Ο Κώστας Τσουκαλάς άσκησε δριμεία κριτική στην τρέχουσα κυβέρνηση, κατηγορώντας την ότι επιχειρεί να στήσει ένα “κατεψυγμένο” διπολισμό, αναπαράγοντας σχήματα και πρακτικές που παραπέμπουν στην ταραγμένη μνημονιακή περίοδο της χώρας. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτή η στρατηγική δεν είναι τυχαία, αλλά αποτελεί μια συνειδητή επιλογή του πρωθυπουργικού γραφείου, με απώτερο σκοπό την πολιτική του διάσωση και την ενίσχυση της θέσης του στην τρέχουσα πολιτική συγκυρία. Ο ακαδημαϊκός υπογραμμίζει ότι η προσπάθεια αυτή έχει ως στόχο να εγκλωβίσει την αντιπολίτευση σε ένα γνώριμο, αλλά πλέον παρωχημένο, πλαίσιο αντιπαράθεσης, αποτρέποντας έτσι την ανάδυση νέων πολιτικών προτάσεων και τη δημιουργία ενός πιο γόνιμου διαλόγου για τα πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η ελληνική κοινωνία. Ο όρος “κατεψυγμένος διπολισμός” παραπέμπει σε μια πολιτική που έχει εκλείψει σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η οποία βασίζεται στην πόλωση και την αντιπαράθεση, παρά στην ουσιαστική διαπραγμάτευση και την εξεύρεση κοινών λύσεων.
Αυτή η επαναφορά παλιών πολιτικών συνταγών, κατά τον κ. Τσουκαλά, υποδηλώνει έλλειψη προσανατολισμού σε νέες ιδέες και στρατηγικές. Ο κ. Τσουκαλάς επεκτάθηκε λέγοντας ότι η κυβέρνηση επιδιώκει να επαναφέρει έναντι της κοινής γνώμης μια εικόνα όπου οι μόνες βιώσιμες επιλογές είναι οι δύο παραδοσιακές δυνάμεις, κάτι που στοχεύει στην αποδυνάμωση ή την περιθωριοποίηση των μικρότερων πολιτικών δυνάμεων. Αυτό, όπως εξήγησε, γίνεται για να διατηρηθεί η σταθερότητα του δικομματικού συστήματος, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει την αναβίωση ξεπερασμένων αντιπαραθέσεων και την παράβλεψη των σύγχρονων προκλήσεων. Ο πολιτικός αναλυτής έστρεψε τα βλέμματα και προς την διαχείριση των εθνικών θεμάτων, υπαινισσόμενος ότι και σε αυτά τα κρίσιμα πεδία, η κυβέρνηση ακολουθεί παρόμοιες τακτικές, προσπαθώντας να κεφαλαιοποιήσει την πόλωση για δικό της όφελος. Η αίσθηση είναι ότι προτιμάται η διατήρηση μιας τεχνητής έντασης παρά η ψύχραιμη και αποτελεσματική διαχείριση, η οποία θα έπρεπε να είναι η προτεραιότητα σε εθνικά ευαίσθητα θέματα, προκειμένου να μην αφήνει περιθώρια για κριτική ή για την ανάδειξη εναλλακτικών προσεγγίσεων που θα μπορούσαν να αμφισβητήσουν την κυρίαρχη πολιτική γραμμή.
Αυτή η προσέγγιση, αν και μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμα οφέλη, μακροπρόθεσμα υπονομεύει την εμπιστοσύνη των πολιτών στις θεσμικές δομές. Ο κριτικός λόγος του Κώστα Τσουκαλά δεν περιορίζεται μόνο στην εσωτερική πολιτική σκηνή, αλλά επεκτείνεται και στη στρατηγική που ακολουθεί η κυβέρνηση όσον αφορά τα εθνικά θέματα, τα οποία αποτελούν πάντα ένα ευαίσθητο και κρίσιμο πεδίο για την ελληνική κοινωνία. Ο ακαδημαϊκός υπαινίσσεται ότι και σε αυτά τα μέτωπα, υιοθετούνται τακτικές που επικεντρώνονται στην πόλωση και την αντιπαράθεση, αντί για την αναζήτηση ευρύτερων συναινέσεων ή την προώθηση μιας πιο ουσιαστικής και εποικοδομητικής διαπραγμάτευσης. Η αίσθηση που αποπνέει η ανάλυσή του είναι ότι η κυβέρνηση προτιμά να παίζει με τα εθνικά αισθήματα, προκειμένου να συσπειρώσει το ακροατήριό της και να αποπροσανατολίσει την κοινή γνώμη από άλλα, ενδεχομένως πιο δύσκολα, ζητήματα.
Αυτή η προσέγγιση, αν και μπορεί να αποφέρει προσωρινά οφέλη σε επίπεδο δημοσκοπήσεων, μακροπρόθεσμα ενέχει σοβαρούς κινδύνους για την σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, αφήνοντας την Ελλάδα ευάλωτη σε εξωτερικές πιέσεις και εσωτερικές διαιρέσεις. Είναι προφανές ότι η κριτική του εστιάζει στην αντίληψη ενός “μοιράσματος” της πολιτικής αρένας σε δύο παραδοσιακές δυνάμεις, ακόμα και σε θέματα που απαιτούν εθνική ενότητα και ευρύτατη συναίνεση, υποδηλώνοντας μια επικίνδυνη αδιαφορία για την ευρύτερη πολιτική ευθύνη. Συνοψίζοντας, η κριτική του Κώστα Τσουκαλά εστιάζει στην αντίληψη ότι η κυβέρνηση επιλέγει μια στρατηγική που βασίζεται στην αναβίωση παλιών, αποτυχημένων πολιτικών σχημάτων, με κύριο στόχο την αυτοσυντήρησή της. Ο “κατεψυγμένος διπολισμός” που περιγράφει ουσιαστικά σημαίνει την προσπάθεια να επανέλθει ένα σκηνικό έντονης πόλωσης, όπου η μία πλευρά προβάλλεται ως ο μοναδικός αντίπαλος της άλλης, και τούτο για να αποφευχθεί η συζήτηση για νέες ιδέες, για καινοτόμες λύσεις ή για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.
Όσον αφορά τα εθνικά θέματα, η ανάλυση του κ. Τσουκαλά υποδηλώνει ότι και εκεί εφαρμόζεται μια παρόμοια λογική, όπου η ένταση και η αντιπαράθεση χρησιμοποιούνται ως εργαλεία για την επίτευξη πολιτικών στόχων, παρά ως συνισταμένη για την ενότητα και την εθνική υπερηφάνεια. Η πρόκληση για την ελληνική πολιτική σκηνή, όπως υπονοείται από τα λόγια του, είναι να απεγκλωβιστεί από τέτοιες νοοτροπίες και να προχωρήσει σε έναν πιο εποικοδομητικό διάλογο, ο οποίος θα εστιάζει στην πραγματική πρόοδο της χώρας και στην ευημερία των πολιτών, αντί να αναλώνεται σε ατέρμονες πολιτικές αντιπαραθέσεις που δεν οδηγούν πουθενά. Η ανάγκη για ουσιαστικές πολιτικές και όχι για επικοινωνιακά τεχνάσματα παραμένει επιτακτική.
