Η φυματίωση εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, παρά τη σταδιακή μείωση των περιστατικών και των θανάτων. Στη νέα παγκόσμια έκθεση που παρουσίασε στις 12 Νοεμβρίου 2026, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά ότι το 2025 νόσησαν 10,6 εκατομμύρια άνθρωποι και περίπου 1,1 εκατομμύρια έχασαν τη ζωή τους.
Η πρόοδος είναι πραγματική, αλλά δεν αρκεί
Σε σύγκριση με το 2015, οι θάνατοι από τη νόσο έχουν υποχωρήσει κατά 35%. Επιπλέον, ο ΠΟΥ υπολογίζει ότι οι θεραπευτικές παρεμβάσεις έχουν σώσει περίπου 86 εκατομμύρια ζωές από το 2000. Τα στοιχεία δείχνουν πόσα μπορεί να πετύχει η συστηματική πρόσβαση σε διάγνωση, φαρμακευτική αγωγή και παρακολούθηση των ασθενών.
Ωστόσο, η επίπτωση της νόσου έχει μειωθεί μόλις 14% από το 2015, όταν ο διεθνής ενδιάμεσος στόχος ήταν μείωση κατά 50% μέχρι το 2025. Η απόσταση από τον στόχο εξηγεί γιατί οι υγειονομικές αρχές ζητούν επιτάχυνση των παρεμβάσεων, χωρίς να παρουσιάζουν τη βελτίωση ως οριστική νίκη.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι οι άνθρωποι που δεν εντοπίζονται
Από τα εκτιμώμενα 10,6 εκατομμύρια περιστατικά του 2025, διαγνώστηκαν περίπου 8,4 εκατομμύρια. Αυτό σημαίνει ότι 2,2 εκατομμύρια άνθρωποι πιθανόν δεν διαγνώστηκαν ή δεν δηλώθηκαν στα συστήματα καταγραφής. Πρόκειται για κρίσιμο κενό, επειδή η έγκαιρη ανίχνευση συνδέεται τόσο με την αποτελεσματική θεραπεία όσο και με τον περιορισμό της μετάδοσης.
Μόνο το 59% των ανθρώπων με νέα διάγνωση υποβλήθηκε σε ταχεία διαγνωστική εξέταση που συστήνει ο ΠΟΥ. Η καθολική πρόσβαση σε τέτοιες εξετάσεις παραμένει σημαντική προτεραιότητα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας είναι περιορισμένη.
Η ανθεκτική φυματίωση απαιτεί μεγαλύτερη προσοχή
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η φυματίωση με αντοχή στη ριφαμπικίνη, ένα βασικό αντιφυματικό φάρμακο. Ο ΠΟΥ εκτιμά ότι το 2025 εμφανίστηκαν περίπου 370.000 τέτοια περιστατικά, αλλά μόνο το 42% των ασθενών έλαβε θεραπεία. Παράλληλα, αυξήθηκε η χρήση των συνιστώμενων εξάμηνων θεραπευτικών σχημάτων μεταξύ όσων αντιμετωπίστηκαν.
Η χρηματοδότηση και οι περιφερειακές διαφορές
Οι κυβερνητικοί πόροι για την αντιμετώπιση της φυματίωσης αυξήθηκαν κατά 14%, στα 5,6 δισ. δολάρια μεταξύ 2024 και 2025. Η αύξηση αυτή αντιστάθμισε εν μέρει τη μείωση διεθνούς χρηματοδότησης. Παρόλα αυτά, ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η έρευνα για νέα διαγνωστικά εργαλεία, εμβόλια και θεραπείες παραμένει υποχρηματοδοτούμενη.
Οι εξελίξεις δεν είναι ίδιες σε όλες τις γεωγραφικές περιοχές. Η ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ κατέγραψε πολύ μεγαλύτερη μείωση της επίπτωσης σε σχέση με άλλες περιοχές του κόσμου. Το συμπέρασμα είναι ότι η συνέχιση της προόδου εξαρτάται από σταθερές υγειονομικές υπηρεσίες, προσιτή θεραπεία και έγκαιρη διάγνωση.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι πολίτες
Η φυματίωση είναι λοιμώδης νόσος που μπορεί να θεραπευτεί με κατάλληλη ιατρική αγωγή. Επίμονος βήχας, πυρετός, νυχτερινές εφιδρώσεις ή ανεξήγητη απώλεια βάρους χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση, χωρίς τα συμπτώματα αυτά να σημαίνουν αυτομάτως φυματίωση. Δεν ενδείκνυνται η αυτοδιάγνωση ή η λήψη αντιβιοτικών χωρίς ιατρική οδηγία.
