Η 11η Ιουνίου του 1965 σημαδεύτηκε στην ιστορία του σύγχρονου ελληνικού κράτους από την εκδήλωση μιας μεγάλης προβοκάτσιας, η οποία έμεινε γνωστή ως «το σαμποτάζ του Έβρου». Η υπόθεση αυτή, που σχεδιασμένη να προκαλέσει έντονη αντικομμουνιστική φόρτιση, αποτέλεσε έναν αχνό προάγγελο των σκοτεινών δυνάμεων που οδήγησαν τελικά στην επιβολή της στρατιωτικής δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967. Η όλη επιχείρηση, μεθοδευμένη και ψυχρά υπολογισμένη, ξεκίνησε με αφορμή μια αναφορά που έκανε τότε ο αντισυνταγματάρχης Πυροβολικού, Γεώργιος Παπαδόπουλος. Η αναφορά αυτή, αξιοποιήθηκε ως το έναυσμα για τη δημιουργία ενός σκηνικού που θα σπείρει τον πανικό και την καχυποψία, καλλιεργώντας κλίμα κατά των αριστερών ιδεών. Το σκηνικό της προπαγάνδας στήθηκε μεθοδικά στην περιοχή της Ορεστιάδας, όπου ο Παπαδόπουλος υπηρετούσε τότε ως διοικητής της 117 Μοίρας.
Η αφορμή, φαινομενικά ασήμαντη, ήταν δήθεν εντοπισμός ζάχαρης στα ρεζερβουάρ στρατιωτικών οχημάτων – μια πράξη που αποδόθηκε σε δολιοφθορείς. Η προσθήκη ζάχαρης στα καύσιμα, μια πρακτική που δεν είχε καμία πραγματική βάση ως δολιοφθορά, χρησιμοποιήθηκε ως το τέλειο άλλοθι για τη δημιουργία μιας «υπόθεσης». Η αφήγηση αυτή, τροφοδοτήθηκε από ένα δίκτυο οπαδών και συνεργατών, που έσπευσαν να διευρύνουν την «έκταση» του υποτιθέμενου σαμποτάζ, κατηγορώντας άκριτα αριστερούς και κομμουνιστές για υπονόμευση της εθνικής ασφάλειας. Η όλη υπόθεση «το σαμποτάζ του Έβρου» λειτουργούσε ως προπέτασμα καπνού, καλύπτοντας τις πραγματικές προθέσεις όσων ευθυνόταν για την εκδήλωσή της. Η ικανότητα του Παπαδόπουλου και των συνεργατών του να στήνουν τέτοιου είδους επιχειρήσεις, βασισμένες σε ψευδείς πληροφορίες και εντυπωσιακές, αλλά κενές περιεχομένου, κατηγορίες, αποδείχθηκε καθοριστική για την πορεία τους.
Η σκευωρία αυτή δεν ήταν απλώς μια μεμονωμένη ενέργεια, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής που αποσκοπούσε στη δημιουργία ενός κλίματος κατά των δημοκρατικών θεσμών και στην προετοιμασία του εδάφους για την επιβολή ενός ολοκληρωτικού καθεστώτος. Η εμπιστοσύνη στην προπαγάνδα και η εκμετάλλευση των φοβιών της εποχής, αποδείχθηκαν πανίσχυρα εργαλεία στα χέρια τους. Η «υπόθεση» αυτή, όσο αβάσιμη και αν ήταν στην πραγματικότητα, είχε σοβαρές επιπτώσεις. Λειτούργησε ως ισχυρό εργαλείο προπαγάνδας, τροφοδοτώντας την αντιλαϊκή ρητορική και ενισχύοντας την εικόνα του «υπέρτατου κινδύνου» από την κομμουνιστική απειλή. Τα ΜΜΕ της εποχής, πολλά από τα οποία βρίσκονταν υπό κρατικό ή παρακρατικό έλεγχο, αγκάλιασαν την ιστορία, διαδίδοντας την με ενθουσιασμό και συμβάλλοντας στην παγίωση της «αλήθειας» που ήθελαν να προβάλουν. Η κατάρρευση της σκευωρίας, αν και ήρθε αργότερα, δεν μπόρεσε να σβήσει την πληγή που προκάλεσε στην αξιοπιστία των θεσμών και στην κατανόηση της κοινής γνώμης.
Το «σαμποτάζ του Έβρου» παραμένει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς οι χειραγωγικές τεχνικές μπορούν να επηρεάσουν την πορεία μιας χώρας, οδηγώντας την σε επικίνδυνα μονοπάτια.
