Το ΠΑΣΟΚ, για πολλούς θλιβερό προπύργιο του πολιτικού κέντρου, μοιάζει να βυθίζεται σε μια δίνη εσωστρέφειας και αβεβαιότητας, με την απουσία μιας στιβαρής και ξεκάθαρης ηγεσίας να αποτελεί τη βασική αιτία αυτής της δυσχερούς κατάστασης. Το φαινόμενο αυτό, που δεν είναι πλέον κρυφό ούτε από τα εσωκομματικά στελέχη, αλλά γίνεται ολοένα και πιο εμφανές και απτό για τον κάθε Έλληνα πολίτη, συνδέεται άρρηκτα με την εμφανή ανεπάρκεια του νυν επικεφαλής του κόμματος. Ωστόσο, η ευθύνη δεν περιορίζεται μόνο στον σημερινό πρόεδρο, αλλά επεκτείνεται και στους ποικίλους παράγοντες που αυτοπροβάλλονται, σιωπηλά ή και με πιο θορυβώδη τρόπο, ως πιθανή «διάδοχη κατάσταση», χωρίς ωστόσο να προσφέρουν οραματικές λύσεις ή μια σαφή στρατηγική για το μέλλον. Η απουσία ενός ολιστικού σχεδίου και η έλλειψη ουσιαστικής παρουσίας στην πολιτική αρένα καθιστούν το ΠΑΣΟΚ έναν κομματικό σχηματισμό που, αν και ιστορικά συνδεδεμένος με το πολιτικό κέντρο, πλέον δυσκολεύεται να διεκδικήσει αυτόν τον χώρο με αξιοπιστία.
Η παρατεταμένη απουσία οράματος και κατεύθυνσης έχει αφήσει ένα επικίνδυνο κενό, το οποίο όχι μόνο αποδυναμώνει το ίδιο το ΠΑΣΟΚ, αλλά ταυτόχρονα αφήνει ακάλυπτο και απροστάτευτο ένα σημαντικό μέρος του εκλογικού σώματος. Οι πολίτες που παραδοσιακά αναζητούσαν μια πολιτική ταυτότητα στο κεντρώο χώρο, μετριοπαθή, με έμφαση στη σοσιαλδημοκρατία και τη σταθερότητα, σήμερα βρίσκονται αντιμέτωποι με μια ανασφάλεια. Δεν υπάρχει σαφής ομιλία, ούτε ελκυστικές προτάσεις που να απαντούν στις σύγχρονες προκλήσεις, κάτι που οδηγεί σε διάσπαση αυτής της εκλογικής δεξαμενής. Όσοι επιχειρούν να καλύψουν το «κενό ηγεσίας» προβάλλουν συχνά προσωπικές φιλοδοξίες παρά μια συλλογική προσπάθεια ανασυγκρότησης, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να πείσουν για τη δυνατότητά τους να οδηγήσουν το κόμμα σε νέες επιτυχίες και να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη της κοινωνίας. Η χαμένη ταυτότητα του κεντρώου χώρου, στην οποία κάποτε κυριαρχούσε το ΠΑΣΟΚ, πλέον αμφισβητείται και ελάχιστοι φαίνεται να έχουν τη δύναμη να την επαναφέρουν.
Η κρίση ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι ένα καινούργιο φαινόμενο, αλλά έχει γίνει πλέον χρόνιο και εμπεδωμένο, θέτοντας σε σοβαρό κίνδυνο την ίδια την ύπαρξη του κόμματος ως ουσιαστικό πολιτικό παίκτη. Η έλλειψη ενός πραγματικού ηγέτη, ικανού να εμπνεύσει, να ενώσει και να δώσει πειστικές απαντήσεις στα καίρια προβλήματα της χώρας, έχει απομακρύνει το κόμμα από τις ρίζες του και από την αρχική του απήχηση. Αυτή η παρατεταμένη απουσία στρατηγικής κατεύθυνσης έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια όχι μόνο των ψηφοφόρων που αναζητούν μια σταθερή και αξιόπιστη κεντρώα πολιτική φωνή, αλλά και την παρακμή του ίδιου του ιδεολογικού στίγματος του κόμματος. Οι όποιες προσπάθειες ανασυγκρότησης μοιάζουν αποσπασματικές και ατελείς, χωρίς την απαραίτητη δυναμική για να ανατρέψουν την αρνητική πορεία. Η αίσθηση του κενού είναι διάχυτη, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά, αφήνοντας το ΠΑΣΟΚ ευάλωτο σε πολιτικές επιθέσεις και στην αδιαφορία του εκλογικού σώματος.
Είναι επιτακτική ανάγκη να αναγνωριστεί η σοβαρότητα της κατάστασης και να αναζητηθούν άμεσα λύσεις που θα αποκαταστήσουν την ηγεσία και την πολιτική ταυτότητα του ΠΑΣΟΚ. Η αυτοπροβολή συγκεκριμένων προσώπων ως «διάδοχων» δεν αρκεί, εάν δεν συνοδεύεται από ένα καθαρό όραμα, ένα ρεαλιστικό σχέδιο δράσης και τη δυνατότητα να κινητοποιήσουν και να εμπνεύσουν. Ο χώρος του πολιτικού κέντρου, που έχει σημαντική θέση στην ελληνική κοινωνία, χρήζει αντιπροσώπευσης και ουσιαστικής φωνής. Αν το ΠΑΣΟΚ δεν καταφέρει να αναδείξει μια ηγεσία ικανή να διεκδικήσει αυτόν τον χώρο με σοβαρότητα και αποτελεσματικότητα, κινδυνεύει όχι μόνο να χάσει περαιτέρω την εκλογική του δύναμη, αλλά και να απολέσει τον ιστορικό του ρόλο ως πυλώνας του πολιτικού κέντρου στην Ελλάδα. Το σημερινό τοπίο δείχνει ένα κόμμα ακυβέρνητο, που πληρώνει το τίμημα της ηγεσιακής του αδράνειας, με τους ψηφοφόρους να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις σε ένα πολιτικό παζάρι χωρίς ξεκάθαρους κανόνες.
