Ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες προβλέπει συγκεκριμένες υποχρεώσεις διαφάνειας και αξιολόγησης κινδύνων για ορισμένες διαδικτυακές πλατφόρμες. Η συζήτηση για νέους μηχανισμούς κατά της ηλεκτρονικής απάτης δεν πρέπει να συγχέεται με τη νομοθεσία που ισχύει ήδη. Οι πολίτες μπορούν να καταγγέλλουν ύποπτο περιεχόμενο στην πλατφόρμα και, όπου χρειάζεται, στις αρμόδιες αρχές. Οι εταιρείες οφείλουν να αντιμετωπίζουν τις αναφορές σύμφωνα με το εφαρμοστέο πλαίσιο. Ο δημόσιος έλεγχος των διαφημίσεων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο της συζήτησης για την ασφάλεια των ψηφιακών αγορών.
Οι βασικές κατευθύνσεις της συζήτησης
- Περισσότερη διαφάνεια στα μητρώα διαδικτυακών διαφημίσεων.
- Διερεύνηση πιθανού κώδικα δεοντολογίας για την αντιμετώπιση online απάτης.
- Προστασία ανηλίκων και καταναλωτών ως προτεραιότητες για το 2027.
- Συνεργασία ρυθμιστικών αρχών, πλατφορμών και χρηματοοικονομικού τομέα.
Ερωτήσεις και απαντήσεις για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες
Υιοθετήθηκε νέος νόμος κατά των διαδικτυακών απατών;
Όχι. Η συνεδρίαση της 19ης Νοεμβρίου αφορούσε τις προτεραιότητες εποπτείας, τη διαφάνεια των διαφημιστικών μητρώων και την προετοιμασία πιθανών πρόσθετων εργαλείων συνεργασίας. Οι συζητήσεις δεν ισοδυναμούν με θέσπιση νέου κανονισμού.
Γιατί έχουν σημασία τα μητρώα διαφημίσεων;
Επιτρέπουν στους ελεγκτές και τους ερευνητές να εξετάζουν ποιος προωθεί μια διαφήμιση και ποιο περιεχόμενο εμφανίζεται στο κοινό. Η αποτελεσματικότερη πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό ύποπτων διαφημιστικών πρακτικών.
Τι ισχύει για τους ανηλίκους;
Η προστασία τους συγκαταλέγεται στις βασικές προτεραιότητες του προγράμματος εργασίας για το 2027. Στο ίδιο πλαίσιο βρίσκεται και η συζήτηση για τα ηλικιακά όρια στα κοινωνικά δίκτυα, την οποία έχουμε αναλύσει στο άρθρο για τη δημόσια διαβούλευση του EU KIDS Act.
Ενδεικτική φωτογραφία χρήσης κινητού τηλεφώνου (CC0), όχι εικόνα από τη συνεδρίαση.
