Αρκετές αντιδράσεις προκάλεσε η στήριξη ενός ψηφίσματος στο ευρωκοινοβούλιο προ ολίγων ημερών, από τον ευρωβουλευτή κ. Κυμπουρόπουλο.
Το εν λόγω ψήφισμα αφορούσε στα δικαιώματα των παιδιών κι αν αυτά ξεκινάνε να υφίστανται από τη σύλληψή τους.
Κατακρίθηκε γιατί προέκταση της θετικής του ψήφου θεωρήθηκε η αντίθεσή του στις αμβλώσεις, δικαίωμα που έχει συσχετιστεί με την αυτοδιάθεση του γυναικείου φύλου και των δικαιωμάτων που έχουν στο σώμα τους.
Σκοπός του κειμένου δεν είναι να σχολιάσω τη στάση του κ. Κυμπουρόπουλου αλλά να εκφράσω κάποιους προβληματισμούς μου επί του θέματος.
Αυτό που υποστηρίζεται από τις οργανώσεις που ασχολούνται με τα δικαιώματα των γυναικών είναι πως αν η μέλλουσα μητέρα επιθυμεί να προβεί σε άμβλωση, θα μπορεί να το κάνει, αν η εγκυμοσύνη δεν είναι σε προχωρημένο στάδιο (το σύνηθες όριο είναι πριν τη συμπλήρωση της 12ης εβδομάδας).
Κύριο επιχείρημα είναι πως η γυναίκα έχει τον πλήρη έλεγχο του σώματός της και πως είναι καθαρά επιλογή της αν θέλει ή όχι να παραμείνει έγκυος, μιας και το δικό της σώμα φιλοξενεί το αναπτυσσόμενο κύημα.
Άλλωστε, ακόμα κι αν δεν είμαι απολύτως σύμφωνος σε προσωπικό επίπεδο, σέβομαι, κατανοώ και αποδέχομαι τα επιχειρήματα που παραθέτονται σε τέτοιες συζητήσεις. Ένα παιδί, τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όσο και μετά τη γέννησή του, αλλάζει με τρόπο μη αναστρέψιμο τη ζωή της μητέρας.
Εκεί που θέλω να σταθώ είναι η απουσία οποιαδήποτε αναφοράς στον πατέρα. Καταλαβαίνω απόλυτα την ανάγκη ενός συνόλου νόμων που τάσσονται υπέρ των γυναικών, δεδομένης της ιστορικής πορείας μας ως είδος στο συγκεκριμένο θέμα, αλλά σε μία εποχή που μιλάμε για δικαιώματα, inclusivity και ισότητα μεταξύ όλων, στο συγκεκριμένο θέμα μόνο ισότητα δεν υπάρχει.
Ως άντρας, δε θα νιώσω ποτέ τα συναισθήματα μιας εγκυμοσύνης.
Τη χαρά ή το φόβο για το ίδιο το γεγονός και τις βιολογικές αλλαγές που θα επιφέρει.
Μπορώ, όμως, να προσπαθήσω να καταλάβω τις αγωνίες και τις δυσκολίες των γυναικών. Προφανώς, αν συντρέχουν λόγοι υγείας και ο τερματισμός της κύησης συστήνεται από τον ιατρό, δεν υπάρχει κάτι άλλο να συζητήσουμε.
Το ίδιο αν μιλάμε για αποτέλεσμα τραυματικών εμπειριών.
Αν όμως έχουμε μία φυσιολογική εγκυμοσύνη η οποία δεν ήταν “προγραμματισμένη” και απλώς οι μέθοδοι αντισύλληψης που πιθανώς χρησιμοποιήθηκαν δε λειτούργησαν, στο θέμα της συνέχισής της ή όχι, η γυναίκα κρατάει το καρπούζι κρατάει και το μαχαίρι.
Αν πάρουμε μία-μία τις περιπτώσεις, γίνεται ξεκάθαρη η έλλειψη οποιουδήποτε δικαιώματος του πατέρα.
Αν μία γυναίκα μείνει έγκυος και θέλει να το κρατήσει, το κρατάει.
Επιλογή της και τέλος. Αν ο πατέρας είναι σύμφωνος και πρόθυμος να υποστηρίξει τη σύντροφό του, όλα καλά.
Αν ο πατέρας όμως δεν επιθυμεί το παιδί, δεν νοιάζει κανέναν. Το τεστ πατρότητας μπορεί να διαταχθεί από το δικαστήριο και ο βιολογικός πατέρας, αφού ταυτοποιηθεί, πρέπει να επωμιστεί ευθύνες για ένα παιδί για το οποίο ποτέ δε συμφώνησε.
Αν η μητέρα προτιμήσει την επιλογή της άμβλωσης, πάλι μόνο δική της επιλογή. Κι αν ο πατέρας συμφωνεί με την απόφαση της μητέρας, όλα καλά.
Αν διαφωνεί, πάλι ο λόγος του δεν έχει καμία βαρύτητα.
Γενικότερα, η γνώμη του πατέρα δε μετράει πουθενά. Λες και δε συμμετείχε στη σύλληψη. Λες και ο άντρας δεν έχει συναισθήματα και άποψη επί του θέματος ή δική του ζωή δε θα επηρεαστεί.
Από το 1986, όταν και αναγνωρίστηκε επίσημα το δικαίωμα της άμβλωσης για τις γυναίκες, ισχύουν οι ίδιοι κανόνες.
Κανόνες που θεσπίστηκαν πριν περίπου 40 χρόνια, όταν οι κοινωνικές αντιλήψεις ήταν πολύ διαφορετικές. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι μία αναπροσαρμογή των νόμων.
Οφείλουν να προβλεφθούν και οι υποπεριπτώσεις και να δοθεί η ελευθερία στους γονείς να μπορούν να πάρουν τις αποφάσεις που θέλουν, χωρίς το μέλλον και των δύο να εξαρτάται από την απόφαση του ενός.
Είναι λεπτό το ζήτημα για το οποίο δεν πιστεύω ότι υπάρχει “λάθος” και “σωστό”. Υπάρχουν διαφορετικές οπτικές, ανάλογα με τη θέση που στέκεται ο καθένας.
Μία από τις υποπεριπτώσεις που οφείλουν να προβλεφθούν είναι αυτή που θέλει τη μητέρα να επιθυμεί την έκτρωση και τον πατέρα να θέλει το παιδί. Ιδιαίτερη περίπτωση και αρκετά περίπλοκη.
Από τη μία έχουμε την εγκυμονούσα, η οποία για όσο διαρκεί η κύηση και για ένα διάστημα μετά από αυτήν, θα καταπιεστεί σωματικά.
Από την άλλη, έχουμε τον άντρα, ο οποίος, επιθυμεί να γίνει πατέρας, ακόμα κι αν αυτό γίνει με την εκκίνηση μιας μονογονεϊκής οικογένειας και τις δυσκολίες που αυτό συνεπάγεται.
Γιατί λοιπόν να μην επιτρέπεται στον πατέρα να κάνει μία ιδιωτική συμφωνία με τη μητέρα που να την απαλλάσσει από τις γονικές της ευθύνες και οποιαδήποτε σχέση με το παιδί, αφού αυτό γεννηθεί;
Άλλωστε, ακόμα κι αν δεν καταπονείται σωματικά ο ίδιος πρέπει να ληφθεί υπόψη η ψυχολογική φθορά που θα υποστεί, εξίσου σημαντικός παράγοντας, από την απώλεια του παιδιού του που δεν πρόλαβε να γνωρίσει.
Στην αντίθετη περίπτωση τώρα, με τη μητέρα να θέλει το παιδί και τον πατέρα να μην είναι σύμφωνος.
Ακόμα και αν ο πατέρας έχει κάνει ξεκάθαρη τη θέση του και πριν την εγκυμοσύνη ότι δεν επιθυμεί παιδιά, το αν η εγκυμοσύνη ολοκληρωθεί, είναι επιλογή μοναχά της μητέρας.
Ο βιολογικός πατέρας θα βρεθεί να συνεισφέρει οικονομικά για ένα παιδί το οποίο ποτέ δεν ήθελε απλώς και μόνο επειδή η μητέρα ήθελε να το κρατήσει.
Προφανώς, δεν αναφέρομαι στις περιπτώσεις που ο τερματισμός της εγκυμοσύνης είναι αρκετά επικίνδυνος για τη μητέρα.
Αλλά στις περιπτώσεις που οι πιθανότητες επιπλοκών είναι ελάχιστες, όπως αυτές νοούνται από τους υποστηρικτές των αμβλώσεων. Πώς αυτό μπορεί να θεωρηθεί δίκαιο;
Θαρρώ πως έχει φτάσει το πλήρωμα του χρόνου για να αναθεωρήσουμε τους νόμους που αφορούν στις αμβλώσεις, στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των γονέων.
Μία ανοιχτή συζήτηση του νομοθετικού σώματος με την κοινωνία και τις οργανώσεις που μάχονται για τα δικαιώματα και των δύο πλευρών. Μακριά από ιδεοληψίες αλλά με γνώμονα την κοινή λογική και την προσπάθεια κατανόησης της άλλη πλευράς και των προβλημάτων που αντιμετώπιζει.
Προσωπικά δε θα μπορούσα ποτέ να υποστηρίξω την άμβλωση αν δεν συντρέχουν ιδιαίτεροι λόγοι και ίσως να μην είμαι αντικειμενικός γιατί στέκομαι στην πλευρά εκείνων που η γνώμη τους δε μετράει.
Θέλω να πιστεύω, όμως, ότι οι προβληματισμοί μου είναι λογικοί και δεν έχουν χρωματιστεί συναισθηματικά. Παλεύουμε, ως κοινωνία, για την ισότητα των δύο φύλων και τιμούμε τους αγώνες των γυναικών για ίσα δικαιώματα.
Ξεχνάμε όμως ότι η φύση τους έχει δώσει ένα μοναδικό προνόμιο, το οποίο ως άντρες δε θα αποκτήσουμε ποτέ, και για το οποίο, ακόμα και σήμερα, οι κανόνες του παιχνιδιού είναι “μονά κερδίζουν, ζυγά δε χάνουν”.
Αθανασιάδης Κωστής
