Ο πολυεπίπεδος κυκεώνας των έργων που έχουν ξεσπάσει στην πόλη των Ιωαννίνων, δημιουργώντας συχνά αισθητό χάος στην καθημερινότητα των κατοίκων, φαντάζει να μη βρίσκει σύντομα το τέλος του. Είτε θα είναι μια δυνατή νεροποντή που θα παρασύρει τις ατελείωτες στρώσεις σκόνης, είτε –με κάποιο απρόοπτο θαύμα– κάποια από αυτά τα έργα θα καταφέρουν να ολοκληρωθούν πριν η δεκαετία αλλάξει, για την ώρα, η κατάσταση παραμένει ρευστή και προβληματική. Ωστόσο, ο Δήμος Ιωαννιτών φαίνεται πως έχει επιλέξει μία μάλλον ασυνήθιστη, αλλά σίγουρα δαπανηρή, μέθοδο για να “ενισχύσει” την τοπική οικονομία. Αντί για άμεση αποκατάσταση των ζημιών, η νέα τακτική προβλέπει την καταβολή αποζημιώσεων στους οδηγούς που έχουν υποστεί φθορές στα οχήματά τους λόγω της κακής κατάστασης του οδοστρώματος. Οι ευρισκόμενοι σε δύσκολη θέση πολίτες, αναγκάζονται πλέον να διεκδικούν ό,τι κατ’ ουσίαν τους ανήκει, αντιμετωπίζοντας γραφειοκρατικές διαδικασίες και αναμονή, ενώ τα χρήματα που θα μπορούσαν να είχαν επενδυθεί σε ποιοτικές και ταχύτερες επισκευές, τώρα διοχετεύονται σε αποζημιώσεις, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο δαπανών.
Η επαναλαμβανόμενη εικόνα των λακκουβών, των άθλιων στρώσεων ασφάλτου και των ανολοκλήρωτων εργοταξίων σε κεντρικούς δρόμους και γειτονιές, έχει μετατρέψει την οδήγηση στα Ιωάννινα σε μια διαρκή δοκιμασία. Οι οδηγοί αναγκάζονται να κάνουν συνεχείς ελιγμούς, να μειώνουν την ταχύτητά τους σε επικίνδυνα επίπεδα ή, στην χειρότερη περίπτωση, να υφίστανται ζημιές στα ελαστικά, την ανάρτηση ή άλλα μέρη του οχήματός τους. Η αδυναμία ή η καθυστέρηση των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου να διασφαλίσουν ένα στοιχειωδώς ασφαλές και λειτουργικό οδικό δίκτυο, έχει ωθήσει τους πολίτες στην αναζήτηση δικαίωσης μέσω της διεκδίκησης αποζημιώσεων. Αυτή η διαδικασία, πέραν της επιπρόσθετης ταλαιπωρίας, απαιτεί από τους ίδιους τους δημότες να αποδεικνύουν την υπαιτιότητα του Δήμου, προσκομίζοντας φωτογραφίες, τιμολόγια επισκευής και άλλα αποδεικτικά στοιχεία, γεγονός που καθιστά όλη τη διαδικασία εξουθενωτική και αβέβαιη.
Η κατάσταση αυτή αναδεικνύει σοβαρά ζητήματα διαχείρισης και αποτελεσματικότητας. Στην ουσία, ο Δήμος Ιωαννιτών, μέσω της συχνής καταβολής αποζημιώσεων, αναγνωρίζει εμμέσως την ευθύνη του για την κακή κατάσταση του δρόμου. Ωστόσο, αυτή η προσέγγιση μοιάζει να αντιμετωπίζει το σύμπτωμα και όχι την αιτία του προβλήματος. Η κακή ποιότητα της ασφάλτου, η έλλειψη συντήρησης, οι προβληματικοί σχεδιασμοί των εργασιών και οι καθυστερήσεις στην ολοκλήρωσή τους, συνθέτουν ένα σύνολο παραγόντων που οδηγούν σε αυτή την πρωτόγνωρη κατάσταση. Το κόστος των αποζημιώσεων, μακροπρόθεσμα, θα μπορούσε να υπερβεί κατά πολύ το κόστος προληπτικών μέτρων και έργων αναβάθμισης. Οι δημότες, από τη μία, πληρώνουν δημοτικά τέλη και φόρους που υποτίθεται ότι καλύπτουν τη συντήρηση των δρόμων, και από την άλλη, καλούνται να εισπράξουν πίσω μέρος των χρημάτων που ξόδεψαν για επισκευές, λόγω της αδυναμίας του Δήμου να προσφέρει ασφαλείς υποδομές.
Η ανάγκη για μια ολοκληρωμένη και ουσιαστική στρατηγική αποκατάστασης είναι επιτακτική. Η αναγκαιότητα για την άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση αυτής της κρίσιμης κατάστασης είναι εμφανής. Δεν αρκεί πλέον η απλή ανακατασκευή των λακκουβών, η οποία συχνά γίνεται με υλικά χαμηλής ποιότητας που δεν αντέχουν στον χρόνο και τις καιρικές συνθήκες. Απαιτείται ένας συνολικός σχεδιασμός που θα περιλαμβάνει την ανανέωση των συμβάσεων με υλικά υψηλότερης αντοχής, την αυστηρή εποπτεία των εργασιών από ανεξάρτητους τεχνικούς ελέγχους και την επιβολή ρητρών σε εταιρείες που δεν τηρούν τα χρονοδιαγράμματα και τις προδιαγραφές. Παράλληλα, η επικοινωνία του Δήμου με τους πολίτες θα πρέπει να γίνει πιο διαφανής, ενημερώνοντας για τις προγραμματισμένες εργασίες, τις καθυστερήσεις και τους λόγους που τις προκαλούν, ώστε οι οδηγοί να μπορούν να προγραμματίζουν τις μετακινήσεις τους με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Η επαναφορά της εμπιστοσύνης των πολιτών στις δημοτικές αρχές προϋποθέτει την αίσθηση ότι η ασφάλεια και η ποιότητα ζωής τίθενται ως ύψιστη προτεραιότητα, κάτι που αυτή τη στιγμή φαίνεται να υπονομεύεται από το τρέχον σύστημα διαχείρισης των έργων και των αποζημιώσεων.
