«Πού είναι σήμερα ο κ. Μητσοτάκης; Θα περιμέναμε από έναν βαθιά φιλελεύθερο μεταρρυθμιστή πρωθυπουργό να είναι εδώ», διερωτήθηκε ο Νίκος Ανδρουλάκης, επισημαίνοντας την απουσία του Έλληνα πρωθυπουργού από μια κρίσιμη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση. Η τοποθέτηση αυτή του προέδρου του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής καταδεικνύει την έντονη δυσαρέσκεια για τον τρόπο διαχείρισης της διαδικασίας και την ευρύτερη πολιτική ατμόσφαιρα. Σύμφωνα με τον κ. Ανδρουλάκη, η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια από τις κορυφαίες θεσμικές λειτουργίες ενός δημοκρατικού πολιτεύματος και απαιτεί τη μέγιστη δυνατή σοβαρότητα, την υπέρβαση μικροκομματικών καιροσκοπικών σκοπιμοτήτων και την εστίαση σε ζητήματα που αφορούν τη θεμελιώδη δομή του κράτους και τις εγγυήσεις των δημοκρατικών δικαιωμάτων για όλους τους πολίτες, χωρίς εξαιρέσεις. Η έλλειψη ουσιαστικής δέσμευσης και η πιθανή διολίσθηση σε “φθηνούς τακτικισμούς” υπονομεύουν τη σπουδαιότητα μιας τέτοιας διαδικασίας.
Ο Νίκος Ανδρουλάκης άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι η προσέγγισή της στη συνταγματική αναθεώρηση χαρακτηρίζεται από επιφανειακότητα και προσπάθεια δημιουργίας εντυπώσεων, αντί για ουσιαστική δράση. Τόνισε ότι η αναθεώρηση του συντάγματος δεν είναι ένα εργαλείο για την εξυπηρέτηση πρόσκαιρων πολιτικών στόχων ή για την απόσπαση της προσοχής από δύσκολα ζητήματα. Αντιθέτως, πρέπει να αποτελεί καρπό διαβούλευσης, συναίνεσης και βαθιάς κατανόησης των μακροπρόθεσμων επιπτώσεων. Η πρόταση για αλλαγές στο θεμελιώδες νομοθέτημα της χώρας απαιτεί στέρεες βάσεις, προσεκτική μελέτη και αποφυγή οποιασδήποτε προσπάθειας εργαλειοποίησής της για την επίτευξη στιγμιαίων πολιτικών πλεονεκτημάτων. Ο πολιτικός λόγος, όπως υπογράμμισε, θα πρέπει να είναι υψηλού επιπέδου και να ανταποκρίνεται στην ευρύτητα των ζητημάτων που θέτει μία τέτοια συνταγματική διαδικασία, αποφεύγοντας τις εύκολες λύσεις και τους εκ του προχείρου σχεδιασμούς.
Εκφράζοντας την ανησυχία του για την πορεία της συζήτησης, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής κάλεσε σε μια προσέγγιση που θα είναι δίκαιη, διδακτική και θα θεμελιώνεται στην τήρηση των αρχών του κράτους δικαίου. Η ουσία της συνταγματικής αναθεώρησης, σύμφωνα με τον ίδιο, βρίσκεται στην ενίσχυση των θεσμών, στην προστασία των ατομικών και συλλογικών δικαιωμάτων και στην προσαρμογή του συνταγματικού πλαισίου στις σύγχρονες προκλήσεις, πάντα με γνώμονα τη σταθερότητα και την πρόοδο της χώρας. Προειδοποίησε ότι η επιλογή “φθηνών τακτικισμών” και η πολιτική υποβάθμιση της διαδικασίας ενδέχεται να οδηγήσουν σε αδιέξοδα και να θέσουν σε κίνδυνο την αξιοπιστία του ίδιου του συνταγματικού σώματος. Η αυξημένη εποπτεία και η κριτική προσέγγιση είναι απαραίτητες όψεις της δημοκρατικής λειτουργίας, ιδίως όταν διακυβεύονται θεμελιώδη ζητήματα.
Στην ουσία, η αιχμηρή δήλωση του Νίκου Ανδρουλάκη θέτει το ζήτημα της ποιότητας του πολιτικού διαλόγου και της θεσμικής ωριμότητας που απαιτείται για την αναθεώρηση του συντάγματος. Η κεντρική του θέση είναι πως η κυβέρνηση, αντί να αναλαμβάνει την ευθύνη και να ηγείται μιας εμπεριστατωμένης και ουσιαστικής διαδικασίας, φαίνεται να προτιμά την τακτική της αποφυγής ή της υποβάθμισης. Το αίτημα για “σοβαρότητα” απευθύνεται σε ολόκληρο το πολιτικό φάσμα, καλώντας σε μια υπεύθυνη στάση που θα σέβεται τη βαρύτητα μιας τέτοιας συνταγματικής πράξης. Η ανάγκη για θεσμική ενδυνάμωση και η προστασία της δημοκρατίας από κάθε μορφής πολιτική εκμετάλλευση βρίσκονται στο επίκεντρο της ανησυχίας του, υπογραμμίζοντας ότι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η χώρα απαιτούν λύσεις βαθύτερες και στρατηγικές, όχι απλώς επικοινωνιακά πυροτεχνήματα.
Η συμμετοχή του πρωθυπουργού στη συζήτηση θεωρείται από τον κ. Ανδρουλάκη ως δείγμα του αναγκαίου σεβασμού προς τους θεσμούς και τους πολίτες.
