Η πρόσφατη απόφαση για την αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου έχει πυροδοτήσει έντονες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, φέρνοντας στο προσκήνιο κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του δικαστικού μας συστήματος. Με αφορμή αυτές τις εξελίξεις, ο Κώστας Μπακογιάννης, σε μία σύντομη αλλά ουσιαστική τοποθέτησή του, άνοιξε τον διάλογο για την ανάγκη επανεξέτασης των συστημικών αγκυλώσεων. “Έχουμε ένα σύστημα το οποίο ίσως θα πρέπει με αυτή την αφορμή να το ξανασκεφτούμε”, τόνισε χαρακτηριστικά, εκφράζοντας την ανησυχία του για τις ευρύτερες προεκτάσεις που μπορεί να έχει μία τέτοια απόφαση. Η δήλωσή του αυτή, αν και δεν εμβαθύνει στις νομικές λεπτομέρειες, σηματοδοτεί την ανάγκη για μια ευρύτερη συζήτηση γύρω από την απονομή της δικαιοσύνης και την αντίληψη της κοινωνίας για αυτήν.
Η φράση του Μπακογιάννη, “Αν τον πετύχω κάπου στον δρόμο, εγώ τι θα κάνω;”, αν και εκφράζει μία προσωπική, συναισθηματική αντίδραση, υποδηλώνει βαθύτερα προβληματισμούς σχετικά με την αίσθηση δικαίου και την ασφάλεια που πρέπει να νιώθουν οι πολίτες. Η ικανότητα του συστήματος να διαχειρίζεται τέτοιες ευαίσθητες υποθέσεις, χωρίς να προκαλείται αίσθημα αδικίας ή ανησυχίας, αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο για την εμπιστοσύνη της κοινωνίας στους θεσμούς. Ο ίδιος, ως επικεφαλής της αυτοδιοίκησης, αντιλαμβάνεται την σημασία της δημόσιας ασφάλειας και της ηθικής τάξης, και η παρατήρησή του αυτή, ουσιαστικά, καλεί για ενδοσκόπηση και πιθανές προσαρμογές στο νομικό πλαίσιο ή στις διαδικασίες που διέπουν την αποφυλάκιση υπόπτων και καταδικασμένων. Η πρόταση για επαναξιολόγηση του συστήματος, προκαλεί από μόνη της σκέψεις για το ποιες πτυχές χρήζουν βελτίωσης.
Μήπως αφορά τα κριτήρια που λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση αιτήσεων αποφυλάκισης; Μήπως σχετίζεται με την ταχύτητα απονομής της δικαιοσύνης ή με την ισορροπία μεταξύ της επιμέτρησης των ποινών και της κοινωνικής επανένταξης; Ο Μπακογιάννης, δεν δίνει συγκεκριμένες απαντήσεις, αλλά θέτει τις ερωτήσεις, προσκαλώντας τους αρμόδιους φορείς και την κοινή γνώμη να αναζητήσουν τις δικές τους. Η διατύπωσή του, αποτελεί μίας μορφής δημόσιας παρέμβασης, που αποσκοπεί στο να αναδείξει την ανάγκη για διαρκή εγρήγορση και προσαρμογή των θεσμών στις σύγχρονες κοινωνικές και νομικές απαιτήσεις, διασφαλίζοντας ότι η δικαιοσύνη θα είναι όχι μόνο απτή, αλλά και αντιληπτή ως δίκαιη εκ μέρους όλων. Εν κατακλείδι, η τοποθέτηση του Κώστα Μπακογιάννη, δίνει την αφορμή για μία ουσιαστική συζήτηση αναφορικά με την απονομή της δικαιοσύνης στην Ελλάδα.
Η πρόκληση που θέτει, αφορά την ετοιμότητα του συστήματος να αντιμετωπίζει σύνθετες υποθέσεις, διατηρώντας την εμπιστοσύνη των πολιτών. Η αποφυλάκιση του Γιωτόπουλου, όπως και κάθε παρόμοια υπόθεση, υπενθυμίζει την ευθύνη που φέρουν οι δικαστικές αρχές, αλλά και τη σημασία της συνεχούς βελτίωσης των διαδικασιών, ώστε να ανταποκρίνονται τόσο στις νομικές αρχές, όσο και στις ηθικές και κοινωνικές προσδοκίες. Η αναζήτηση της δικαιοσύνης είναι μια διαρκής διαδικασία, που απαιτεί την ενεργή συμμετοχή και τον προβληματισμό όλων, με σκοπό τη διασφάλιση ενός ασφαλέστερου και δικαιότερου κοινωνικού περιβάλλοντος. Η συνεισφορά του Κώστα Μπακογιάννη, σε αυτό το πλαίσιο, είναι η υπενθύμιση αυτής της κρίσιμης ανάγκης.
