Δύο νέες πρωτοβουλίες για τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας στη Μεσόγειο παρουσίασε στις 11 Νοεμβρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Πρόκειται για το MED-OP και το Secure Borders, που εντάσσονται στην τρίτη θεματική ενότητα του Συμφώνου για τη Μεσόγειο και αποσκοπούν στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των εταίρων της στη νότια πλευρά της περιοχής.
Οι δύο πρωτοβουλίες παρουσιάστηκαν από την επίτροπο για τη Μεσόγειο Ντουμπράβκα Σούιτσα, κατά την πρώτη συνάντηση υψηλόβαθμων αξιωματούχων για την εσωτερική ασφάλεια μεταξύ ΕΕ και χωρών της νότιας Μεσογείου. Δεν αποτελούν ανακοίνωση ήδη ολοκληρωμένης επιχείρησης, αλλά πλαίσιο για οργανωμένη διακρατική δράση.
MED-OP: Δικαιοσύνη και αστυνομικές αρχές
Το MED-OP επικεντρώνεται στη δικαστική συνεργασία και στη συνεργασία των διωκτικών αρχών για την πρόληψη και αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος. Προβλέπει ενίσχυση της ικανότητας αστυνομικών σωμάτων, συστημάτων δικαιοσύνης, υπηρεσιών συνοριακής φύλαξης και μηχανισμών αντιμετώπισης καταστροφών σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου.
Ο βασικός στόχος είναι οι αρμόδιες αρχές να μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και εμπειρία, να προετοιμάζονται καλύτερα για διασυνοριακές απειλές και να συντονίζουν αποτελεσματικότερα τις αρμοδιότητές τους. Η Επιτροπή δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένο αριθμό επιχειρήσεων ή δεσμευμένο προϋπολογισμό για κάθε πρωτοβουλία στο σημερινό ενημερωτικό της σημείωμα.
Secure Borders: Αέρας, θάλασσα και ξηρά
Η δεύτερη πρωτοβουλία, Secure Borders, αφορά την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μέσω αεροπορικών, θαλάσσιων και χερσαίων συνόρων. Στο πεδίο συνεργασίας περιλαμβάνονται οι τελωνειακές αρχές, η ακτοφυλακή, οι συνοριοφύλακες και άλλες υπηρεσίες επιβολής του νόμου. Η διασύνδεσή τους έχει σημασία επειδή τα δίκτυα διακίνησης συχνά λειτουργούν σε περισσότερες από μία χώρες και χρησιμοποιούν διαφορετικούς τρόπους μεταφοράς.
Στην επίσημη ανακοίνωση αναφέρεται επίσης ότι οι πρωτοβουλίες θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση κυβερνοαπειλών, υβριδικών κινδύνων και προκλήσεων που συνδέονται με τη μετανάστευση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσιάζει τη συνεργασία ως κοινή προσπάθεια με τους νότιους εταίρους, και όχι αποκλειστικά ως ευρωπαϊκή δράση επιτήρησης.
Η σύνδεση με το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο
Η ανακοίνωση ακολουθεί την παρουσίαση ανανεωμένου σχεδίου δράσης του Συμφώνου μία ημέρα νωρίτερα. Το ευρύτερο πλαίσιο περιλαμβάνει συνολικά 30 πρωτοβουλίες. Το καινούριο στοιχείο της 11ης Νοεμβρίου είναι η έναρξη των δύο συγκεκριμένων πρωτοβουλιών ασφάλειας, πέρα από τη γενική παρουσίαση του σχεδίου.