Με τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που τέθηκε πρόσφατα σε δημόσια διαβούλευση, η χώρα εισέρχεται σε μια νέα εποχή για την οργάνωση και τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών. Το εκτενές νομοθέτημα, που αγγίζει τις 761 διατάξεις, σηματοδοτεί ριζικές μεταβολές στον τρόπο διεξαγωγής των εκλογών και στην ευρύτερη διακυβέρνηση της αυτοδιοίκησης. Ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, παρουσίασε τις βασικές κατευθύνσεις, οι οποίες στοχεύουν στην ενοποίηση και τον εκσυγχρονισμό περίπου 2.000 διατάξεων που έως σήμερα καθιστούσαν δυσλειτουργικό το σύστημα. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο αποδοτικού, διαφανούς και σύγχρονου πλαισίου διακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο, απαλλαγμένου από παρωχημένες γραφειοκρατικές πρακτικές και αλληλοεπικαλύψεις. Οι πιο ουσιαστικές αλλαγές αφορούν τον εκλογικό μηχανισμό. Καταρχάς, καταργείται ο δεύτερος γύρος των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, κάτι που αναμένεται να επιταχύνει τη διαδικασία σχηματισμού των νέων αρχών και να μειώσει την αβεβαιότητα.
Παράλληλα, εισάγεται η έννοια της «εναλλακτικής» ψήφου, η οποία, αν και οι λεπτομέρειες εφαρμογής της θα αποσαφηνιστούν, υπόσχεται να εκφράζει καλύτερα τη βούληση των πολιτών, προσφέροντάς τους περισσότερες επιλογές. Η δυνατότητα αυτή αναμένεται να ενισχύσει τη συμμετοχή και να διαφοροποιήσει τον τρόπο αξιολόγησης των υποψηφίων από τους ψηφοφόρους, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εκφράσουν προτιμήσεις κατά σειρά. Η αλλαγή αυτή, σε συνδυασμό με την κατάργηση της επαναληπτικής αναμέτρησης, διαμορφώνει ένα εντελώς νέο εκλογικό τοπίο. Επιπλέον, ο νέος Κώδικας προχωρά στον ψηφιακό μετασχηματισμό των εκλογικών διαδικασιών, εισάγοντας τη δυνατότητα διεξαγωγής ηλεκτρονικών ψηφοφοριών στους δήμους. Αυτή η καινοτομία, η οποία αναμένεται να υλοποιηθεί σταδιακά, φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει την ψηφοφορία, να την καταστήσει πιο προσβάσιμη σε όλους τους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των αποδήμων, και να μειώσει τα κόστη διεξαγωγής.
Η ψηφιακή ψήφος, εφόσον υλοποιηθεί με ασφάλεια και διαφάνεια, μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για τη συμμετοχική δημοκρατία, δίνοντας νέα ώθηση στην εμπλοκή των πολιτών στα αυτοδιοικητικά δρώμενα. Η ενσωμάτωση της τεχνολογίας στις εκλογικές διαδικασίες είναι ζωτικής σημασίας για τον εκσυγχρονισμό του κράτους. Η προσπάθεια ενοποίησης και ανασυγκρότησης του νομοθετικού πλαισίου της αυτοδιοίκησης, που περιλαμβάνει περίπου 2.000 διάσπαρτες διατάξεις, αποτελεί ένα φιλόδοξο εγχείρημα. Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης επιδιώκει να βάλει μια ουσιαστική τάξη στο σύστημα, να εξαλείψει τις περιττές γραφειοκρατικές διαδικασίες και να καταστήσει τη λειτουργία των δήμων και των περιφερειών πιο ευέλικτη και αποτελεσματική. Μέσω αυτών των αλλαγών, επιδιώκεται η ενίσχυση της αποκέντρωσης, η βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών προς τους πολίτες και η αναβάθμιση του ρόλου της αυτοδιοίκησης ως βασικού πυλώνα της δημοκρατίας.
Ο διάλογος που ξεκινά με τη δημόσια διαβούλευση είναι κρίσιμος για την τελική μορφή του Κώδικα.
