Στις 12 Νοεμβρίου 2026 ολοκληρώνεται η ευρωπαϊκή πρόσκληση για τη δημιουργία έως επτά μεγάλων υποδομών τεχνητής νοημοσύνης, γνωστών ως «AI Gigafactories». Πρόκειται για πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με στόχο την αύξηση της διαθέσιμης υπολογιστικής ισχύος για την εκπαίδευση και τη λειτουργία προηγμένων μοντέλων AI στην Ευρώπη.
Η πρόσκληση είχε ανακοινωθεί το καλοκαίρι του 2026 και απευθύνεται σε κοινοπραξίες ή ειδικά εταιρικά σχήματα στα οποία μπορούν να συνεργάζονται επιχειρήσεις, επενδυτές, δημόσιοι φορείς και άλλοι εταίροι. Η καταληκτική ημερομηνία αφορά την υποβολή των προσφορών στο πλαίσιο της διαδικασίας και δεν σημαίνει ότι οι υποδομές θα είναι έτοιμες άμεσα.
Πόσα κεφάλαια προβλέπονται
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, η ευρωπαϊκή και εθνική δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει έως 10 δισ. ευρώ, ενώ επιδιώκεται να κινητοποιηθούν τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ ιδιωτικών επενδύσεων. Τα ποσά περιγράφουν το χρηματοδοτικό πλαίσιο και τους επενδυτικούς στόχους της πρωτοβουλίας, όχι δαπάνες που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ούτε εγκεκριμένες επιχορηγήσεις σε συγκεκριμένες χώρες.
Η διαδικασία γίνεται μέσω της κοινής επιχείρησης EuroHPC, σε συνεργασία με συμμετέχοντα κράτη μέλη. Η πρόσκληση κατανέμεται σε δύο σκέλη: το πρώτο θα μπορούσε να υποστηρίξει έως τέσσερα έργα και το δεύτερο έως τρία μεγαλύτερα έργα. Η Επιτροπή ανέφερε ότι δεκαοκτώ κράτη μέλη είχαν υπογράψει κοινή συμφωνία προμηθειών.
Τι θα κάνουν οι εγκαταστάσεις
Οι AI Gigafactories σχεδιάζονται ως μεγάλα οικοσυστήματα υπολογιστικής ισχύος, με προηγμένους επεξεργαστές, λογισμικό, υπηρεσίες νέφους, γρήγορη συνδεσιμότητα και ενεργειακά αποδοτικά κέντρα δεδομένων. Σκοπός τους είναι να δώσουν πρόσβαση σε τεχνικούς πόρους σε ερευνητές, νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες επιχειρήσεις, βιομηχανίες και δημόσιες υπηρεσίες.
Η υποδομή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή τα σύγχρονα μοντέλα AI απαιτούν δαπανηρή εξειδικευμένη υπολογιστική ισχύ. Η πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους μπορεί να περιορίσει την εξάρτηση από λίγους εξωτερικούς παρόχους, χωρίς βεβαίως να λύνει αυτόματα τα ζητήματα κόστους, διαφάνειας, ασφάλειας ή ενεργειακής κατανάλωσης.
Πότε αναμένονται τα αποτελέσματα
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τοποθετεί τις αποφάσεις ανάθεσης στις αρχές του 2027 και την έναρξη κατασκευής αργότερα το ίδιο έτος. Οι επιλεγμένες εγκαταστάσεις αναμένεται να αρχίσουν να λειτουργούν μέσα σε περίπου 18 μήνες από την υπογραφή σύμβασης. Το χρονοδιάγραμμα αυτό έχει χαρακτήρα σχεδιασμού και ενδέχεται να εξαρτάται από την εξέλιξη της διαγωνιστικής διαδικασίας.
Η ανακοίνωση δεν κατονομάζει την Ελλάδα ως επιλεγμένη χώρα φιλοξενίας. Η γεωγραφική κατανομή των έργων και οι επιτυχόντες θα προκύψουν από την αξιολόγηση των προτάσεων. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις επίσημες σελίδες της διαδικασίας για πληροφορίες σχετικά με τους όρους υποβολής.
Τεκμηρίωση: Ευρωπαϊκή Επιτροπή / Apply AI Alliance, 31/07/2026 (προθεσμία 12/11/2026).