Η εποχή του διαδικτύου και των πανταχού παρόντων smartphones έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο που μεγαλώνουν τα παιδιά. Τα σημερινά παιδιά απολαμβάνουν μια άνευ προηγουμένου έκθεση στην τεχνολογία, με τα tablet και τα smartphones να γίνονται προεκτάσεις των χεριών τους από πολύ μικρή ηλικία. Αυτή η εξοικείωση με την ψηφιακή τεχνολογία, αν και προφανώς προσφέρει πλεονεκτήματα σε πολλούς τομείς, ενδέχεται να έχει ένα κρυφό κόστος. Νέα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν ότι η ολοκληρωτική εμβάπτιση στον ψηφιακό κόσμο, ειδικά σε νεαρές ηλικίες, μπορεί να εμποδίζει την ανάπτυξη ορισμένων θεμελιωδών ικανοτήτων, οι οποίες φάνηκε να είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες σε εκείνες τις γενιές που μεγάλωσαν σε ένα προ-ψηφιακό περιβάλλον. Η έρευνα εμβαθύνει στις λεπτές διαφορές που διαμορφώνει η εποχή στην παιδική ανάπτυξη, εστιάζοντας σε δεξιότητες κρίσιμες για την ενήλικη ζωή.
Οι ειδικοί στη μελέτη εξέτασαν διεξοδικά μια σειρά από γνωστικές και συναισθηματικές δεξιότητες, συγκρίνοντας την απόδοση παιδιών που βίωσαν την παιδική τους ηλικία πριν από την ευρεία διάδοση του διαδικτύου (πριν το 2000) με εκείνες που μεγάλωσαν στην ψηφιακή εποχή. Τα αποτελέσματα είναι εντυπωσιακά. Φαίνεται πως η έλλειψη συνεχούς ψηφιακής διέγερσης, οι ελεύθερες ώρες παιχνιδιού σε εξωτερικούς χώρους, η αλληλεπίδραση πρόσωπο με πρόσωπο και η ανάγκη για αυτόνομη επίλυση προβλημάτων, όπως συνέβαινε πιο συχνά στο παρελθόν, ευνόησαν την ανάπτυξη μιας ιδιαίτερης ψυχικής ανθεκτικότητας και δημιουργικότητας. Οι αναλογικές εμπειρίες, οι φανταστικές ιστορίες που πλάθονταν στη φαντασία, και η αλληλεπίδραση με φυσικά αντικείμενα, ενίσχυσαν την ικανότητα των παιδιών να σχεδιάζουν, να εφευρίσκουν και να προσαρμόζονται σε απροσδόκητες καταστάσεις, δεξιότητες που είναι απαραίτητες για την πλοήγηση στις πολυπλοκότητες της ζωής.
Αντίθετα, η αδιάκοπη ροή πληροφοριών και οι άμεσες, προκατασκευασμένες λύσεις που προσφέρει ο ψηφιακός κόσμος, ενδέχεται να περιορίζουν την ανάπτυξη της φαντασίας και της ικανότητας για κριτική σκέψη. Όταν τα πάντα παρέχονται έτοιμα, ο εγκέφαλος δεν αναγκάζεται να «επινοήσει» και να «εξερευνήσει» με τον ίδιο βαθμό έντασης. Η έρευνα υπογραμμίζει πώς η παραδοσιακή παιδική ηλικία, με τις σωματικές δραστηριότητες, τα παιχνίδια που απαιτούσαν συνεργασία και ανταγωνισμό, και τις αλληλεπιδράσεις χωρίς την ενδιάμεση «φιλτραρισμένη» ματιά της οθόνης, καλλιέργησε μια ισχυρή αίσθηση ανεξαρτησίας και μια βαθύτερη κατανόηση των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων. Αυτή η «ικανότητα», όπως την ορίζουν οι ερευνητές, δεν είναι απλώς η γνώση, αλλά η ικανότητα εφαρμογής της γνώσης σε νέες και απρόβλεπτες συνθήκες, μια δεξιότητα που μάλλον είναι πιο δύσκολο να κατακτηθεί αποκλειστικά μέσω ψηφιακών μέσων.
Συνεπώς, η μελέτη δεν απορρίπτει την τεχνολογία, αλλά θέτει ερωτήματα για την ισορροπία. Δείχνει ότι οι δεξιότητες που αναπτύχθηκαν από τα παιδιά που μεγάλωσαν πριν την ψηφιακή επανάσταση – η ευρηματικότητα, η υπομονή, η ικανότητα εστίασης σε μια εργασία χωρίς εξωτερικά ερεθίσματα, και η ουσιαστική κοινωνική αλληλεπίδραση – αποτελούν θεμέλια για την επιτυχία και την ευτυχία. Αυτές οι δεξιότητες, που συχνά θεωρούνται ως κάτι δεδομένο ή «παλιομοδίτικο», φαίνεται να προσφέρουν ένα στέρεο υπόβαθρο για την αντιμετώπιση των σύγχρονων προκλήσεων, από την ακαδημαϊκή επιτυχία μέχρι την ψυχική ευεξία. Τα ευρήματα αυτά μας προσκαλούν να αναθεωρήσουμε τον τρόπο που διαπαιδαγωγούμε τις νεότερες γενιές, αναζητώντας τρόπους να ενσωματώσουμε τα οφέλη της τεχνολογίας χωρίς να θυσιάσουμε τις θεμελιώδεις ανθρώπινες δεξιότητες που καλλιεργήθηκαν στο παρελθόν.
Η «υπερδύναμη» της εποχής, λοιπόν, δεν ήταν η τεχνολογία, αλλά η ίδια η διαδικασία της ανάπτυξης, η οποία κατευθυνόταν από λιγότερο παρεμβατικά αλλά όχι λιγότερο αποτελεσματικά μέσα.
