Στην καρδιά της Αθήνας, ένα παράδοξο στέκεται ανυπέρβλητο: περίπου 40.000 κατοικίες παραμένουν κλειστές, σιωπηλές μαρτυρίες μιας παρατεταμένης στεγαστικής κρίσης που επηρεάζει βαθιά τους κατοίκους της πόλης. Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, έφερε στο φως αυτό το ανησυχητικό στατιστικό στοιχείο κατά τη διάρκεια του συνεδρίου «Διάλογοι για την Αθήνα», υπογραμμίζοντας ότι η κατάσταση αυτή επιμένει παρά τις όποιες νομοθετικές πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί. Η συζήτηση, στην οποία συμμετείχαν ο καταξιωμένος συγγραφέας Χρήστος Χωμενίδης και ο Στράτος Φαναράς, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Metron Analysis S.A., επικεντρώθηκε στις σύνθετες αιτίες που οδηγούν σε αυτό το φαινόμενο, προσπαθώντας να αποκωδικοποιήσει τους λόγους πίσω από την αχρησία τόσο μεγάλου αριθμού κατοικιών. Η αυξανόμενη τουριστική πίεση αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που συντελούν στην αύξηση των αδιάθετων ακινήτων, μετατρέποντας οικιστικές μονάδες σε τουριστικά καταλύματα και περιορίζοντας την προσφορά για μόνιμη διαμονή.
Παράλληλα, οι αλλαγές στον αστικό ιστό της Αθήνας, οι οποίες περιλαμβάνουν αναπλάσεις, αυξημένη εμπορική δραστηριότητα και αλλαγές χρήσεων γης, δημιουργούν ένα δυναμικό περιβάλλον που επηρεάζει άμεσα την αγορά ακινήτων. Αυτές οι παράλληλες εξελίξεις, σε συνδυασμό με την άνοδο των τιμών ενοικίασης και πώλησης, δημιουργούν ένα δυσβάσταχτο βάρος για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, οδηγώντας πολλούς στην αναζήτηση στέγης εκτός του κέντρου της πόλης ή ακόμα και εκτός Αθηνών. Η κατάσταση αυτή θέτει επιτακτικά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα της αστικής ζωής και την κοινωνική συνοχή. Ο Χάρης Δούκας, κατά τη διάρκεια της συζήτησης, ανέδειξε την ανάγκη για μια πολυδιάστατη προσέγγιση στο πρόβλημα, πέρα από τις απλές νομοθετικές ρυθμίσεις. Τόνισε ότι η αύξηση των κλειστών κατοικιών δεν είναι ένα απλό αριθμητικό πρόβλημα, αλλά ένα σύμπτωμα βαθύτερων κοινωνικοοικονομικών αλλαγών.
Η μετατροπή κατοικιών σε Airbnb, η αυξημένη ζήτηση από ξένους επενδυτές, καθώς και η έλλειψη προσιτής στέγης για νέους και χαμηλότερα εισοδήματα, συμβάλλουν στο φαινόμενο. Η συζήτηση με τον Χρήστο Χωμενίδη και τον Στράτο Φαναρά, που προσέφεραν διαφορετικές οπτικές γωνίες – ο πρώτος από την πλευρά της κοινωνικής παρατήρησης και κριτικής, ο δεύτερος από τη σκοπιά της έρευνας αγοράς και των δημοσκοπικών δεδομένων – κατέστησε σαφές ότι οι λύσεις απαιτούν συνέργειες μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών. Η απώλεια κατοικιών από την αγορά μόνιμης κατοικίας, η οποία προκαλείται από τη μετατροπή τους σε τουριστικά καταλύματα, έχει άμεσες επιπτώσεις στην κοινωνική δομή της πόλης, αποθαρρύνοντας την παραμονή νέων οικογενειών και την ενίσχυση της τοπικής κοινότητας.
Ο Δήμαρχος Δούκας εξέφρασε την ανησυχία του για τον κίνδυνο της «τουριστικοποίησης» της Αθήνας, η οποία, ενώ φέρνει οικονομικά οφέλη, μπορεί να αποβεί εις βάρος της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Η συζήτηση στο πλαίσιο των «Διαλόγων για την Αθήνα» αποσκοπούσε ακριβώς στην αφύπνιση συνειδήσεων και στην ανάδειξη των επειγόντων αναγκών για πολιτικές που θα στοχεύουν στη διατήρηση της κατοικίας ως βασικού αγαθού και όχι μόνο ως επενδυτικού εργαλείου. Η αντιμετώπιση αυτού του σύνθετου προβλήματος απαιτεί καινοτόμες λύσεις και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
