Σε μια σπάνιας πνευματικής βαρύτητας εκδήλωση, η διακεκριμένη Καθηγήτρια Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης, κυρία Άννα Μαρκοπούλου, προσέφερε στο αθηναϊκό κοινό μια αδιάσειστη ανάλυση του εμβληματικού έργου «Εις Εαυτόν» του Αυτοκράτορα-Φιλοσόφου Μάρκου Αυρήλιου. Η διάλεξη, που πραγματοποιήθηκε με εξαιρετική επιτυχία, εστίασε στο βαθύ φιλοσοφικό περιεχόμενο των προσωπικών στοχασμών του Ρωμαίου αυτοκράτορα, οι οποίοι καταγράφηκαν σε ένα κρίσιμο ιστορικό διάστημα, κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών του εκστρατειών μεταξύ 170 και 180 μ.Χ. Η κυρία Μαρκοπούλου κατέδειξε πώς αυτά τα κείμενα, φαινομενικά απλές σημειώσεις, αποτελούν στην πραγματικότητα μια πυκνή και περιεκτική αποτύπωση της Στωικής φιλοσοφίας, αντλώντας μεθοδικά από τα διδάγματα του Επίκτητου και άλλων μεγάλων στοχαστών της εποχής, προσφέροντας έναν αδιάλειπτο διάλογο με τις εσωτερικές του ανησυχίες και αναζητήσεις. Η προσέγγιση της Καθηγήτριας Μαρκοπούλου ανέδειξε ιδιαίτερα τον πρακτικό χαρακτήρα της στωικής σκέψης, όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τις σελίδες του «Εις Εαυτόν».
Δεν πρόκειται για αφηρημένες θεωρίες, αλλά για ένα εγχειρίδιο αυτοβελτίωσης και ηθικής καθοδήγησης, διαχρονικά επίκαιρο. Η ανάλυση επικεντρώθηκε στην πώς ο Μάρκος Αυρήλιος, παρά την κολοσσιαία ευθύνη του αυτοκρατορικού αξιώματος και τις συνεχείς προκλήσεις του πολέμου, αναζητούσε διαρκώς την εσωτερική του ισορροπία και τη σύνδεση με την αρετή. Εξετάστηκαν οι αρχές της αποδοχής του πεπρωμένου, της διακρίσεως μεταξύ αυτών που μπορούμε να ελέγξουμε και αυτών που δεν μπορούμε, και η σημασία της λογικής και της αυτοκυριαρχίας στην αντιμετώπιση των δυσκολιών. Η διάλεξη ουσιαστικά αναδείκυε τον Μάρκο Αυρήλιο όχι μόνο ως έναν ισχυρό ηγεμόνα, αλλά πρωτίστως ως έναν άνθρωπο που αγωνιζόταν καθημερινά για την πνευματική του τελείωση. Η Στωική φιλοσοφία, όπως παρουσιάστηκε, τονίζει την απόλυτη αξία της ηθικής αρετής ως το μοναδικό αληθινό αγαθό.
Η κυρία Μαρκοπούλου ανέλυσε πώς ο Αυτοκράτορας-Φιλόσοφος ενσωμάτωσε αυτή την αρχή στη ζωή του, επιδιώκοντας τη σοφία, τη δικαιοσύνη, το θάρρος και την σωφροσύνη σε κάθε βήμα. Η παρουσίαση εμβάθυνε στους τρόπους με τους οποίους ο Μάρκος Αυρήλιος καλούσε τον εαυτό του να εστιάζει στο παρόν, να απορρίπτει τις περιττές εμπειρίες και να ζει σε αρμονία με τη φύση και τον Λόγο. Η ιδέα της κοσμοπολιτισμικότητας, δηλαδή η αντίληψη όλων των ανθρώπων ως μελών μιας παγκόσμιας κοινότητας, αποτέλεσε άλλο ένα κεντρικό σημείο της ανάλυσης, υπογραμμίζοντας την οικουμενική διάσταση της στωικής ηθικής που ξεπερνούσε τα στενά όρια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Καθώς η ανάλυση προχώρησε, αναδείχθηκε η προκλητική φύση των στωικών πρακτικών. Η φιλοσοφία του Μάρκου Αυρήλιου δεν είναι μια παθητική αποδοχή, αλλά μια ενεργή προσπάθεια να επαναπροσδιοριστούν οι αντιλήψεις για την ευτυχία και την αρετή.
Η κυρία Μαρκοπούλου εστίασε στις τεχνικές που περιγράφονται στο «Εις Εαυτόν», όπως η αρνητική απεικόνιση (imagining the worst) για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, και η εστίαση στην αυτοκριτική ως μέσο για συνεχή βελτίωση. Το σύνολο του έργου παρουσιάστηκε ως ένας δυναμικός διάλογος με τον ίδιο τον εαυτό, μια αδιάκοπη διαδικασία αυτονομής και πνευματικής αυτοψυχογράφησης, προσφέροντας στο κοινό πολύτιμα εργαλεία για την κατανόηση και την αντιμετώπιση των δικών του ηθικών και υπαρξιακών διλημμάτων.
