Η είδηση του αιφνιδίου θανάτου του Λαζάρου Δερζιώτη, λίγες ημέρες μετά το Πάσχα, έσπειρε βαριά θλίψη στους κόλπους της Εκκλησίας της Ελλάδος και του ευρύτερου πολιτιστικού κόσμου. Ο Λάζαρος Δερζιώτης, ο οποίος διετέλεσε Επίτιμος Διευθυντής της άλλοτε 7ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, υπήρξε μια εμβληματική μορφή για τη διαφύλαξη και την προβολή της πλούσιας χριστιανικής μας κληρονομιάς. Με αφοσίωση και πάθος, αφιέρωσε τη ζωή του στην προστασία και ανάδειξη αμέτρητων μνημείων και αρχαιολογικών χώρων που βρίσκονται σε περιοχές με έντονη πολιτιστική και θρησκευτική παράδοση, όπως η Θεσσαλία, η Ευρυτανία και η Φθιώτιδα. Η δράση του δεν περιορίστηκε μόνο σε επίπεδο διατήρησης, αλλά εκτεινόταν και στην ουσιαστική έρευνα, τεκμηρίωση και παρουσίαση αυτών των ανεκτίμητων θησαυρών στο ευρύ κοινό, καθιστώντας τον έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες στη διαμόρφωση της αντίληψης για την αξία της πολιτιστικής μας ταυτότητας.
Η συμβολή του Λαζάρου Δερζιώτη στην πνευματική και πολιτιστική ζωή της χώρας υπήρξε πράγματι καθοριστική. Ως άνθρωπος με σπάνια γνώση και βαθιά κατανόηση της ιστορίας και της τέχνης, κατάφερε να μεταδώσει το πάθος του και στις νεότερες γενιές, εμπνέοντας πολλούς αρχαιολόγους, ιστορικούς και ερευνητές να ακολουθήσουν τα βήματά του. Οι παρεμβάσεις του σε αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία υπήρξαν πάντα μεθοδικές, επιστημονικά τεκμηριωμένες και με σεβασμό στην αυθεντικότητα των κατασκευών. Η ικανότητά του να βλέπει πέρα από την απλή ύλη, ανασύροντας την ιστορία και την ψυχή κάθε μνημείου, τον καθιστούσε έναν πολύτιμο συνεργάτη και σύμβουλο σε κάθε έργο που αφορούσε την πολιτιστική μας κληρονομιά, αφήνοντας πίσω του ένα έργο που αποτελεί φάρος για τους ερευνητές και τους λάτρεις της ιστορίας. Ο Λάζαρος Δερζιώτης διατηρούσε ιδιαίτερα στενούς δεσμούς τόσο με την Ακαδημία Θεολογικών Σπουδών του Βόλου όσο και με την Ιερά Μητρόπολη Δημητριάδος.
Η συνεισφορά του σε αυτές τις δύο εμβληματικές θεσμικές δομές ήταν ουσιαστική και πολυδιάστατη. Μέσω της συνεργασίας του, πολλαπλά αρχαιολογικά και πολιτιστικά έργα βρήκαν τη στήριξη και την τεχνογνωσία που χρειαζόντουσαν για να ολοκληρωθούν με επιτυχία, ενισχύοντας τον ρόλο τους στην προβολή της πνευματικής και θρησκευτικής παράδοσης της περιοχής. Η απώλεια ενός τόσο δραστήριου και αφοσιωμένου ανθρώπου, ο οποίος υπήρξε πάντα πρόθυμος να μοιραστεί τις γνώσεις και την εμπειρία του, αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Οι συζητήσεις μαζί του, γεμάτες γνώση και αγάπη για την πατρίδα, θα παραμείνουν ζωντανές στις μνήμες όλων όσοι είχαν την τιμή να τον γνωρίσουν και να συνεργαστούν μαζί του. Η κληρονομιά του Λαζάρου Δερζιώτη δεν περιορίζεται μόνο στα φυσικά μνημεία που βοήθησε να διατηρηθούν, αλλά και στις ιδέες, τις αρχές και την αφοσίωση που ενέπνευσε.
Ήταν ένας άνθρωπος που πίστευε βαθιά στην αξία του παρελθόντος για τη διαμόρφωση του παρόντος και του μέλλοντος. Η απουσία του θα είναι αισθητή, αλλά το έργο του και η παρακαταθήκη του θα συνεχίσουν να φωτίζουν τον δρόμο για όλους όσους αγαπούν και σέβονται την ελληνική ιστορία και τον πολιτισμό. Η Μητρόπολη Δημητριάδος, εκφράζοντας τη βαθύτατη οδύνη της, αποχαιρετά έναν σπουδαίο άνθρωπο, έναν ακάματο εργάτη της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, του οποίου η προσφορά, ανεκτίμητη, θα μείνει χαραγμένη ανεξίτηλα στην ιστορία. Ο Θεός να αναπαύσει την ψυχή του.
