Μια σημαντική εξέλιξη σημειώνεται στην πολυετή προσπάθεια επαναπατρισμού των Γλυπτών του Παρθενώνα, καθώς για πρώτη φορά η Διακυβερνητική Επιτροπή της UNESCO αναγνώρισε επίσημα ότι τα μνημειώδη έργα τέχνης αποτελούν ουσιαστικό και αναπόσπαστο κομμάτι της εθνικής και παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της Ελλάδας. Η απόφαση αυτή, που λήφθηκε κατά την 25η Σύνοδο της Επιτροπής, αποτελεί ένα ηχηρό μήνυμα υπέρ της χώρας μας, καθώς η πλειοψηφία των συμμετεχόντων κρατών τάχθηκε ξεκάθαρα υπέρ της επιστροφής τους. Η αναγνώριση αυτή ακυρώνει ουσιαστικά κάθε ισχυρισμό περί νομιμότητας της απομάκρυνσης των Γλυπτών από τη χώρα μας, θέτοντας σοβαρά ερωτήματα σχετικά με τους ιστορικούς και νομικούς ισχυρισμούς που χρησιμοποιούνται κατά καιρούς για να δικαιολογήσουν την παραμονή τους στο Βρετανικό Μουσείο. Η ελληνική πλευρά χαιρετίζει την έκβαση Αξίζει να σημειωθεί ότι η απόφαση της UNESCO έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις θέσεις που έχει υιοθετήσει η Βρετανία, η οποία συνεχίζει να αρνείται την επιστροφή των Γλυπτών, επικαλούμενη συχνά την επιχειρηματολογία περί προστασίας τους και την ανάγκη να παραμένουν προσβάσιμα σε ένα διεθνές κοινό.
Ωστόσο, η επίσημη αναγνώριση της UNESCO ότι τα Γλυπτά είναι αναπόσπαστο τμήμα της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς, αμφισβητεί ευθέως την εγκυρότητα αυτών των επιχειρημάτων. Η στάση της πλειοψηφίας των κρατών-μελών υπογραμμίζει την αυξανόμενη διεθνή στήριξη στην ελληνική διεκδίκηση, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα ότι η πολιτιστική κληρονομιά πρέπει να διαφυλάσσεται και να αποδίδεται στον τόπο καταγωγής της. Το γεγονός αυτό αποτελεί ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί για την Ελλάδα Στην καρδιά της διαμάχης βρίσκεται η έλλειψη οποιουδήποτε αποδεκτού νομικού εγγράφου, όπως ένα φιρμάνι, που να νομιμοποιεί την απόσπαση και την παραχώρηση των Γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο. Η απόφαση της UNESCO ενισχύει την ανάλυση ότι η αφαίρεση των Γλυπτών έγινε χωρίς τη ρητή άδεια της τότε οθωμανικής διοίκησης, ή πολύ περισσότερο, χωρίς να υπάρχουν οι απαραίτητες νομικές διαδικασίες που θα δικαιολογούσαν μια τέτοια κίνηση.
Η ελληνική κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της επιστροφής των Γλυπτών επισημαίνουν εδώ και δεκαετίες ότι οι πράξεις του Λόρδου Έλγιν αποτελούσαν βία και λεηλασία, και όχι νόμιμη απόκτηση. Η νέα θέση της UNESCO προσθέτει διεθνή βαρύτητα σε αυτούς τους ισχυρισμούς, καθιστώντας πιο δύσκολη την άρνηση της Βρετανίας να επανεξετάσει τη στάση της Αυτή η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία στον ευρύτερο πλαίσιο της παγκόσμιας πολιτιστικής διπλωματίας και της αναγνώρισης του δικαιώματος κάθε έθνους στη δική του πολιτιστική κληρονομιά. Η θέση της UNESCO, ως κορυφαίου διεθνούς οργανισμού για την εκπαίδευση, την επιστήμη και τον πολιτισμό, ενδυναμώνει την ηθική και νομική βάση της ελληνικής διεκδίκησης. Η ομόφωνη, ή σχεδόν ομόφωνη, στάση των κρατών-μελών στέλνει ένα μήνυμα ότι η εποχή των πολιτιστικών λεηλασιών έχει παρέλθει και η διεθνής κοινότητα τείνει να προασπίζεται την αρχή της εδαφικότητας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Το γεγονός ότι η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, θα μπορούσε να έχει δώσει στο παρελθόν κάποιου είδους έγκριση, η αναγνώριση της UNESCO φαίνεται να ξεπερνά τις όποιες παλαιότερες νομιμοποιήσεις, τονίζοντας τη σημασία της ενιαίας και αδιαίρετης πολιτιστικής ταυτότητας. Η απόφαση αυτή αναμένεται να πυροδοτήσει νέες συζητήσεις και πιέσεις σχετικά με την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. Η Ελλάδα, ενισχυμένη από τη στήριξη της διεθνούς κοινότητας μέσω του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για την Εκπαίδευση, την Επιστήμη και τον Πολιτισμό, είναι πλέον σε ισχυρότερη θέση να διεκδικήσει την ολοκλήρωση της επανένωσης των αριστουργημάτων. Η αναγνώριση της UNESCO δεν αποτελεί απλώς μια συμβολική νίκη, αλλά μια ουσιαστική επιβεβαίωση του δικαιώματος της Ελλάδας να έχει στην κατοχή της ολόκληρο το πολιτιστικό της απόθεμα, προβάλλοντάς το ως σύμβολο της παγκόσμιας κληρονομιάς.
Η ελπίδα είναι ότι η στάση αυτή θα αποτελέσει την αρχή του τέλους για την παραμονή των Γλυπτών μακριά από τον προορισμό τους, την Αθήνα, και τον ιερό βράχο της Ακρόπολης.
